নাৱিকসকলৰ কল্যাণ, নিৰাপত্তা আৰু সেৱা প্ৰদান ব্যৱস্থা শক্তিশালী কৰাৰ বাবে কেতবোৰ সংস্কাৰ ঘোষণা কৰাৰ সমান্তৰালভাৱে, নাৱিক, জাহাজ কোম্পানী, বন্দৰ আৰু সামুদ্ৰিক খণ্ডৰ অন্যান্য অংশীদাৰসকলৰ সেৱাসমূহ একত্ৰিত কৰা এক সৰ্বাংগীন ডিজিটেল প্লেটফৰ্ম 'ই-সমুদ্ৰ' (E-Samudra) মুকলিৰ জৰিয়তে ভাৰতে সামুদ্ৰিক প্ৰশাসনৰ ডিজিটেল ৰূপান্তৰৰ দিশত এক বৃহৎ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে।

মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনস্থ ডাইৰেক্টৰেট জেনেৰেল অৱ মেৰিটাইম এডমিনিষ্ট্ৰেশ্যনৰ (DGMA) উদ্যোগত মুম্বাইত আয়োজিত "নাৱিকৰ নিৰাপত্তা, সুৰক্ষা আৰু কল্যাণ তথা ই-সমুদ্ৰৰ উদ্বোধন" শীৰ্ষক এক ৰাষ্ট্ৰীয় অংশীদাৰী বাৰ্তালাপ অনুষ্ঠানত কেন্দ্ৰীয় বন্দৰ, জাহাজ পৰিবহণ আৰু জলপথ মন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱালে এই প্লেটফৰ্মটো উদ্বোধন কৰে।

ই-সমুদ্ৰৰ সমান্তৰালভাৱে, ডিজিএমএ-য়ে সামুদ্ৰিক প্ৰশাসনৰ আধুনিকীকৰণ আৰু নাৱিকসকলৰ কল্যাণ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা এলানি পদক্ষেপ প্ৰদৰ্শন কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত শেহতীয়াকৈ মুকলি কৰা ই-নাৱিক (e-NAVIK) ২৪×৭ অভিযোগ নিস্পত্তি ব্যৱস্থা, আগন্তুক ছীফেয়াৰাৰ ট্ৰেকিং ডেচবৰ্ড, ডিজিটেল ছীফেয়াৰাৰ্ছ এম্প্লয়মেণ্ট এগ্ৰিমেণ্ট (d-SEA) আৰু ছীফেয়াৰাৰ্ছ ৱেলফেয়াৰ ফাণ্ড চছাইটিৰ (SWFS) অধীনত গ্ৰহণ কৰা বৰ্ধিত কল্যাণমূলক পদক্ষেপসমূহ অন্যতম।

উপস্থিত ৰাইজক সম্বোধন কৰি সোণোৱালে কয় যে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ নেতৃত্বত ভাৰতৰ সামুদ্ৰিক খণ্ডৰ ৰূপান্তৰে নাৱিকসকলক দেশৰ দীৰ্ঘম্যাদী বিকাশ ৰণনীতিৰ কেন্দ্ৰবিন্দুত স্থান দিছে।

"প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ দূৰদৰ্শী নেতৃত্বত, মেৰিটাইম ইণ্ডিয়া ভিজন ২০৩০ আৰু মেৰিটাইম অমৃত কাল ভিজন ২০৪৭-ৰ জৰিয়তে ভাৰতে সামুদ্ৰিক খণ্ডৰ এক উচ্চাকাংক্ষী ৰূপান্তৰৰ দিশত অগ্ৰসৰ হৈছে। এই যাত্ৰাৰ কেন্দ্ৰবিন্দুত আছে নাৱিকসকল। আমাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি স্পষ্ট: প্ৰতিগৰাকী ভাৰতীয় নাৱিক সুৰক্ষিত, সন্মানিত আৰু সহায়প্ৰাপ্ত হ'ব লাগিব। যিহেতু ভাৰতে এক বিশ্বব্যাপী সামুদ্ৰিক শক্তি হিচাপে নিজৰ স্থিতি শক্তিশালী কৰিছে, সেয়েহে আমি নিশ্চিত কৰিব লাগিব যে যিসকলে এই বিকাশত অৰিহণা যোগাইছে, তেওঁলোকে যাতে নিৰ্ভীকভাৱে, নিৰাপদে আৰু মৰ্যাদাৰে কাম কৰিব পাৰে," সৰ্বানন্দ সোণোৱালে কয়।

ভাৰতৰ বৰ্ধিত সামুদ্ৰিক সক্ষমতাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে কয় যে দেশখনে বিশ্বজুৰি নাৱিক যোগান ধৰা দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে আৰু ভাৰত অতি সোনকালেই বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ যোগানকাৰী দেশ হৈ পৰিব বুলি তেওঁ দৃঢ়বিশ্বাস ব্যক্ত কৰে। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰে যে ভাৰত বৰ্তমান বিশ্বৰ আগশাৰীৰ জাহাজ পুনৰ্ব্যৱহাৰ (ship recycling) কৰা গন্তব্যস্থান হৈ পৰিছে আৰু বিশ্বৰ শীৰ্ষ পাঁচখন জাহাজ নিৰ্মাণকাৰী দেশৰ ভিতৰত নিজৰ স্থান দখল কৰাৰ দিশত কাম কৰি আছে।

ডিজিটেল প্লেটফৰ্মটো মুকলি কৰাৰ সময়ত সৰ্বানন্দ সোণোৱালে কয়, "ই-সমুদ্ৰ কেৱল এটা প্ৰযুক্তিগত প্লেটফৰ্ম নহয়; ই সামুদ্ৰিক প্ৰশাসনক অধিক সৰল, অধিক স্বচ্ছ আৰু অধিক অংশীদাৰ-কেন্দ্ৰিক কৰি তোলাৰ দিশত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ। প্ৰযুক্তি তেতিয়াহে অৰ্থপূৰ্ণ হয় যেতিয়া ই মানুহৰ জীৱনধাৰণৰ মান উন্নত কৰে। ই-সমুদ্ৰৰ জৰিয়তে, আমি আমাৰ নাৱিকসকলৰ বাবে সহজ জীৱনধাৰণ আৰু সামুদ্ৰিক খণ্ডৰ বাবে সহজ ব্যৱসায়-বাণিজ্য নিশ্চিত কৰিছোঁ।"

বন্দৰ, জাহাজ পৰিবহণ আৰু জলপথ মন্ত্ৰালয়ৰ সচিব বিজয় কুমাৰে কয় যে ভাৰতৰ সামুদ্ৰিক নীতি বৰ্তমান তিনিটা মূল স্তম্ভৰ ওপৰত আধাৰিত - মাৰ্চেণ্ট শ্বিপিং এক্ট, ২০২৫, যিয়ে নাৱিকসকলক 'প্ৰধান কৰ্মী' হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰিছে, মেৰিটাইম অমৃত কাল ভিজন ২০৪৭, আৰু 'নূন্যতম চৰকাৰ, সৰ্বাধিক প্ৰশাসন' নীতি।

এই অনুষ্ঠানত সমগ্ৰ দেশৰ সামুদ্ৰিক উদ্যোগ, নাৱিক সংগঠন, নিযুক্তি আৰু নিয়োগ সংস্থা, সামুদ্ৰিক প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠান, জাহাজৰ মালিক, চৰকাৰী সংস্থা আৰু সামুদ্ৰিক পেছাদাৰীসকলৰ প্ৰতিনিধিসকল একত্ৰিত হৈছিল।

কুমাৰে কয়, "ই-সমুদ্ৰই সামুদ্ৰিক সেৱাসমূহক এণ্ড-টু-এণ্ড ৱৰ্কফ্ল', অনলাইন পেমেণ্ট, ৰিয়েল-টাইম ট্ৰেকিং আৰু ডিজিটেলভাৱে প্ৰদান কৰা প্ৰমাণপত্ৰৰ সৈতে এটা একংগীকৃত ডিজিটেল উইণ্ড'ৰ অধীনলৈ আনিব। আমাৰ উদ্দেশ্য কেৱল প্ৰক্ৰিয়াসমূহ অনলাইন কৰাই নহয়, বৰঞ্চ সেইবোৰক পূৰ্বানুমানযোগ্য, স্বচ্ছ আৰু সময় নিৰ্ধাৰিত কৰি তোলাটোৱেই হৈছে আমাৰ লক্ষ্য।"

ভাৰতৰ সক্ৰিয় নাৱিক কৰ্মীৰ সংখ্যা ২০১৩ চনৰ প্ৰায় ১.০৩ লাখৰ পৰা ২০২৫ চনত ৩.২৩ লাখৰো অধিকলৈ বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে দেশৰ দ্ৰুতগতিত সম্প্ৰসাৰিত সামুদ্ৰিক কৰ্মীসকলৰ বাবে ডিজিটেল সেৱা প্ৰদান, নিয়ন্ত্ৰণ আৰু কল্যাণমূলক ব্যৱস্থা শক্তিশালী কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাক আলোকপাত কৰিছে।

সামুদ্ৰিক প্ৰশাসনৰ সঞ্চালক প্ৰধান শ্যাম জগন্নাথনে ই-সমুদ্ৰক এক ৰূপান্তৰকাৰী প্লেটফৰ্ম হিচাপে বৰ্ণনা কৰে যিয়ে সামুদ্ৰিক প্ৰশাসনক এক ভৌতিক কাৰ্যালয়-ভিত্তিক আৰ্হিৰ পৰা 'ডিজিটেল ফাৰ্ষ্ট' আৰু 'ফেচলেচ গভৰ্নেন্স'লৈ পৰিৱৰ্তন কৰে।

তেওঁ কয়, "ই-সমুদ্ৰই সামুদ্ৰিক প্ৰশাসনক এক ভৌতিক কাৰ্যালয়-ভিত্তিক আৰ্হিৰ পৰা এক সমন্বিত ডিজিটেল ইকোচিষ্টেমলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। ই 'ডিজিটেল ফাৰ্ষ্ট' আৰু 'ফেচলেচ গভৰ্নেন্স'ৰ দিশত এক পৰিৱৰ্তনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে, যিয়ে নিশ্চিত কৰে যে পাৰত বহি থকা কোনো ব্যক্তিৰ দৰেই জাহাজত থকা এজন নাৱিকেও চৰকাৰী সেৱাসমূহ সহজে লাভ কৰিব পাৰে।"

অনুষ্ঠানটোত গোলকীয় জাহাজ পৰিবহণত প্ৰভাৱ পেলোৱা শেহতীয়া ভূ-ৰাজনৈতিক ব্যাঘাতসমূহৰ প্ৰতি ডিজিএমএৰ সঁহাৰিৰ ওপৰতো আলোকপাত কৰা হয়। মন্ত্ৰালয়ৰ মতে, ডিজিএমএ-য়ে বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়, ভাৰতীয় মিছনসমূহ, ভাৰতীয় নৌসেনা, জাহাজৰ মালিক আৰু সামুদ্ৰিক খণ্ডৰ অন্যান্য অংশীদাৰসকলৰ সৈতে যুটীয়া প্ৰচেষ্টাৰ জৰিয়তে ১৬,০০০ ৰো অধিক কল নিৰীক্ষণ কৰিছিল, ৪০,০০০ ৰো অধিক যোগাযোগ পৰিচালনা কৰিছিল আৰু আৱদ্ধ হৈ থকা ৪,০০০ ৰো অধিক ভাৰতীয় নাৱিকক নিৰাপদে স্বদেশলৈ ঘূৰাই অনাৰ ক্ষেত্ৰত সমন্বয় স্থাপন কৰিছিল।

বিষয়াসকলে নাৱিকসকলৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক সুস্থতাৰ প্ৰসাৰ ঘটোৱা 'সাগৰ মেঁ য়োগ', আৰু মহিলা নাৱিকসকলৰ বাবে সুযোগ আৰু সমৰ্থন শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্যৰে গ্ৰহণ কৰা 'সাগৰ মেঁ সন্মান' আদি পদক্ষেপসমূহৰ ওপৰতো আলোকপাত কৰে। মন্ত্ৰালয়ে লগতে কয় যে শেহতীয়া বছৰবোৰত মহিলা নাৱিকৰ সংখ্যা যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে সামুদ্ৰিক কৰ্মীৰ ক্ষেত্ৰত সৰ্বাংগীন বিকাশ বা অধিক অন্তৰ্ভুক্তিক প্ৰতিফলিত কৰিছে।

এই অনুষ্ঠানতে মন্ত্ৰী সোণোৱালে নিযুক্তি আৰু নিয়োগ সেৱা, সামুদ্ৰিক খণ্ডৰ অংশীদাৰ, কেডেট আৰু যুৱ সামুদ্ৰিক পেছাদাৰীসকলৰ প্ৰতিনিধিৰ সৈতেও বাৰ্তালাপ কৰে আৰু নিযুক্তি, কৰ্মসংস্থাপন, কল্যাণ, নীতি-নিয়মৰ অনুপালন আৰু কেৰিয়াৰ বিকাশৰ সৈতে জড়িত বিষয়সমূহৰ ওপৰত আলোচনা কৰে। তেওঁ পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ ভাৰতীয় নাৱিকসকলক চৰকাৰৰ নিৰন্তৰ সমৰ্থনৰ আশ্বাস প্ৰদান কৰাৰ লগতে নিৰাপত্তা, পেছাদাৰিত্ব, মৰ্যাদা আৰু নিৰন্তৰ শিক্ষণৰ মূল্যবোধ অটুট ৰাখিবলৈ আহ্বান জনায়।

ই-সমুদ্ৰৰ মুকলিয়ে প্ৰযুক্তি-সক্ষম, স্বচ্ছ আৰু নাগৰিক-কেন্দ্ৰিক সামুদ্ৰিক প্ৰশাসনৰ দিশত ভাৰতৰ যাত্ৰাত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাইলৰ খুঁটিক চিহ্নিত কৰিছে। এটা উমৈহতীয়া ডিজিটেল প্লেটফৰ্মত একাধিক সেৱা একত্ৰিত কৰাৰ জৰিয়তে চৰকাৰে সেৱা প্ৰদান ব্যৱস্থা উন্নত কৰা, অনুপালনৰ বোজা হ্ৰাস কৰা, স্বচ্ছতা শক্তিশালী কৰা আৰু এখন আগশাৰীৰ বিশ্বব্যাপী সামুদ্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে ভাৰতৰ স্থিতি সুদৃঢ় কৰাৰ আশা কৰিছে।

***

MI/Indu/RD