નાણા મંત્રાલય
azadi ka amrit mahotsav

ડીઆરઆઈ (DRI) એ ભારતની ઉત્તર-પૂર્વ સરહદે તકેદારી સઘન બનાવી


ડીઆરઆઈ દ્વારા ત્રણ મુખ્ય કામગીરીમાં મ્યાનમારથી સ્મગલિંગ કરાયેલ 15 કિલો મેથામ્ફેટામાઇન; 11 મેટ્રિક ટન વિદેશી મૂળના ખસખસના બીજ (પોપી સીડ્સ); અને 10 મેટ્રિક ટન સોપારી જપ્ત કરવામાં આવી; ત્રણ વ્યક્તિઓની ધરપકડ કરવામાં આવી

प्रविष्टि तिथि: 07 AUG 2026 3:06PM by PIB Ahmedabad

ભારતની ઉત્તર-પૂર્વીય સરહદે ક્રોસ-બોર્ડર સ્મગલિંગ અને નાર્કોટિક્સ ટ્રાફિકિંગ સામે તેની સતત કાર્યવાહી યથાવત્ રાખતાં, ડિરેક્ટોરેટ ઓફ રેવન્યુ ઇન્ટેલિજન્સ (DRI) એ મિઝોરમ અને અસમમાં ઇન્ટેલિજન્સ-આધારિત કામગીરીની શ્રેણી હાથ ધરી હતી, જેના પરિણામે 15 કિલો મેથામ્ફેટામાઇન ટેબ્લેટ્સ, લગભગ 11 મેટ્રિક ટન વિદેશી મૂળના ખસખસના બીજ અને 10 મેટ્રિક ટન સ્મગલિંગ કરાયેલી વિદેશી મૂળની સોપારી જપ્ત કરવામાં આવી હતી.

ગઈકાલે એક મુખ્ય ઇન્ટેલિજન્સ-આધારિત નાર્કોટિક્સ અટકાયતમાં, ડીઆરઆઈના અધિકારીઓએ આઇઝોલ-ચંપાઈ રોડ પર આઇઝોલથી લગભગ 40 કિમી દૂર સકેઈ બાંગ્લા નજીક એક એમ્બ્યુલન્સને અટકાવી હતી, જેમાં તબીબી કટોકટીના બહાને નાર્કોટિક ડ્રગ્સની હેરફેર કરવામાં આવી રહી હોવાની શંકા હતી. એમ્બ્યુલન્સની તપાસમાં 15 ઈંટ આકારના પેકેટ્સ મળી આવ્યા હતા જેમાં 15 કિલો ગુલાબી-નારંગી મેથામ્ફેટામાઇન ટેબ્લેટ્સ, સાયકોટ્રોપિક પદાર્થો, દર્દીના બેડની બાજુમાં મૂકેલી સફેદ એચડીપીઈ (HDPE) બેગની અંદર છુપાવેલા હતા જેના પર એક ડમી દર્દી સૂતેલો હતો. પ્રાથમિક તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે આ પ્રતિબંધિત માલ ચંપાઈ-ઝોખાવથાર સેક્ટર દ્વારા મ્યાનમારથી મિઝોરમમાં સ્મગલિંગ કરવામાં આવ્યો હતો અને તેને અસમ તરફ આગળ ટ્રાન્સપોર્ટ કરવાનો હતો. પુનઃપ્રાપ્ત કરાયેલ મેથામ્ફેટામાઇન અને ટ્રાન્સપોર્ટ માટે વપરાયેલી એમ્બ્યુલન્સને એનડીપીએસ એક્ટ, 1985 હેઠળ જપ્ત કરવામાં આવી છે. એમ્બ્યુલન્સના ડ્રાઇવર અને તેના બે સાગરીતોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

મેથામ્ફેટામાઇન ટેબ્લેટ્સ, સામાન્ય રીતે "યાબા" તરીકે ઓળખાય છે, તે અત્યંત વ્યસનકારક કૃત્રિમ ઉત્તેજક છે જે સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમને અસર કરે છે. ગેરકાયદેસર રીતે ઉત્પાદિત મેથામ્ફેટામાઇન ટેબ્લેટ્સ મ્યાનમારથી ટ્રાફિકિંગ કરવામાં આવે છે અને તે વ્યસન, આક્રમકતા, પેરાનોઇયા અને લાંબા ગાળાના ન્યુરોલોજીકલ નુકસાન સહિત ગંભીર શારીરિક અને માનસિક નુકસાન પહોંચાડવા માટે જાણીતી છે. તેના દુરુપયોગની ઉચ્ચ સંભાવનાને કારણે, મેથામ્ફેટામાઇન, જે સાયકોટ્રોપિક પદાર્થ છે, તેને એનડીપીએસ એક્ટ, 1985 હેઠળ નિયંત્રિત કરવામાં આવે છે, અને તે વિશ્વભરમાં નાર્કોટિક્સ એન્ફોર્સમેન્ટ એજન્સીઓ માટે મુખ્ય ફોકસ એરિયા બની રહે છે.

5 અને 6 ઓગસ્ટ 2026 ની વચ્ચેની રાત્રિ દરમિયાન, અન્ય એક ઇન્ટેલિજન્સ-આધારિત કામગીરીમાં, અસમ રાઇફલ્સ દ્વારા સહાયિત ડીઆરઆઈના અધિકારીઓએ અસમના કરીમગંજ જિલ્લાના બદહરપુર ખાતેના એક ગોડાઉનમાં સર્ચ હાથ ધર્યું હતું. આ કામગીરીના પરિણામે પરિસરમાં વેરવિખેર કોમર્શિયલ ટી કન્સાઇનમેન્ટ્સના માર્કિંગ્સ ધરાવતી એચડીપીઈ બેગ્સ, કાર્ટન પેકેજિસ અને લૂઝ સ્ટોકની અંદર છુપાવેલા લગભગ 11 મેટ્રિક ટન વિદેશી મૂળના ખસખસ બીજ મળી આવ્યા હતા. પ્રાથમિક તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે દેશના વિવિધ ભાગોમાં આગળ વિતરણ માટે છિદ્રાળુ ઇન્ડો-મ્યાનમાર સરહદ દ્વારા માલ ભારતમાં સ્મગલિંગ કરવામાં આવ્યો હતો. આશરે ₹1.67 કરોડની કિંમતના ખસખસના બીજને કસ્ટમ્સ એક્ટ, 1962 હેઠળ જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે.

ખસખસના બીજનો ઉપયોગ વિવિધ વાનગીઓમાં ખાદ્ય સામગ્રી અને મસાલા તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે; જો કે, ભારતમાં તેમની આયાત સખત નિયામક નિયંત્રણોને આધીન છે. ભારતની ફોરેન ટ્રેડ પોલિસી હેઠળ, ખસખસના બીજ માત્ર નિયુક્ત દેશોમાંથી અને સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ નાર્કોટિક્સ દ્વારા સંચાલિત રજીસ્ટ્રેશન મિકેનિઝમ દ્વારા જ આયાત કરી શકાય છે. આ સુરક્ષાત્મક ઉપાયોનો ઉદ્દેશ ટ્રેસેબિલિટી સુનિશ્ચિત કરવાનો અને કાયદેસર સપ્લાય ચેઇનમાં પ્રવેશતી ગેરકાયદેસર રીતે વાવેતર કરાયેલી ઉપજનો દુરુપયોગ રોકવાનો છે. અનિયંત્રિત વિદેશી મૂળના ખસખસના બીજનું સ્મગલિંગ માત્ર આ નિયંત્રણોને બાયપાસ કરતું નથી પરંતુ કાયદેસરના વેપાર અને નિયામક દેખરેખને પણ પ્રતિકૂળ અસર કરે છે.

અગાઉ, 05.08.2026 ના રોજ, ડીઆરઆઈના અધિકારીઓએ રંગિયા રેલવે સ્ટેશન પર ટ્રેન નંબર 22411 માંથી એક કન્સાઇનમેન્ટ અટકાવ્યું હતું અને ટ્રેનના પાર્સલ વાનમાંથી 10 મેટ્રિક ટન વિદેશી મૂળની સોપારી ધરાવતી 120 બેગ્સ જપ્ત કરી હતી. પ્રાથમિક તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે કન્સાઇનમેન્ટ મ્યાનમારથી ભારતમાં સ્મગલિંગ કરવામાં આવ્યું હતું અને તેને ઉત્તર-પૂર્વ ક્ષેત્ર બહારના બજારોમાં ટ્રાન્સપોર્ટ કરવામાં આવી રહ્યું હતું. જપ્ત કરાયેલી સોપારી, જેની કિંમત આશરે ₹1 કરોડ છે, તેને કસ્ટમ્સ એક્ટ, 1962 હેઠળ જપ્ત કરવામાં આવી છે.

સોપારી એ ભારતની ઉત્તર-પૂર્વીય સરહદો પાર સૌથી વધુ સ્મગલિંગ થતી ચીજવસ્તુઓમાંથી એક છે. વિદેશી મૂળની સોપારીનું મોટા પાયે સ્મગલિંગ સરકારી મહેસૂલને નોંધપાત્ર નુકસાન પહોંચાડે છે અને સ્થાનિક ઉત્પાદકોની આજીવિકાને પ્રતિકૂળ અસર કરે છે. સરહદી વિસ્તારોમાં સક્રિય સંગઠિત સ્મગલિંગ નેટવર્ક્સ સાથેના તેના સંબંધોને કારણે સોપારીનો ગેરકાયદેસર વેપાર પુનરાવર્તિત એન્ફોર્સમેન્ટ ચિંતા તરીકે ઉભરી આવ્યો છે.

ઉત્તર-પૂર્વીય ક્ષેત્ર તેની વ્યાપક આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદો અને પડકારરૂપ ભૂપ્રદેશને કારણે ક્રોસ-બોર્ડર સ્મગલિંગ સામે સંવેદનશીલ બની રહે છે. ડ્રગ ટ્રાફિકિંગ સિન્ડિકેટ્સ અને સ્મગલિંગ નેટવર્ક્સ દેશમાં પ્રતિબંધિત માલ ખસેડવા માટે વારંવાર છિદ્રાળુ સરહદી માર્ગોનો દુરુપયોગ કરે છે. તાજેતરની જપ્તીઓ ઇન્ડો-મ્યાનમાર સરહદ પાર સક્રિય નાર્કોટિક્સ ટ્રાફિકિંગ અને સંગઠિત સ્મગલિંગ નેટવર્ક્સના વધતા સમન્વયને રેખાંકિત કરે છે.

SM/DK/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad   Image result for facebook icon /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com


(रिलीज़ आईडी: 2296021) आगंतुक पटल : 20
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें: English , Urdu , हिन्दी , Marathi , Bengali , Assamese , Tamil , Telugu