0-6 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು, ಕೇಂದ್ರ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು “ಅಂಗನವಾಡಿ” ಸೇವೆಗಳು, “ಪೋಷಣ್ ಅಭಿಯಾನ” ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದ ಬಾಲಕಿಯರಿಗಾಗಿ (14-18 ವರ್ಷಗಳು, ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಿಷನ್ “ಸಕ್ಷಮ್ ಅಂಗನವಾಡಿ” ಮತ್ತು “ಪೋಷಣ್ 2.0” (ಮಿಷನ್ ಪೋಷಣ್ 2.0) ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಮಿಷನ್ ಆಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲಿದೆ. ದೇಶದ 6 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರು ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗಿಯರು (14-18 ವರ್ಷಗಳು, ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ) ಈ ಮಿಷನ್ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಮಿಷನ್ “ಪೋಷಣ್ 2.0” ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ ಸೂಚಕಗಳ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು (ಎಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿಗಳು), ಅಂಗನವಾಡಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು (ಎ.ಡ್ಬ್ಲೂ.ಡ್ಬ್ಲೂ.ಗಳು) ಮತ್ತು ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಗಾಗಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಾರ್ಚ್ 2021 ರಲ್ಲಿ 'ಪೋಷಣ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್' ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತ ಸಾಧನವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಅಂಗನವಾಡಿ ಸೇವೆಗಳಾದ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ತೆರೆಯುವಿಕೆ, ಮಕ್ಕಳ ದೈನಂದಿನ ಹಾಜರಾತಿ, ಇಸಿಸಿಇ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಬೇಯಿಸಿದ ಬಿಸಿ ಊಟ (ಹೆಚ್.ಸಿ.ಎಂ) ಮತ್ತು ಟೇಕ್-ಹೋಮ್ ರೇಷನ್ (ಟಿ.ಹೆಚ್.ಆರ್) ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಇದು ನೈಜ ಸಮಯದ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿದೆ. “ಪೋಷಣ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್” ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ವಿವಿಧ ನಿಯತಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೋರ್ಸ್ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯ ಕೊನೆಯ ಮೈಲಿ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಗಾಗಿ, “ಪೋಷಣ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್”ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ ಉದ್ದೇಶಿತ ಫಲಾನುಭವಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆಯೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಟೇಕ್-ಹೋಮ್ ರೇಷನ್ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ “ಪೋಷಣ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್” ಮೊಬೈಲ್  ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ನಲ್ಲಿ ಮುಖ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಎಫ್.ಆರ್.ಎಸ್) ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಹಜಹಾನ್ ಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಸೂಚಕಗಳು, ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಗತಿಯ ವಿವರಗಳು “ಪೋಷಣ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್” ಡ್ಯಾಶ್ಬೋರ್ಡ್ https://www.poshantracker.in/statistics ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

ಮಿಷನ್ “ಪೋಷಣ್ 2.0” ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಸಂಪರ್ಕ, ನಡವಳಿಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ವಕಾಲತ್ತು ಮುಂತಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಹೊಸ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ತಾಯಿಯ ಪೋಷಣೆ, ಶಿಶು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳ ಆಹಾರ ಮಾನದಂಡಗಳು, ತೀವ್ರ ತೀವ್ರ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ (ಎಸ್. ಎ .ಎಂ)/ ಮಧ್ಯಮ ತೀವ್ರ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ (ಎಂ.ಎ.ಎಂ) ಮತ್ತು ಆಯುಷ್ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಕ್ಷೇಮದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಕ್ಷೀಣತೆ, ಕುಂಠಿತಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ರಕ್ತಹೀನತೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತೂಕದ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2013 ರ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ-II ರಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು (6 ತಿಂಗಳಿಂದ 6 ವರ್ಷಗಳು), ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಹಾಲುಣಿಸುವ ತಾಯಂದಿರು ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದ ಬಾಲಕಿಯರಿಗೆ ಪೂರಕ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಜನವರಿ 2023ರಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಳೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಯಾಲೋರಿ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿದ್ದವು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾನದಂಡಗಳು ಆಹಾರ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ತತ್ವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪೂರಕ ಪೋಷಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತವಾಗಿವೆ, ಇದು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರೋಟೀನ್, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಕೊಬ್ಬುಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು (ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಸತು, ಕಬ್ಬಿಣ, ಆಹಾರ ಫೋಲೇಟ್, ವಿಟಮಿನ್ ಎ, ವಿಟಮಿನ್-ಬಿ 6 ಮತ್ತು ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ -12) ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ (ಎಸ್ ಎ ಎಂ) ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಟೇಕ್-ಹೋಮ್ ಪಡಿತರ (ಟಿ ಹೆಚ್ ಆರ್) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೂರಕ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನವು ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಮತ್ತು ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡುವುದು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತೊಡಕುಗಳಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಈ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮುದಾಯ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ವಕಾಲತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಉತ್ತಮ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ನಡವಳಿಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ “ಪೋಷಣ್ ಮಾಹ್” ಮತ್ತು “ಪೋಷಣ್ ಪಾಕ್ಷಿಕ (ಪಖ್ವಾಡಾ)” ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಜನ ಆಂದೋಲನಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು (ಸಿ.ಬಿ.ಇ.ಗಳು) ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಎರಡು ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಸಾವಿತ್ರಿ ಠಾಕೂರ್ ಅವರು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

*****