રેલવે મંત્રાલય
કન્ટેનર ટ્રેન ઓપરેટરો માટે સારા સમાચાર, કારણ કે તેઓ સિંગલ ઓલ ઈન્ડિયા લાયસન્સ સાથે તમામ રૂટ પર કામગીરી કરી શકશે, જેનાથી ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસમાં સુધારો થશે
ભારતીય રેલવેએ લાયસન્સિંગ માળખાને સરળ બનાવ્યું; આ સુધારાઓથી પરિવહન ખર્ચ અને પ્રદૂષણ ઘટશે, માર્ગો પરનો ટ્રાફિક હળવો થશે અને ઉદ્યોગોને, ખાસ કરીને એમએસએમઈ (MSMEs) ને લાભ થશે
અન્ય સુધારાઓમાં ₹25 કરોડની સમાન નોંધણી ફી અને મુદ્દત વધારવા (એક્સટેન્શન) માટે કોઈ નવીકરણ ફી નહીં હોવાનો સમાવેશ થાય છે
प्रविष्टि तिथि:
05 AUG 2026 8:32PM by PIB Ahmedabad
ભારતીય રેલવે નેટવર્ક પર ઓપરેટરોને કન્ટેનર ટ્રેન ચલાવવાની મંજૂરી આપતા મોડેલ કન્સેશન એગ્રીમેન્ટ (MCA) માં ભારતીય રેલવેએ ફેરફારોને મંજૂરી આપી છે. મંજૂર કરાયેલા ફેરફારો હેઠળ, કન્ટેનર ટ્રેન ઓપરેટરો (CTOs) ને ₹25 કરોડની સમાન નોંધણી ફી સાથે સિંગલ ઓલ ઈન્ડિયા લાયસન્સ હેઠળ સમગ્ર નેટવર્કના તમામ રૂટ પર કન્ટેનર ટ્રેનો ચલાવવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે, જેનાથી વિવિધ રૂટ કેટેગરીઓ માટે અલગ મંજૂરીઓ અને ફીની અગાઉની વ્યવસ્થા નાબૂદ થશે. આ ફેરફારો ગેઝેટ નોટિફિકેશન દ્વારા સૂચિત કરવામાં આવશે.
તમામ રૂટ માટે સિંગલ લાયસન્સ
મંજૂર કરાયેલા ફેરફારોના ભાગરૂપે, લાયસન્સનું વર્તમાન રૂટ-વાઇઝ વર્ગીકરણ બંધ કરવામાં આવશે. રેલવે મંત્રાલયની મંજૂરીને આધીન, કન્ટેનર ટ્રેન ઓપરેટરોને સિંગલ ઓલ ઈન્ડિયા લાયસન્સ આપવામાં આવશે, જેથી તેઓ ભારતીય રેલવે નેટવર્ક પરના તમામ રૂટ પર કન્ટેનર ટ્રેનો ચલાવવા માટે સક્ષમ બનશે.
સમાન નોંધણી ફી
વિવિધ રૂટ કેટેગરીઓ માટે અલગ-અલગ નોંધણી ફી વસૂલવાની અગાઉની વ્યવસ્થા નાબૂદ કરવામાં આવી છે. દરેક અરજદારે હવે ભારતીય રેલવે નેટવર્ક પરના તમામ રૂટ પર કામગીરી કરવા માટે ₹25 કરોડની નોન-રિફંડેબલ સમાન નોંધણી ફી જમા કરાવવાની રહેશે.
મુદ્દત વધારવા (એક્સટેન્શન) પર કોઈ ફી નહીં
મંજૂર કરાયેલા સુધારાઓ જોગવાઈ કરે છે કે કન્ટેનર ટ્રેન ઓપરેટરને આપવામાં આવેલી મંજૂરી પૂર્ણ થયા પછી વધુ 20 વર્ષના સમયગાળા માટે લંબાવી શકાશે. સંતોષકારક કામગીરીને આધીન, સક્ષમ સત્તાધિકારી દ્વારા અરજી કરવા પર એ જ ઓપરેટર માટે આ કરવામાં આવશે. આ મુદ્દત વધારવા માટે અથવા તે જ ઓપરેટરને ભવિષ્યમાં આપવાના થતા કોઈ પણ એક્સટેન્શન માટે કોઈ એક્સટેન્શન ફી લેવામાં આવશે નહીં.
વિદ્યમાન ઓપરેટરો માટે રાહત
કેટેગરી-I લાયસન્સ ધરાવતા ઓપરેટરો તેમનો કન્સેશન સમયગાળો પૂરો થાય ત્યાં સુધી તેમની વર્તમાન કેટેગરી હેઠળ ચાલુ રાખી શકે છે. નવા લાયસન્સ હેઠળ રિન્યુઅલ કે એક્સટેન્શન પર, તેમની પાસેથી કોઈ ફી લેવામાં આવશે નહીં.
કેટેગરી II, III અને IV ના ઓપરેટરો પણ તેમનો કન્સેશન સમયગાળો પૂરો થાય ત્યાં સુધી તેમની વર્તમાન કેટેગરીમાં ચાલુ રાખી શકે છે. નવા લાયસન્સ હેઠળ રિન્યુઅલ કે એક્સટેન્શન માટે, તેઓ ₹15 કરોડ ચૂકવશે. આ નવી ફી ₹25 કરોડ અને અગાઉ ચૂકવેલ ₹10 કરોડ વચ્ચેનો તફાવત છે. આ રકમ નોન-રિફંડેબલ છે.
આ ઓપરેટરો તેમના 20 વર્ષનો કન્સેશન સમયગાળો પૂરો કરતા પહેલા નવા લાયસન્સમાં વહેલા શિફ્ટ થવાનું પણ પસંદ કરી શકે છે. વહેલા શિફ્ટ થવા માટે તેઓએ ₹15 કરોડની એ જ રકમ ચૂકવવાની રહેશે.
ઉદ્યોગો માટે ફાયદા
સમાન નોંધણી ફી અને એક્સટેન્શન ફી નાબૂદ કરવાથી ઓપરેટરો માટે મંજૂરી પ્રક્રિયા સરળ બનવાની સાથે નિયામક અને પાલન ખર્ચમાં ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે.
સરળ બનાવાયેલ લાયસન્સિંગથી ખાનગી ભાગીદારી વધશે અને કન્ટેનર ટ્રેન કામગીરીનો વિસ્તાર થશે, જેનાથી દેશભરમાં રેલ-આધારિત માલવાહક પરિવહનમાં સુધારો થશે. કન્ટેનર પરિવહન માટે રેલવેનો વધુ ઉપયોગ થવાથી વધુ કાર્યક્ષમ અને ખર્ચ-અસરકારક માલવાહક પરિવહન વિકલ્પ મળી રહેશે, જેનાથી ઉદ્યોગો, ખાસ કરીને એમએસએમઈ (MSMEs) માટે લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટવાની અપેક્ષા છે.
કન્ટેનર ટ્રાફિક રોડથી રેલવે તરફ વધુ વળવાથી હાઇવે પર ટ્રાફિકનું ભારણ ઘટશે, બળતણનો વપરાશ ઘટશે અને કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો થશે, જે વધુ ટકાઉ માલવાહક પરિવહનમાં યોગદાન આપશે.
સમાન અને સરળ લાયસન્સિંગ વ્યવસ્થા તરફ મંજૂર કરાયેલા સુધારાઓનો ઉદ્દેશ્ય ભારતીય રેલવે નેટવર્ક પર કન્ટેનર ટ્રેન ઓપરેટરો માટે સરળ અને સમાન લાયસન્સિંગ માળખું સ્થાપિત કરવાનો છે. આ સુધારાઓથી મોડેલ કન્સેશન એગ્રીમેન્ટ હેઠળ કન્ટેનર ટ્રેન કામગીરી માટે એક સામાન્ય નિયામક માળખું પૂરું પાડવાની સાથે સુવ્યવસ્થિત મંજૂરી પદ્ધતિને સુગમ બનાવવાની અપેક્ષા છે.
SM/JY/JD
(रिलीज़ आईडी: 2295244)
आगंतुक पटल : 3