প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ অধ্যক্ষতাত কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটে মুঠ ২৩,৭৩১ কোটি টকা ব্যয়ৰে ৰাষ্ট্ৰীয় একত্ৰিত জৈৱ শক্তি আঁচনি গোবৰ্ধনত অনুমোদন জনাইছে।

গোবৰ্ধনে ভাৰতৰ পৰিষ্কাৰ শক্তি যাত্ৰাৰ এক নিৰ্ণায়ক মুহূৰ্ত চিহ্নিত কৰিছে। ই দেশৰ প্ৰচুৰ কৃষি অৱশিষ্ট, গৰু-ম’হৰ গোবৰ, প্ৰেছৰ বৰ্জিত, পৌৰ নিগমৰ জৈৱিক আৱৰ্জনা আৰু অন্যান্য বায়’মাছ সম্পদক পৰিষ্কাৰ ইন্ধন, জৈৱিক সাৰ, গ্ৰাম্য উপাৰ্জন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় অৰ্থনৈতিক মূল্যলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিব।

এই আঁচনিখন বিত্তীয় বৰ্ষ ২০২৬-২৭ ৰ পৰা বিত্তীয় বৰ্ষ ২০৩৫-৩৬ লৈ কাৰ্যকৰী কৰা হ’ব আৰু ভাৰতৰ ভৱিষ্যতৰ শক্তি মিশ্ৰণৰ এক প্ৰধান স্তম্ভ হিচাপে সংকুচিত জৈৱগেছ স্থাপন কৰিব।

নিশ্চিত চাহিদা, লাভজনক আৰু স্থিৰ মূল্য, মূলধন সাহায্য, পাইপলাইন আন্তঃগাঁথনি, ঋণ সমৰ্থন আৰু প্ৰযুক্তি বিকাশৰ জৰিয়তে, গোবৰ্ধনে ভাৰতৰ চি বি জি খণ্ডক ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়লৈ লৈ যোৱাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় শক্তিশালী আৰু অনুমানযোগ্য পৰিকাঠামো প্ৰদান কৰিব।

এই আঁচনিৰ লক্ষ্য হৈছে ঘৰুৱা সংকুচিত জৈৱ গেছ (চি বি জি) উৎপাদন প্ৰায় দহগুণ বৃদ্ধি কৰা, বৃহৎ পৰিমাণৰ ব্যক্তিগত বিনিয়োগ একত্ৰিত কৰা আৰু সমগ্ৰ দেশতে এক স্পন্দনশীল বৃত্তাকাৰ জৈৱ অৰ্থনীতি সৃষ্টি কৰা।

ই চৰকাৰৰ স্পষ্ট দৃষ্টিভংগী প্ৰতিফলিত কৰেঃ

ভাৰতৰ আৱৰ্জনাই ভাৰতৰ বিকাশত ইন্ধন যোগাব।

ভাৰতৰ গাঁওসমূহ পৰিষ্কাৰ শক্তি উৎপাদনৰ কেন্দ্ৰত পৰিণত হ’ব।

ভাৰতৰ কৃষকসকলে দেশৰ শক্তি সুৰক্ষাত অংশীদাৰ হ’ব।

এক শক্তিশালী ভেটিৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়লৈঃ

বিগত কেইবছৰমান ধৰি ভাৰত চৰকাৰে ৰাষ্ট্ৰীয় জৈৱ শক্তি কাৰ্যসূচীৰ অধীনত চি বি জি প্ৰকল্পসমূহৰ বাবে বহনক্ষম সাশ্ৰয়ী মূল্যৰ পৰিবহণৰ বিকল্প (এছ এ টি এ টি) পদক্ষেপ, জৈৱিক সাৰৰ বাবে বজাৰ উন্নয়ন সাহায্য (এম ডি এ) আঁচনি, জৈৱ ভাণ্ডাৰ একত্ৰীকৰণ যন্ত্ৰ (বি এ এম) আঁচনি, পাইপলাইন আন্তঃগাঁথনিৰ উন্নয়ন (ডি পি আই) আঁচনি আৰু কেন্দ্ৰীয় বিত্তীয় সাহায্য (চি এফ এ) আঁচনিৰ জৰিয়তে চি বি জি খণ্ডৰ ভেটি প্ৰণালীবদ্ধভাৱে নিৰ্মাণ কৰিছে।

একেলগে, এই পদক্ষেপসমূহে ২০০ ৰো অধিক চি বি জি প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰিবলৈ সক্ষম কৰিছে, উৎপাদন আৰু আহৰণ প্ৰণালী স্থাপন কৰিছে, জৈৱিক সাৰৰ মূল্য শৃংখল শক্তিশালী কৰিছে আৰু খাদ্য সামগ্ৰী তথা ভৌগোলিক ক্ষেত্ৰত চি বি জি-ৰ সম্ভাৱনা প্ৰদৰ্শন কৰিছে।

গোবৰ্ধনে এতিয়া এই অগ্ৰগতি পৰৱৰ্তী পৰ্যায়লৈ লৈ গৈছে। পেট্ৰ’লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এই আঁচনিখনে সমগ্ৰ চি বি জি মূল্য শৃংখলত এক সংহত মঞ্চ সৃষ্টি কৰে। ই দ্ৰুত ৰূপায়ণ, শক্তিশালী প্ৰকল্প অৰ্থনীতি আৰু বিনিয়োগকাৰী, ঋণদাতা আৰু বিকাশকাৰীসকলৰ বাবে অধিক নিশ্চিয়তা সক্ষম কৰিব।

ভাৰতৰ বাবে এক কৌশলগত সুযোগঃ

ভাৰতৰ প্ৰাকৃতিক গেছৰ চাহিদা পৰিবহণ, ঘৰুৱা, উদ্যোগ আৰু বাণিজ্যিক খণ্ডত সম্প্ৰসাৰিত হৈছে। চি বি জি-য়ে ঘৰুৱা নৱীকৰণযোগ্য উৎপাদন, শক্তি স্থিতিস্থাপকতা শক্তিশালী কৰা আৰু আমদানি কৰা জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰাৰ জৰিয়তে এই চাহিদাৰ বৰ্ধিত অংশ পূৰণ কৰিব পাৰে।

চি বি জি ৰাসায়নিকভাৱে প্ৰাকৃতিক গেছৰ সমতুল্য আৰু ইয়াক বিদ্যমান গেছ পৰিস্থিতিতন্ত্ৰত নিৰবিচ্ছিন্নভাৱে একত্ৰিত কৰিব পাৰি। সেয়েহে ই ভাৰতৰ সম্প্ৰসাৰিত গেছ আন্তঃগাঁথনিৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ আৰু উপযোগিতাৰ সৈতে নৱীকৰণযোগ্য ইন্ধনৰ সুবিধাসমূহক একত্ৰিত কৰে।

প্ৰতিটো চি বি জি প্ৰকল্পই কৃষি অৱশিষ্ট, গৰুৰ গোবৰ আৰু অন্যান্য জৈৱিক সম্পদৰ চাৰিওফালে এক স্থানীয় বৃত্তাকাৰ অৰ্থনীতিৰ সৃষ্টি কৰে। ই খাদ্য সামগ্ৰীৰ যোগান, পৰিবহণ, উদ্ভিদ পৰিচালনা আৰু জৈৱিক সাৰ উৎপাদনৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰে, আনহাতে পৰিষ্কাৰ আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা আৰু গ্রিনহাউজ গেছ নিৰ্গমন হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰে।

গোবৰ্ধনৰ অধীনত ছয়টা বিকাশ ইঞ্জিন

উপাদান ১: নিশ্চিত চি বি জি ক্ৰয়

গোবৰ্ধনে উৎপাদকসকলৰ বাবে এক নিৰ্ভৰযোগ্য আৰু পূৰ্বানুমানযোগ্য বজাৰ প্ৰদান কৰিবলৈ এক সমৰ্পিত চি বি জি অফটেক এচুৰেন্স ফ্ৰেমৱৰ্ক স্থাপন কৰে। নগৰীয় গেছ বিতৰণ সংস্থাসমূহৰ ক্ৰয়ৰ ফলত বিত্তীয় বৰ্ষত চি এন জি (পৰিবহণ) আৰু পি এন জি (ঘৰুৱা) খণ্ডত অৱগত চি বি জি দায়বদ্ধতাৰ গতিপথ ২০২৬-২৭ ত ৩ শতাংশ, ২০২৭-২৮ বিত্তীয় বৰ্ষত ৪ শতাংশ আৰু ২০২৮-২৯ বিত্তীয় বৰ্ষৰ পৰা ৫ শতাংশ হ’ব।

এই পৰিকাঠামোৱে মিশ্ৰ দায়বদ্ধতাক উদ্যোগটোৰ বাবে এক স্পষ্ট, দীৰ্ঘম্যাদী চাহিদাৰ সংকেতলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। চি জি ডি নেটৱৰ্কত ধাৰাবাহিক ৰূপায়ণৰ ফলত প্ৰকল্পৰ বেংকযোগ্যতা উন্নত হ’ব, ক্ষমতাৰ ব্যৱহাৰত সহায় হটব আৰু দীৰ্ঘম্যাদী ব্যক্তিগত বিনিয়োগক উৎসাহিত কৰা হ’ব।

উপাদান ২ : স্থিৰ চি বি জি মূল্যৰ পৰিকাঠামো

চৰকাৰী সমৰ্থিত মূল্যৰ পৰিকাঠামোৰ জৰিয়তে সমৰ্থিত গোবৰ্ধনে প্ৰতি মেট্ৰিক মিলিয়ন ব্ৰিটিছ থাৰ্মেল ইউনিট (এমএমবিটিইউ) ত ২,১১০ টকাৰ এক স্থিৰ প্ৰশাসনিক চি বি জি মূল্য প্ৰৱৰ্তন কৰে। চৰকাৰী সমৰ্থন আৰু বজাৰ ভিত্তিক ব্যয় শ্বেয়াৰ ব্যৱস্থাৰ সংমিশ্ৰণৰ জৰিয়তে গ্ৰাহকৰ সুলভতা সুৰক্ষিত কৰাৰ সময়ত এই পৰিকাঠামোৱে দীৰ্ঘম্যাদী ৰাজহ দৃশ্যমানতা প্ৰদান কৰে।

নূন্যতম দহ বছৰৰ সময়সীমাৰ সৈতে, মূল্যৰ পৰিকাঠামোৱে উৎপাদকসকলক দীৰ্ঘস্থায়ী ৰাজহ নিশ্চয়তা, বাণিজ্যিকভাৱে আকৰ্ষণীয় লাভ আৰু বিনিয়োগ আৰু ক্ষমতা সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে এক শক্তিশালী ব্যৱসায়িক ক্ষেত্ৰ প্ৰদান কৰিব।

উপাদান ৩: মূলধনী সাহায্য

যোগ্য গ্ৰীণফিল্ড চি বি জি.প্ৰকল্পসমূহে স্থাপন কৰা চি বি জি ক্ষমতাৰ প্ৰতি টনত (টি পি ডি) ২ কোটি টকা পৰ্যন্ত মূলধনী সাহায্য লাভ কৰিব।

এই সমৰ্থন মূল উদ্ভিদৰ যন্ত্ৰপাতিৰ বাহিৰেও খাদ্য সামগ্ৰী একত্ৰীকৰণ, জৈৱিক সাৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু মূল্য সংযোজনৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ মূল্য-শৃংখল সম্পদলৈ সম্প্ৰসাৰিত হৈছে। ব্ৰাউনফিল্ড প্ৰকল্পসমূহে তেওঁলোকৰ উৎপাদন ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাটোও  ইয়াৰ বাবে যোগ্য হ'ব।

এই উপাদানে প্ৰাৰম্ভিক মূলধনৰ বোজা হ্ৰাস কৰিব, বিত্তীয় বন্ধক ত্বৰান্বিত কৰিব আৰু ব্যক্তিগত বিকাশকাৰী, এমএছএমই, সমবায় তথা গ্ৰাম্য উদ্যোগীসকলৰ অংশগ্ৰহণ সম্প্ৰসাৰিত কৰিব।

উপাদান ৪: পাইপলাইন আন্তঃগাঁথনিৰ বিকাশ

এই আঁচনিখনে চি বি জি প্ৰকল্পসমূহক ট্ৰাংক পাইপলাইন আৰু চিটি গেছ বিতৰণ নেটৱৰ্কৰ সৈতে সংযোগ কৰা ক্লাষ্টাৰ-আধাৰিত আৰু স্বতন্ত্ৰ পাইপলাইন আন্তঃগাঁথনি দুয়োটাকে সমৰ্থন কৰে। বৃহত্তৰ পাইপলাইন সংযোগে স্থানান্তৰ ব্যয় হ্ৰাস কৰিব, নিৰ্ভৰযোগ্যতা উন্নত কৰিব, বজাৰৰ পৰিসৰ সম্প্ৰসাৰিত কৰিব আৰু ঘৰুৱাভাৱে উৎপাদিত চি বি জি-ৰ অধিক ব্যৱহাৰ সক্ষম কৰিব।

উপাদান ৫: ঋণ গেৰাণ্টি সমৰ্থন

এক সমৰ্পিত ঋণ গেৰাণ্টি ব্যৱস্থাই ঋণদাতাৰ আত্মবিশ্বাস শক্তিশালী কৰিব আৰু যোগ্য এমএছএমই-আধাৰিত চি বি জি প্ৰকল্পসমূহলৈ প্ৰতিষ্ঠানিক ঋণৰ প্ৰবাহ সম্প্ৰসাৰিত কৰিব।

ঋণ প্ৰদানৰ বিপদাশংকাৰ এটা অংশ শ্বেয়াৰ কৰি, এই ব্যৱস্থাই সুলভ বিত্তীয় ব্যৱস্থাৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ উন্নত কৰিব, আনুষংগিক প্ৰয়োজনীয়তা হ্ৰাস কৰিব আৰু দ্ৰুত প্ৰকল্প বিকাশত সহায় কৰিব।

ই এমএছএমই, মহিলা উদ্যোগী আৰু প্ৰথমবাৰৰ বাবে বিকাশকাৰীসকলৰ অংশগ্ৰহণ বিস্তৃত কৰিব, এক বিস্তৃত, প্ৰতিযোগিতামূলক আৰু উদ্যোগী চি বি জি উদ্যোগ গঢ়ি তোলাত সহায় কৰিব।

উপাদান ৬ : চি বি জি পৰিৱেশতন্ত্ৰ প্ৰত্যাহ্বান পুঁজি

জিলা পৰ্যায়ৰ ৰূপায়ণ ত্বৰান্বিত কৰিবলৈ আৰু চি বি জি পৰিৱেশতন্ত্ৰত স্থানীয় মূল্য শৃংখল শক্তিশালী কৰিবলৈ গোবৰ্ধনে এক সমৰ্পিত চি বি জি পৰিৱেশ তন্ত্ৰ প্ৰত্যাহ্বান পুঁজি স্থাপন কৰে। এই পুঁজিয়ে খাদ্য সামগ্ৰীৰ সম্পদৰ মূল্যায়ন আৰু মেপিং, খাদ্য সামগ্ৰী একত্ৰীকৰণ আন্তঃগাঁথনি, জিলা পৰ্যায়ৰ চি বি জি উন্নয়ন পৰিকল্পনা, প্ৰযুক্তি গ্ৰহণ, প্ৰক্ৰিয়াৰ উন্নতি, জৈৱিক সাৰৰ মূল্য সংযোজন, সামৰ্থ্য নিৰ্মাণ আৰু অংশীদাৰ সজাগতাৰ ক্ষেত্ৰত সহায় কৰিব।

প্ৰভাৱঃ

শেহতীয়া বছৰবোৰত সৃষ্টি কৰা শক্তিশালী খণ্ডভিত্তিক ভেটিটোৱে চি বি জিক- দেশজোৰা প্ৰসাৰিত  কৰাৰ বাবে গোবৰ্ধনৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। আঁচনিখনে নিম্নলিখিতবোৰ প্ৰদান কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছেঃ

• ঘৰুৱা চি বি জি উৎপাদনত প্ৰায় দহগুণ বৃদ্ধি, ভাৰতৰ পৰিষ্কাৰ গেছ অৰ্থনীতিৰ এক নতুন স্তম্ভৰ সৃষ্টি।
• নৱীকৰণযোগ্য গেছীয় ইন্ধনৰ ঘৰুৱা উৎপাদন বৃদ্ধি আৰু আমদানি কৰা জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাসৰ জৰিয়তে অধিক শক্তি সুৰক্ষা।
• শক্তিশালী প্ৰকল্পৰ কাৰ্য্যকৰীতা, স্থিৰ মূল্য আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক বিত্তৰ উন্নত প্ৰৱেশাধিকাৰৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ এক নতুন ঢৌ।
• কৃষক, খাদ্য সামগ্ৰী সংগ্ৰাহক, সমবায় আৰু গ্ৰাম্য উদ্যোগীসকলৰ বাবে নতুন উপাৰ্জনৰ সুযোগৰ জৰিয়তে গ্ৰাম্য জীৱিকা শক্তিশালী কৰা।
• কৃষি অৱশিষ্ট, গৰুৰ গোবৰ, পৌৰ নিগমৰ জৈৱিক আৱৰ্জনা আৰু অন্যান্য বায়’মাছ সম্পদৰ উৎপাদনশীল ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে বৈজ্ঞানিক আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা।
• জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ প্ৰতিস্থাপন আৰু জৈৱিক আৱৰ্জনাৰ উৎপাদনশীল ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে গ্রিনহাউছ গেছ নিৰ্গমন হ্ৰাস কৰা।
• এফ অ’ এম আৰু এল এফ অ’ এম-ৰ অধিক উৎপাদন, মূল্য সংযোজন আৰু ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে এক বৃহৎ জৈৱিক সাৰৰ অৰ্থনীতি।
• এক ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিকাঠামো, ডিজিটেল প্ৰশাসন আৰু সৰলীকৃত প্ৰতিষ্ঠানিক ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে দ্ৰুত আৰু সহজ প্ৰকল্প ৰূপায়ণ।

ভাৰতৰ প্ৰচুৰ জৈৱিক সম্পদসমূহক পৰিষ্কাৰ শক্তি, গ্ৰাম্য সমৃদ্ধি আৰু অৰ্থনৈতিক মূল্যলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত গোবৰ্ধনে এক নিৰ্ণায়ক পদক্ষেপ চিহ্নিত কৰিছে। নিশ্চিত চাহিদা, স্থিৰ মূল্য, মূলধনী সাহায্য, পাইপলাইন সংযোগ, ঋণ সমৰ্থন আৰু পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ উন্নয়নক এটা ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিকাঠামোৰ অধীনত আনি, আঁচনিখনে চি বি জি-ৰ পৰিসৰ বৃদ্ধিৰ বাবে পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰে।

ইতিমধ্যে লাভ কৰা অগ্ৰগতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি, গোবৰ্ধনে ভাৰতৰ চি বি জি যাত্ৰাক এক শক্তিশালী ভেটিৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিসৰৰ পৰিষ্কাৰ শক্তি উদ্যোগলৈ লৈ যাব। ই শক্তি সুৰক্ষা, কৃষক তথা গ্ৰাম্য উদ্যোগ, আৱৰ্জনাৰ পৰা সম্পদলৈ, আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰত আৰু বিকশিত ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগীৰ প্ৰতি চৰকাৰৰ দায়বদ্ধতাক প্ৰতিফলিত কৰে।

****

MJPS/MK