2026માં ભારતની BRICS અધ્યક્ષતા હેઠળ, નેશનલ ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટી (NDMA), ગૃહ મંત્રાલય, ભારત સરકાર દ્વારા 24 જુલાઈ 2026 ના રોજ નવી દિલ્હીમાં ડિઝાસ્ટર રિસ્ક રિડક્શન (DRR) પર BRICS મંત્રી સ્તરની બેઠકનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે. DRR જૂથની આ મંત્રી સ્તરની બેઠકની અધ્યક્ષતા રાજ્ય મંત્રી (ગૃહ) શ્રી નિત્યાનંદ રાય કરશે. આ મંત્રી સ્તરની બેઠક આપત્તિ જોખમ ઘટાડવા (ડિઝાસ્ટર રિસ્ક રિડક્શન) પર BRICS સહયોગના વિકાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે, જે એ બાબતની વધતી જતી સ્વીકૃતિને દર્શાવે છે કે આપત્તિઓ સતત વિકાસ, આબોહવા સ્થિતિસ્થાપકતા, આર્થિક સ્થિરતા અને માનવ સુરક્ષા માટે પ્રણાલીગત જોખમો ઉભા કરે છે. BRICS ના 10 સભ્ય દેશોના મંત્રીઓ અને પ્રતિનિધિમંડળોના વડાઓ DRR પ્રત્યે તેમની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવવા માટે ભાગ લઈ રહ્યા છે.

BRICS નો આપત્તિ જોખમ ઘટાડવા અંગેનો સહયોગ ઉદયપુર ઘોષણાપત્ર (2016), જેણે ડિઝાસ્ટર રિસ્ક મેનેજમેન્ટ પર એક સંયુક્ત ટાસ્ક ફોર્સની સ્થાપના કરી હતી, ત્યાંથી ક્રમશઃ વિકસિત થઈને કઝાન ઘોષણાપત્ર (2024) સુધી પહોંચ્યો છે, જેણે BRICS ડિઝાસ્ટર રિસ્ક રિડક્શન ગ્રુપ (DRRG) ને સંસ્થાકીય રૂપ આપ્યું અને BRICS DRR કાર્ય યોજના (2025–2028) નો સ્વીકાર કર્યો. આ મજબૂત પાયા પર આગળ વધતાં, ભારતની અધ્યક્ષતાએ વ્યવહારુ, અમલીકરણ-લક્ષી અને ક્રિયા-સંચાલિત કાર્યસૂચિ દ્વારા આ સહયોગને વધુ ઊંચાઈ પર પહોંચાડ્યો છે, જે ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થાઓ વચ્ચે આપત્તિ સ્થિતિસ્થાપકતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે BRICS ને એક મહત્વપૂર્ણ મંચ તરીકે પુનઃસ્થાપિત કરે છે.

"બિલ્ડિંગ ફોર રિઝિલિયન્સ, ઇનોવેશન, કોઓપરેશન એન્ડ સસ્ટેનેબિલિટી" થીમ દ્વારા માર્ગદર્શિત, આ મંત્રી સ્તરની બેઠક BRICS સભ્ય દેશો વચ્ચે ગહન ટેકનિકલ ચર્ચા- વિચારણા અને સર્વસંમતિ નિર્માણની વર્ષભરની પ્રક્રિયાના પરિપાકરૂપ છે.

સત્ર દરમિયાન "એડવાન્સિંગ ક્લાઇમેટ સ્માર્ટ એન્ડ ડિઝાસ્ટર રિઝિલિયન્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સિસ્ટમ્સ: પાર્ટનરશિપ્સ, ઇનોવેશન એન્ડ ફાઇનાન્સિંગ ફોર રિઝિલિયન્ટ ડેવલપમેન્ટ" થીમ પર ઉચ્ચ-સ્તરીય નીતિ સંવાદ યોજાશે.

"એક્સિલરેટિંગ ઇમ્પ્લીમેન્ટેશન ઓફ ધ BRICS ડિઝાસ્ટર રિસ્ક રિડક્શન વર્ક પ્લાન (2025-2028)" થીમ પર BRICS સભ્ય મંત્રી સ્તરની ગોળમેજી પરિષદ મંત્રીઓને BRICS DRR કાર્ય યોજનાના અમલીકરણને ઝડપી બનાવવા, સંસ્થાકીય સહયોગને મજબૂત કરવા અને ભવિષ્યના સહયોગના ક્ષેત્રોની ઓળખ કરવા અંગે વિચારોના આદાન-પ્રદાનની તક પૂરી પાડશે.

મંત્રીઓ આપત્તિ જોખમ ઘટાડવા પરના BRICS સંયુક્ત નિવેદનને અપનાવશે, જે આપત્તિ સ્થિતિસ્થાપકતાને મજબૂત કરવા, સહયોગ વધારવા, નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવા, સતત વિકાસને ટેકો આપવા અને BRICS DRR કાર્ય યોજના (2025–2028) ના અમલીકરણ પ્રત્યે BRICS સભ્ય દેશોની સામુહિક પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃપુષ્ટ કરશે.

ભારતનું નેતૃત્વ ભારતની અધ્યક્ષતા સમાવેશી ગવર્નન્સ, સંસ્થાકીય ક્ષમતા, વિજ્ઞાન-આધારિત નીતિ નિર્માણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ દ્વારા વૈશ્વિક આપત્તિ સ્થિતિસ્થાપકતાને મજબૂત કરવા માટેની તેની લાંબા સમયની પ્રતિબદ્ધતાને દર્શાવે છે.

SM/BS/JD