કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે આજે પશ્ચિમ બંગાળની રાજધાની કોલકાતામાં 'મ્યુઝિયમ ઓફ વર્ડ' ના પ્રથમ તબક્કાનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. આ પ્રસંગે પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી શ્રી સુવેન્દુ અધિકારી, નાણા મંત્રી શ્રી સ્વપન દાસગુપ્તા, કેન્દ્રીય ગૃહ સચિવ, કેન્દ્રીય સાંસ્કૃતિક સચિવ, ડાયરેક્ટર ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરો (IB) અને અન્ય કેટલાક પ્રતિષ્ઠિત મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

સભાને સંબોધતા કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે આજનો દિવસ સમગ્ર દેશની ભાષાઓ અને સંસ્કૃતિ માટે એક મહત્વપૂર્ણ દિવસ છે. આજે, આ શબ્દ સંગ્રહાલય રાષ્ટ્રના સાંસ્કૃતિક પુનરુત્થાન માટે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી જીના સંકલ્પને મૂર્ત સ્વરૂપ આપી રહ્યું છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે કોઈ પણ રાષ્ટ્ર કે પ્રદેશની સંસ્કૃતિની અભિવ્યક્તિ ભાષા વિના અશક્ય છે, અને માનવીય લાગણીઓ તથા અભિવ્યક્તિમાંથી જન્મેલા શબ્દો વિના ભાષા પોતે અસ્તિત્વ ધરાવી શકતી નથી. તેમણે કહ્યું કે જ્યાં સુધી ભવિષ્યની પેઢીઓ એ નહીં સમજે કે ભાષા શબ્દોથી બને છે, શબ્દો લાગણીઓમાંથી ઉદભવે છે, સંસ્કૃતિ ભાષા દ્વારા આકાર લે છે અને સંસ્કૃતિ ભાષા દ્વારા પોતાની અભિવ્યક્તિ શોધે છે, ત્યાં સુધી દેશનું સાંસ્કૃતિક પુનરુત્થાન હાંસલ કરી શકાશે નહીં. શ્રી શાહે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે આ મ્યુઝિયમ ઓફ વર્ડ ભારતીય ભાષાઓ, સંસ્કૃતિ અને સાંસ્કૃતિક પુનરુત્થાનની યાત્રાને ભાવિ પેઢીઓ સુધી પહોંચાડવા માટે એક શક્તિશાળી માધ્યમ તરીકે કામ કરશે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે મ્યુઝિયમ ઓફ વર્ડ પાણિનીના વ્યાકરણની રચનાની સમગ્ર યાત્રાને સુંદર રીતે દર્શાવે છે. તેમણે કહ્યું કે ઋગ્વેદમાં ઉલ્લેખ છે કે ઉમદા અને મંગળકારી વિચારો આપણી પાસે ચારેય દિશાઓમાંથી આવતા રહેવા જોઈએ—એવા વિચારો જે ક્યારેય દબાવી ન શકાય, ક્યારેય અવરોધી ન શકાય અને જેના આધારે આપણે આપણા સામાજિક જીવનને આકાર આપવો જોઈએ અને આગળ વધારવો જોઈએ. શ્રી શાહે કહ્યું કે આપણી સભ્યતામાં સંકુચિતતા ક્યારેય પેદા થઈ શકે નહીં કારણ કે ભારતીય વિચારના પાયામાં જ સંકુચિતતા માટે કોઈ સ્થાન નથી. તેમણે ઉમેર્યું કે જ્યારે પણ આપણે ભૂમિ પૂજન કરીએ છીએ કે શાંતિ મંત્રનો પાઠ કરીએ છીએ, ત્યારે આપણે માત્ર માનવતા માટે જ નહીં પરંતુ પશુઓ, વનસ્પતિઓ અને સમગ્ર બ્રહ્માંડ માટે શાંતિની પ્રાર્થના કરીએ છીએ. તેથી, તેમણે કહ્યું કે, સંકુચિત માનસિકતા ક્યારેય ભારતીય સંસ્કૃતિનું પ્રતીક હોઈ શકે નહીં.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે મ્યુઝિયમ ઓફ વર્ડ આવનારી પેઢીઓ સુધી ભવિષ્યની પેઢીઓને ભારતની ભાષાઓ અને સંસ્કૃતિ વિશે શિક્ષિત કરશે, તેમને દેશના સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વારસાથી પરિચિત કરશે અને તે વારસામાં મૂળ ધરાવતી જીવનશૈલીમાં તેમનું માર્ગદર્શન પણ કરશે. તેમણે કહ્યું કે ભારતે ક્યારેય વિચારો કે ચિંતન પર નિયંત્રણો લાદ્યા નથી. શ્રી શાહે નોંધ્યું કે આ સંગ્રહાલય લિખિત શબ્દની સમગ્ર યાત્રાને ટ્રેસ (શોધે) કરે છે—પવિત્ર ઓમકારથી લઈને શબ્દોની ઉત્પત્તિ અને વ્યાકરણના વિકાસ સુધી; શ્રુતિઓ અને સ્મૃતિઓથી લઈને હસ્તપ્રતો અને શિલાલેખો સુધી; અને પ્રિન્ટિંગ પ્રેસથી લઈને આધુનિક યુગ સુધી. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે મ્યુઝિયમ ઓફ વર્ડનો વિસ્તાર ડિજિટલ તકનીકો અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ને સમાવવા માટે થવો જોઈએ, જેથી ભારતીય ભાષાઓ ભવિષ્યની તકનીકોને અનુરૂપ વિકસી શકે. તેમણે કહ્યું કે ભારત ક્યારેય નવીનતાથી દૂર ભાગ્યું નથી અને હંમેશાં તમામ ઉમદા અને મંગળકારી બાબતોને સ્વીકારી છે. તેથી જ, અસંખ્ય પડકારો અને આક્રમણો છતાં, રાષ્ટ્રની સાંસ્કૃતિક યાત્રા હિમાલયની જેમ અડગ રહી છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે મ્યુઝિયમ ઓફ વર્ડ એ દ્રશ્ય, શ્રાવ્ય અને ઇમર્સિવ અનુભવો દ્વારા ભારતની બહુભાષી ચેતના, જ્ઞાન પરંપરાઓ અને સામૂહિક સ્મૃતિને સાચવવાની એક નવીન પહેલ છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે પશ્ચિમ બંગાળ ઘણા સંગ્રહાલયોનું ઘર છે, અને તેમને વિશ્વાસ છે કે મ્યુઝિયમ ઓફ વર્ડ ખૂબ જ ટૂંકા સમયમાં પોતાના માટે એક અગ્રણી સ્થાન સ્થાપિત કરશે. તેમણે કહ્યું કે ભાષા અને શબ્દોના જે પણ સાધક આ સંગ્રહાલયની મુલાકાત લેશે તે ચોક્કસપણે મૂલ્યવાન જ્ઞાન અને પ્રેરણા લઈને બહાર આવશે. શ્રી શાહે જણાવ્યું હતું કે ભવિષ્યની પેઢીઓને શબ્દોના વિજ્ઞાન અને ભાષાશાસ્ત્રથી પરિચિત કરાવવાનું કાર્ય અત્યંત સૂક્ષ્મ અને પડકારજનક હતું, પરંતુ સંસ્કૃતિ મંત્રાલયે તેને સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યું છે. તેમણે નોંધ્યું કે શબ્દો પોતે મર્યાદિત થઈ શકતા નથી, તેમ છતાં મ્યુઝિયમ ઓફ વર્ડે તેની પાછળના વિજ્ઞાનને સફળતાપૂર્વક પકડીને રજૂ કર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે શબ્દો સાંભળી શકાય છે, બોલી શકાય છે, જીવી શકાય છે અને ભવિષ્યની પેઢીઓને આપી શકાય છે, અને આ વારસાને સાચવવામાં અને સ્થાનાંતરિત કરવામાં મ્યુઝિયમ ઓફ વર્ડ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. શ્રી અમિત શાહે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે મ્યુઝિયમ ઓફ વર્ડ દ્વારા સંસ્કૃતિ મંત્રાલયે બાળકની જેમ ભારતની અમૂર્ત ધરોહરને એક એવા અનુભવમાં રૂપાંતરિત કરી છે જે જોઈ શકાય છે, સાંભળી શકાય છે, સ્પર્શી શકાય છે અને અનુભવી શકાય છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે જ્યારે મ્યુઝિયમ ઓફ વર્ડ એવો પ્રશ્ન પૂછે છે કે વિશ્વનો પ્રથમ બોલાયેલો શબ્દ કયો હશે, અને જવાબ તરીકે 'ઓમકાર' દેખાય છે, ત્યારે માણસ સહજપણે એવું અનુભવવા તરફ દોરાય છે કે ઓમકાર ખરેખર વિશ્વનો પ્રથમ શબ્દ હતો. તેમણે કહ્યું કે પોતાની ભાષામાં માતાની હાલરડાં સાંભળવાથી તરત જ પોતાની માતાની યાદો તાજી થઈ જાય છે. શ્રી શાહે ઉમેર્યું હતું કે આ સંગ્રહાલયમાં કલાકૃતિઓ અને હસ્તપ્રતોની વિશાળ શ્રેણી છે જે મુલાકાતીઓને એક પ્રત્યક્ષ અને ઇમર્સિવ અનુભવ પ્રદાન કરે છે. તેમણે કહ્યું કે આ સંગ્રહાલય દેશના દરેક પ્રદેશની અસંખ્ય બોલીઓ, ભાષાઓ અને લોક પરંપરાઓને સાચવે છે, જે શબ્દોના માધ્યમથી ભારતની સાંસ્કૃતિક યાત્રાનું વર્ણન કરે છે. તે શિલાલેખો, તામ્રપત્રો, ભોજપત્રની હસ્તપ્રતો, હસ્તલિખિત પાંડુલિપિઓ અને મુદ્રિત પુસ્તકોના સમૃદ્ધ સંગ્રહને પણ પ્રદર્શિત કરે છે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ડિજિટલ ટેક્સ્ટથી ઓડિયો આર્કાઇવ્સ સુધીની સફર પછી, આગામી માઇલસ્ટોન (મહત્વનો તબક્કો) આ વારસાને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના યુગમાં લઈ જવાનો છે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે મ્યુઝિયમ ઓફ વર્ડની દરેક ગેલેરી અત્યંત વૈજ્ઞાનિક રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. તેમણે કહ્યું કે ઓરિએન્ટેશન સ્પેસ (દિશાભિમુખતા ક્ષેત્ર) ભાષાની ઉત્પત્તિ સાથે શરૂ થાય છે અને પૌરાણિક કથાઓ, હાલરડાં અને સંવેદનાત્મક અનુભવો દ્વારા તેના વિકાસને સમજાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે દરેક વ્યક્તિને પોતાની માતૃભાષા સાથે ઊંડો ભાવનાત્મક સંબંધ હોય છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે માતૃભાષા પ્રત્યેનો આ લગાવ વ્યક્તિના ચરિત્રનો એક અભિન્ન ભાગ બનવો જોઈએ.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે ભાષાશાસ્ત્ર એ એક એવું વિજ્ઞાન છે જે કુદરતી રીતે વિકસિત થયું છે. તેમણે નોંધ્યું કે ભાષા પ્રકૃતિમાં વૈજ્ઞાનિક હોવા છતાં, તે માનવ જરૂરિયાતોના પ્રતિભાવમાં વિકસી છે. ભાષાઓ સમય જતાં ઓર્ગેનિકલી (સ્વાભાવિક રીતે) વિકસી છે, અને આ કુદરતી ઉત્ક્રાંતિ જ છે જેના કારણે સમાજમાં તેનો વ્યાપક સ્વીકાર થયો છે. શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે દેશની દરેક ભાષાને સાચવવામાં અને સમૃદ્ધ બનાવવામાં અસંખ્ય મહાન વિભૂતિઓ, કવિઓ અને લેખકોએ યોગદાન આપ્યું છે. તેમના અમૂલ્ય યોગદાનને સન્માનિત કરવા માટે મ્યુઝિયમ ઓફ વર્ડમાં એક સમર્પિત ગેલેરી બનાવવામાં આવી છે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે દેશનું ભવિષ્ય એ વાત પર નિર્ભર નથી કરતું કે તેની કોલેજો અને યુનિવર્સિટીઓ કેટલી ભરેલી છે. તેના બદલે, તે એ વાત પર નિર્ભર કરે છે કે કેટલા યુવાનો અને કિશોરો તેની લાઈબ્રેરીઓ (પુસ્તકાલયો) ની મુલાકાત લે છે. તેમણે યુવાનોને અપીલ કરી હતી કે તેઓ લાઈબ્રેરીઓને પોતાના વ્યક્તિત્વના ઘડતર અને બૌદ્ધિક વિકાસનો અભિન્ન ભાગ બનાવે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે પશ્ચિમ બંગાળ લાંબા સમયથી ભારતની સભ્યતાની ચેતનાનું વૈશ્વિક દીવાદાંડી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે એક લાંબો સમયગાળો એવો હતો જે દરમિયાન બંગાળને ભારતના સાંસ્કૃતિક પ્રવાહથી અલગ કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા હતા, અને તે સંકુચિત અને વિદેશી વિચારધારાઓએ રાષ્ટ્ર અને વિશ્વમાં યોગદાન આપવાની બંગાળની ક્ષમતાને ઘટાડી દીધી હતી. શ્રી શાહે કહ્યું કે બંગાળ મહર્ષિ અરવિંદ, સ્વામી વિવેકાનંદ, રામકૃષ્ણ પરમહંસ અને ચૈતન્ય મહાપ્રભુની ભૂમિ છે. તેમણે ઉમેર્યું કે બંગાળે દેશના કેટલાક શ્રેષ્ઠ વૈજ્ઞાનિકો, અગ્રણી સાહિત્યકારો અને ભારતના મહાન ક્રાંતિકારીઓમાંના એક નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝ પણ આપ્યા છે. તેમણે નોંધ્યું કે બંગાળ પરંપરાગત રીતે દેશના બાકીના ભાગો કરતાં દાયકાઓ આગળ રહ્યું છે, જેણે પોતાના બૌદ્ધિક અને સાંસ્કૃતિક નેતૃત્વથી દેશને માર્ગદર્શન આપ્યું છે. બંગાળના ભવિષ્ય અંગે વિશ્વાસ વ્યક્ત કરતા શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે ભારતની સભ્યતાની ચેતનાનું બૌદ્ધિક દીવાદાંડી ફરી એકવાર પોતાની સંપૂર્ણ શક્તિ સાથે વિશ્વને જાગૃત કરશે. તેમણે કહ્યું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી અને શ્રી સુવેન્દુ અધિકારીના નેતૃત્વમાં બંગાળમાં થઈ રહેલું પરિવર્તન તેમને વિશ્વાસ અપાવે છે કે આ રાજ્ય ટૂંક સમયમાં ભારતીય ચેતનાના એક તેજસ્વી દીવાદાંડી તરીકે ફરીથી ઉભરી આવશે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે મહર્ષિ અરવિંદનો અભ્યાસ કર્યા વિના ભારતને સંપૂર્ણ રીતે સમજી શકાતું નથી. તેમણે નોંધ્યું કે મહર્ષિ અરવિંદે ભારતના ભૂતકાળનું અર્થઘટન કર્યું, તેના વર્તમાનને સમજાવ્યું અને આવનારી પેઢીઓ માટે તેના ભવિષ્યની કલ્પના કરી. મહર્ષિ અરવિંદને ટાંકતા શ્રી શાહે કહ્યું કે એક દિવસ ભારત માતા નિઃશંકપણે વિશ્વ ગુરુ તરીકે પોતાનું સ્થાન પુનઃ પ્રાપ્ત કરશે અને માનવતાને પોતાનું સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદાન કરવા માટે પ્રયત્ન કરશે.

શ્રી અમિત શાહે યુવા પેઢીને વિનંતી કરી હતી કે તેઓ શબ્દો અને ભાષાની શક્તિને સમજે, તેમના ઉચ્ચારણને શુદ્ધ કરે અને પોતાની અભિવ્યક્તિને વધુ અસરકારક અને પ્રભાવશાળી બનાવવા માટે વ્યાકરણના સિદ્ધાંતોને આત્મસાત કરે. તેમણે કહ્યું કે આમ કરવાથી સમાજમાં તેમની સ્વીકૃતિ, વિશ્વસનીયતા અને પ્રભાવમાં ઘણો વધારો થશે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે સમગ્ર દેશ વંદે માતરમની 150મી વર્ષગાંઠ ઉજવી રહ્યો છે, અને તે ખાસ કરીને નોંધપાત્ર છે કે આવી ઐતિહાસિક ક્ષણે મ્યુઝિયમ ઓફ વર્ડનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે વ્યક્તિ સ્ટેજ પર ઉભી રહીને વંદે માતરમનું સંપૂર્ણ ગાન સાંભળે છે, ત્યારે તેને ખરેખર તે ભક્તિ અને આદરની ઊંડાઈનો અહેસાસ થાય છે જે દરેક નાગરિકમાં ભારત માતા પ્રત્યે હોવો જોઈએ. શ્રી શાહે નોંધ્યું કે આ ગીતમાં રહેલા ઊંડા સંદેશ છતાં, આઝાદી પછીના લગભગ 76-77 વર્ષ સુધી દેશ તેના સંપૂર્ણ મહત્વથી અજાણ રહ્યો. તેમણે સંતોષ વ્યક્ત કર્યો કે આજે દેશભરની શાળાઓમાં વંદે માતરમનું સંપૂર્ણ ગાન કરવામાં આવે છે, જેને તેમણે અત્યંત આનંદની વાત ગણાવી હતી.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ 2024 માં બંગાળીને શાસ્ત્રીય ભાષા (ક્લાસિકલ લેંગ્વેજ) નો દરજ્જો આપ્યો હતો. તેમણે એ પણ નોંધ્યું કે દેશે તાજેતરમાં જ ડૉ. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જીની 125મી જન્મજયંતિની ઉજવણી કરી છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે તે ડૉ. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી જ હતા જેમણે ગુરુદેવ રવીન્દ્રનાથ ટાગોરને કલકત્તા યુનિવર્સિટીમાં બંગાળી ભાષામાં દીક્ષાંત પ્રવચન આપવા માટે આમંત્રિત કર્યા હતા. તેમણે નોંધ્યું કે બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન દેશની કોઈપણ યુનિવર્સિટીમાં ભારતીય ભાષામાં દીક્ષાંત પ્રવચન આપવામાં આવ્યું હોય તેવું આ પ્રથમ વખત બન્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે આજે બંગાળ ફરી એકવાર 'સોનાર બાંગ્લા' બનવા તરફ સતત આગળ વધી રહ્યું છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે મનુષ્યો વારંવાર એવું માને છે કે તેમણે ભાષા બનાવી છે, પરંતુ તેઓ માને છે કે ભાષાએ જ માનવતાને આકાર આપ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે વ્યક્તિ સાચા અર્થમાં ત્યારે જ માનવી બને છે જ્યારે લાગણીઓ જાગૃત થાય છે, અને ભાષા જ તે લાગણીઓને જાગૃત કરે છે. દરેક ભાષાનો પાયો શબ્દોમાં રહેલો છે—ખાસ કરીને પોતાની ભાષાના શબ્દોમાં—અને મ્યુઝિયમ ઓફ વર્ડ આ વારસાને સાચવવામાં અને પ્રોત્સાહિત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. શ્રી શાહે જણાવ્યું હતું કે ભાષાઓના સંરક્ષણ અને વિકાસ માટે પાંચ સિદ્ધાંતો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. પ્રથમ, પરિવારમાં બોલાતી ભાષા બાળકની પ્રથમ શાળા બનવી જોઈએ. બીજું, બાળકનું શિક્ષણ માતૃભાષામાં શરૂ થવું જોઈએ. ત્રીજું, શાળાઓ અને યુનિવર્સિટીઓ મૌલિક વિચારસરણીના કેન્દ્રો બનવી જોઈએ, કારણ કે તો જ સમાજ નવીનતા અને સર્જનાત્મકતામાં અર્થપૂર્ણ યોગદાન આપી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે યુનિવર્સિટીઓએ મૌલિક વિચારસરણીને પ્રોત્સાહન આપવામાં અગ્રેસર રહેવું જોઈએ. તેમણે એ વાત પર પણ ભાર મૂક્યો કે દરેક ભારતીય ભાષાને ડિજિટલ અને એઆઈ-સક્ષમ બનાવવી જોઈએ, જેથી તેની જીવંતતા અને સુસંગતતા આગામી હજાર વર્ષ સુધી લંબાવી શકાય. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે પુસ્તકાલયો અને સંગ્રહાલયો તેમની ભૌતિક ઇમારતો પૂરતા સીમિત ન રહેવા જોઈએ. તેના બદલે, સમર્પિત આઉટરીચ ઝુંબેશ દ્વારા તેઓ જે મૂલ્યો, જ્ઞાન અને લાગણીઓ ધરાવે છે તે દેશના યુવાનો અને કિશોરો સુધી પહોંચે તેવા પ્રયાસો થવા જોઈએ. શ્રી અમિત શાહે વધુમાં દરેક યુવાનને તેમની માતૃભાષાની સાથે અન્ય ઓછામાં ઓછી એક ભારતીય ભાષા શીખવા માટે આગ્રહ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે આનાથી માત્ર પોતાની માતૃભાષાને સાચવવામાં જ મદદ નહીં મળે પરંતુ તમામ ભારતીય ભાષાઓની દીર્ઘકાલીન જીવંતતા પણ સુનિશ્ચિત થશે. તેમણે ઉમેર્યું કે જો સરકારો, શિક્ષણ પ્રણાલી અને સૌથી વધીને દેશના લોકો આ પાંચ સિદ્ધાંતોને અપનાવે અને પ્રોત્સાહન આપે, તો તે ભારતીય ભાષાઓના સંરક્ષણ, પ્રમોશન અને સેવામાં મોટું યોગદાન આપશે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય સંસ્કૃતિના દીવાદાંડી સમાન બંગાળની ભૂમિ પરથી દેશે શબ્દોની શક્તિ દ્વારા પોતાની સંસ્કૃતિને મજબૂત કરવાનો સંકલ્પ કરવો જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે મજબૂત સંસ્કૃતિ આત્મવિશ્વાસ પ્રેરિત કરશે, અને તે આત્મવિશ્વાસ સાથે ભારત 2047 સુધીમાં 'વિકસિત ભારત' ના વિઝનને સાકાર કરશે અને ભારત માતાને ફરીથી વિશ્વ ગુરુ તરીકે સ્થાપિત કરવાની પોતાની આકાંક્ષા પૂરી કરશે. શ્રી શાહે કહ્યું કે મ્યુઝિયમ ઓફ વર્ડ આ વિઝનને સાકાર કરવા માટેનો પાયો બનશે.

SM/JY/JD