'રિફોર્મ એક્સપ્રેસ' ને ચાલુ રાખતા, કેન્દ્રીય રેલવે મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આજે ભારતીય રેલવેના આધુનિકીકરણ માટે વધુ 8 માળખાકીય સુધારાઓની જાહેરાત કરી. આ સાથે આ પહેલ હેઠળ અમલમાં મુકાયેલા સુધારાઓની કુલ સંખ્યા 17 પર પહોંચી ગઈ છે. નવા સુધારાઓ માલસામાન પરિવહન, લોજિસ્ટિક્સ, બાંધકામ પદ્ધતિઓ, પ્રોજેક્ટ અમલીકરણ, વેગન ડિઝાઇન, કૌશલ્ય વિકાસ અને ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસમાં નોંધપાત્ર ફેરફારો લાવશે.

નવી દિલ્હીના રેલ ભવન ખાતે મીડિયાને સંબોધતા શ્રી વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય રેલવે ભવિષ્ય માટે સજ્જ રેલવે સિસ્ટમ બનાવવા માટે શ્રેણીબદ્ધ સુધારાઓ હાથ ધરી રહી છે. આ સુધારાઓ કાર્યક્ષમતા વધારવા, નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવા અને રેલવે ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા માટે 52 અઠવાડિયામાં 52 સુધારા અમલમાં મૂકવાના મંત્રાલયના લક્ષ્યનો એક ભાગ છે. શ્રી વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે રિફોર્મ એક્સપ્રેસ પહેલ હેઠળ અગાઉ જાહેર કરાયેલા સુધારાઓએ પહેલેથી જ પ્રોત્સાહક પરિણામો આપવાનું શરૂ કરી દીધું છે.

સુધારો 10: ફ્લાય એશ પરિવહન

શ્રી વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે ભારત વાર્ષિક આશરે 340 મિલિયન ટન ફ્લાય એશ ઉત્પન્ન કરે છે, જેમાંથી લગભગ 96 મિલિયન ટન સિમેન્ટ ઉદ્યોગ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાય છે. ભારતીય રેલવેએ નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન આશરે 13 મિલિયન ટન ફ્લાય એશનું પરિવહન કર્યું હતું, જે દેશના કુલ ફ્લાય એશ ઉત્પાદનના લગભગ 4 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે.

તેમણે કહ્યું કે ફ્લાય એશ પરંપરાગત રીતે ખુલ્લા વેગન દ્વારા વહન કરવામાં આવતી હતી, જેના પરિણામે લોડિંગ, પરિવહન અને અનલોડિંગ દરમિયાન ધૂળનું પ્રદૂષણ થતું હતું. ફ્લાય એશ જ્યારે થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ્સમાં મોટા એશ પોન્ડ્સ (રાખના તળાવો) માં સંગ્રહિત કરવામાં આવે ત્યારે એક મોટો પર્યાવરણીય પડકાર પણ ઉભો કરે છે.

આ સમસ્યાઓના નિવારણ માટે, ભારતીય રેલવેએ ફ્લાય એશ માટે એક નવી કન્ટેનરાઇઝ્ડ પરિવહન પ્રણાલી રજૂ કરી છે. નવી નીતિ હેઠળ, પરિવહન માટે ખાસ ડિઝાઇન કરાયેલા ISO-સ્ટાન્ડર્ડ કન્ટેનરનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. આ કન્ટેનર ટોપ-લોડિંગ વ્યવસ્થા દ્વારા પાવર પ્લાન્ટમાંથી સીધા જ લોડ કરી શકાય છે અને ધૂળનું પ્રદૂષણ ફેલાવ્યા વિના સાઇડ-ડિસ્ચાર્જ અથવા ન્યુમેટિક સિસ્ટમ્સનો ઉપયોગ કરીને અનલોડ કરી શકાય છે.

શ્રી વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે બંધ-કન્ટેનર પ્રણાલી પ્રદૂષણ મુક્ત પરિવહનને સક્ષમ બનાવશે, સામગ્રીની જરૂરિયાત ન હોય ત્યાં સુધી સિમેન્ટ પ્લાન્ટ્સમાં સુરક્ષિત સંગ્રહની સુવિધા આપશે અને લોજિસ્ટિક્સ કાર્યક્ષમતામાં નોંધપાત્ર સુધારો કરશે. આ કન્ટેનરોને રીચ સ્ટેકર્સ દ્વારા હેન્ડલ કરી શકાય છે, જે પાવર પ્લાન્ટ્સથી સિમેન્ટ પ્લાન્ટ્સ સુધી સીમલેસ એન્ડ-ટુ-એન્ડ મુવમેન્ટની મંજૂરી આપે છે. આ સુધારાથી ફ્લાય એશની રેલ મૂવમેન્ટ વધશે, રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ પરની નિર્ભરતા ઘટશે અને પર્યાવરણીય પડકારને આર્થિક રીતે ઉત્પાદક સંસાધનમાં ફેરવવાની અપેક્ષા છે.

સુધારો 11: કન્ટેનર સેક્ટરમાં સુધારા

કેન્દ્રીય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે બલ્ક કોમોડિટીઝ સિવાય રેલવે માલસામાનના વૈવિધ્યીકરણ માટે વધુ કન્ટેનરાઇઝેશનની જરૂર છે. કન્ટેનર ટ્રાફિકને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, ભારતીય રેલવેએ કન્ટેનર ટ્રેન ઓપરેટર લાયસન્સિંગ માળખામાં મોટો માળખાકીય સુધારો હાથ ધર્યો છે.

તેમણે કહ્યું કે હાલની વ્યવસ્થા હેઠળ, કન્ટેનર ટ્રેન ઓપરેટર (CTO) લાયસન્સ 4 કેટેગરી (કેટેગરી I-IV) હેઠળ જારી કરવામાં આવતા હતા, જેમાં કેટેગરી-I માટે ₹50 કરોડ અને બાકીની દરેક કેટેગરી માટે ₹10 કરોડની નોંધણી ફી હતી, સાથે રૂટ-વિશિષ્ટ નિયંત્રણો અને વિવિધ નોંધણી જરૂરિયાતો હતી. તેને હવે સિંગલ યુનિફાઇડ ઓલ-ઇન્ડિયા કન્ટેનર ટ્રેન ઓપરેટર લાયસન્સ દ્વારા બદલવામાં આવ્યું છે.

નવા માળખા હેઠળ, ઓપરેટરો કેટેગરી-આધારિત નિયંત્રણો વિના સમગ્ર ભારતીય રેલવે નેટવર્ક પર કન્ટેનર ટ્રેનો ચલાવી શકશે. તમામ રૂટ પર લાગુ પડતી એકસમાન નોન-રીફંડેબલ રજીસ્ટ્રેશન ફી ₹25 કરોડ દ્વારા નોંધણી પ્રણાલીને પણ સરળ બનાવવામાં આવી છે.

શ્રી વૈષ્ણવે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે પરવાનગીઓ 20 વર્ષ માટે માન્ય રહેશે અને ત્યારબાદ સફળ કામગીરીને આધીન કોઈપણ રીન્યુઅલ અથવા વિસ્તરણ ફી ચૂકવ્યા વિના લંબાવી શકાશે. સરળ લાયસન્સિંગ માળખાથી ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસમાં સુધારો થવાની, વધુ ખાનગી ભાગીદારીને પ્રોત્સાહિત કરવાની, કન્ટેનરાઇઝેશન વધારવાની, રેલવે તરફ વધુ નોન-બલ્ક કાર્ગો આકર્ષવાની, લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટાડવાની અને દેશની નૂર (ફ્રેટ) ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવાની અપેક્ષા છે.

સુધારો 12: ખાતર પરિવહન

કૃષિ ક્ષેત્ર માટે ખાતરની હેરફેરના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડતા શ્રી વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય રેલવે હાલમાં દેશમાં ખાતર પરિવહનના લગભગ 85 ટકા હિસ્સાનું સંચાલન કરે છે.

તેમણે કહ્યું કે હાલની ફ્રેટ ચાર્જિંગ સિસ્ટમમાં લગભગ 50 વિવિધ સ્લેબ સામેલ હતા, જે કામગીરીને જટિલ બનાવતા હતા. નવા સુધારા હેઠળ, નૂર શુલ્ક (ફ્રેટ ચાર્જીસ) ને પ્રતિ ટન પ્રતિ કિલોમીટરના આધારે સરળ બનાવવામાં આવ્યા છે, જેમાં 3 વિવિધતાઓ ધરાવતું તર્કસંગત ટેરિફ માળખું સામેલ છે.

આ સુધારો કન્ટેનર દ્વારા ખાતરના પરિવહનની પણ મંજૂરી આપે છે. અગાઉની સિસ્ટમથી વિપરીત, જ્યાં સિંગલ ડેસ્ટિનેશન પર સંપૂર્ણ અનલોડિંગ ન થાય ત્યાં સુધી આખી ટ્રેન (રેક) રોકાઈ રહેતી હતી, હવે માંગ અનુસાર રેક પોઈન્ટ પર વ્યક્તિગત કન્ટેનરોને અનલોડ અને સ્ટોર કરી શકાય છે. આનાથી વિતરકોની જરૂરિયાતો અને ઉપાડવાની ક્ષમતાના આધારે તબક્કાવાર વિતરણ સક્ષમ બનશે.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે કન્ટેનરાઇઝ્ડ મુવમેન્ટથી વેગન ટર્નઅરાઉન્ડમાં સુધારો થશે, રેક અટકાવવાનો સમય ઘટશે, લવચીક વિતરણની સુવિધા મળશે, ખાતરને વરસાદ અને હવામાન સંબંધિત નુકસાનથી સુરક્ષિત કરી શકાશે અને એકંદર લોજિસ્ટિક્સ કાર્યક્ષમતામાં સુધારો થશે.

સુધારો 13: રેલવે પ્રોજેક્ટ્સ અને કાર્યોમાં કારીગરોના કૌશલ્ય વિકાસ માટેની નીતિ

શ્રી વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે રેલવે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સમાં સલામતી-સંવેદનશીલ કામગીરીનો સમાવેશ થાય છે જેના માટે વિશિષ્ટ કૌશલ્યો, પ્રિસિઝન એન્જિનિયરિંગ અને કડક ગુણવત્તાના ધોરણોનું પાલન કરવું જરૂરી છે.

સક્ષમ માનવબળની તૈનાતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે, ભારતીય રેલવેએ રેલવે પ્રોજેક્ટ્સ અને કાર્યોમાં રોકાયેલા કારીગરોના કૌશલ્ય વિકાસ માટે એક વ્યાપક નીતિ રજૂ કરી છે. આ નીતિ વેલ્ડિંગ, ફિટિંગ, કડિયાકામ અને અન્ય વિશિષ્ટ બાંધકામ પ્રવૃત્તિઓ જેવા મહત્વપૂર્ણ વેપારમાં રોકાયેલા કામદારોની ઓળખ, મૂલ્યાંકન અને પ્રમાણપત્ર માટે એક માળખું સ્થાપિત કરે છે.

નવા માળખા હેઠળ, પ્રોજેક્ટ-વિશિષ્ટ કૌશલ્યની જરૂરિયાતો વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવશે અને કામદારો નિયુક્ત પરીક્ષણ સત્તાવાળાઓ દ્વારા વ્યવહારિક અને મૌખિક મૂલ્યાંકનમાંથી પસાર થશે. સફળ ઉમેદવારોને લાઈવ વેરિફિકેશન ડેટાબેઝ સાથે લિંક કરાયેલા QR કોડ-સક્ષમ કૌશલ્ય પ્રમાણપત્રો પ્રાપ્ત થશે.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે આ નીતિનો અમલ પુલ અને ટનલ સહિતના મોટા અને જટિલ રેલવે પ્રોજેક્ટ્સથી શરૂ થશે અને આગામી 24 મહિનામાં તમામ ઝોનલ રેલવે અને પ્રોડક્શન યુનિટ્સમાં તેનો વિસ્તાર કરવામાં આવશે.

તેમણે કહ્યું કે આ પહેલ એ સુનિશ્ચિત કરશે કે વિશિષ્ટ રેલવે કાર્યોમાં માત્ર પ્રમાણિત કારીગરો અને સુપરવાઈઝર જ તૈનાત થાય, ભારતીય રેલવેમાં કૌશલ્ય મૂલ્યાંકનનું માનકીકરણ થશે, ઓળખપત્રોના રીઅલ-ટાઇમ વેરિફિકેશનની સુવિધા મળશે, કારીગરીમાં સુધારો થશે, ગુણવત્તાની ખાતરી મજબૂત થશે અને દેશના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રમાં કૌશલ્ય અપગ્રેડેશનને પ્રોત્સાહન મળશે.

સુધારો 14: બાંધકામ સુધારા

શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે આ વર્ષની શરૂઆતમાં રજૂ કરાયેલા કોન્ટ્રાક્ટર લાયકાત સુધારાઓની સફળતાને પગલે, ભારતીય રેલવેએ હવે બાંધકામ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા અને પ્રોજેક્ટ અમલીકરણમાં સુધારો કરવા માટે અન્ય મોટા સુધારાઓ હાથ ધર્યા છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે આ સુધારાઓનો ઉદ્દેશ્ય ગંભીર અને સક્ષમ કોન્ટ્રાક્ટરોને પ્રોત્સાહિત કરવાનો, બાંધકામની ગુણવત્તામાં સુધારો કરવાનો, વિવાદો ઘટાડવાનો અને રેલવે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ સમયસર પૂર્ણ કરવાનો છે.

સુધારાઓના ભાગ રૂપે, રનિંગ બિલમાંથી કપાત કરીને વસૂલ કરવાને બદલે હવે કોન્ટ્રાક્ટની શરૂઆતમાં જ 10 ટકા પરફોર્મન્સ સિક્યુરિટી મેળવવામાં આવશે. આનાથી એ સુનિશ્ચિત થશે કે માત્ર ગંભીર કોન્ટ્રાક્ટરો જ રેલવે પ્રોજેક્ટ્સમાં ભાગ લે અને અમલીકરણ દરમિયાન જવાબદારી મજબૂત બને.

લિટિગેશન-આધારિત કોન્ટ્રાક્ટ પદ્ધતિઓને નિરુત્સાહ કરવા માટે, કડક પાત્રતા માપદંડો પણ રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. જે કોન્ટ્રાક્ટરોની પેન્ડિંગ લિટિગેશન તેમની નેટવર્થના 50 ટકા કરતાં વધુ હોય તેઓ રેલવે ટેન્ડરોમાં ભાગ લેવા માટે પાત્ર રહેશે નહીં.

આ સુધારાઓ પ્રોજેક્ટ અમલીકરણ દરમિયાન જોખમ સંચાલનને મજબૂત કરવા અને બાંધકામ સંબંધિત જોખમો સામે રક્ષણ પૂરું પાડવા માટે કોન્ટ્રાક્ટર ઓલ રિસ્ક ઇન્સ્યોરન્સ અને પ્રોફેશનલ ઇન્ડેમ્નિટી ઇન્સ્યોરન્સ પણ રજૂ કરે છે.

શ્રી વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય રેલવેએ વિવાદો ઘટાડવા અને પ્રોજેક્ટ્સ સમયસર શરૂ કરવા માટે સ્પષ્ટપણે વ્યાખ્યાયિત અને ક્રમિક જમીન સોંપણી (લેન્ડ હેન્ડઓવર) પદ્ધતિ પણ સ્થાપિત કરી છે.

મંત્રીશ્રીએ રેલ ભૂમિનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જે જમીન સંપાદનના એન્ડ-ટુ-એન્ડ મેનેજમેન્ટ માટે CRIS દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ વેબ-આધારિત પ્લેટફોર્મ છે. આ પ્લેટફોર્મ IRPSM, IPAS અને HRMS સહિતની વિવિધ રેલવે એપ્લિકેશનોને સંકલિત કરે છે, જે માહિતીના સીમલેસ આદાનપ્રદાન, જમીન સંપાદનના મુખ્ય તબક્કાઓની ઓનલાઈન પ્રોસેસિંગ, કાર્યક્ષમ વર્કફ્લો મેનેજમેન્ટ અને ડેશબોર્ડ્સ તેમજ મેનેજમેન્ટ ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમ્સ દ્વારા રીઅલ-ટાઇમ મોનિટરિંગને સક્ષમ બનાવે છે. આ પોર્ટલથી જમીન સંપાદન ઝડપી બનવાની, પ્રોજેક્ટ પ્લાનિંગમાં સુધારો થવાની અને રેલવે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કાર્યોના સમયસર અમલીકરણની સુવિધા મળવાની અપેક્ષા છે.

સુધારો 15: વેગન ડિઝાઇન મંજૂરી માટેની નીતિ

અન્ય એક મોટા પરિણામલક્ષી માળખાકીય સુધારા પર પ્રકાશ પાડતા, શ્રી વૈષ્ણવે વેગન ડિઝાઇન મંજૂરી માટે નવી નીતિની જાહેરાત કરી જેનો ઉદ્દેશ્ય નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને વિશિષ્ટ નૂર વેગનની ડિઝાઇનમાં ઉદ્યોગની ભાગીદારી સક્ષમ કરવાનો છે.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે હાલની વ્યવસ્થા હેઠળ, વેગનની ડિઝાઇન મોટાભાગે રિસર્ચ ડિઝાઇન્સ એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન (RDSO) દ્વારા વિકસાવવામાં આવતી હતી, જેમાં બોગી, કપલર્સ અને બ્રેકિંગ સિસ્ટમ્સ જેવા કેટલાક મહત્વપૂર્ણ ઘટકો નિયત ધોરણો પૂરતા મર્યાદિત હતા. આનાથી ડિઝાઇનની લવચીકતા મર્યાદિત થતી હતી અને નવીનતા અટકાતી હતી.

નવી નીતિ હેઠળ, ડિઝાઇનર્સ, ઉત્પાદકો અને ઉદ્યોગો વિશિષ્ટ કોમોડિટીઝ અને ઓપરેશનલ આવશ્યકતાઓને અનુરૂપ વેગન ડિઝાઇન વિકસાવી શકશે અને પ્રસ્તાવિત કરી શકશે.

RDSO પ્રસ્તાવિત ડિઝાઇનનું મૂલ્યાંકન કરશે અને સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી મળ્યા પછી, પ્રોટોટાઇપના વિકાસની મંજૂરી આપશે. વિગતવાર ડિઝાઇન, પ્રોટોટાઇપ ઉત્પાદન અને સખત સ્ટેટિક તેમજ ડાયનેમિક ટેસ્ટિંગ પછી, સેવામાં સામેલ કરવા માટે સેફ્ટી સર્ટિફિકેશન, ચીફ કમિશનર ઓફ રેલવે સેફ્ટી દ્વારા નિરીક્ષણ અને રેલવે બોર્ડ દ્વારા મંજૂરી આપવામાં આવે તે પહેલાં આખી ટ્રેન (રેક) ફિલ્ડ ટ્રાયલ્સમાંથી પસાર થશે.

શ્રી વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે નવું માળખું સ્ટીલ, પેટ્રોલિયમ, કેમિકલ્સ, દૂધ, પ્લાસ્ટિક અને કસ્ટમાઇઝ્ડ ટ્રાન્સપોર્ટેશન સોલ્યુશન્સની જરૂરિયાત ધરાવતા અન્ય ઉદ્યોગો જેવા ક્ષેત્રો માટે વિશિષ્ટ વેગનના વિકાસની સુવિધા આપશે. આ સુધારાથી વેગન ડિઝાઇન અને ઉત્પાદન માટે નવી ઇકોસિસ્ટમ ઊભી થવાની, તકનીકી નવીનતાને પ્રોત્સાહિત કરવાની અને ક્ષેત્રોમાં નૂર કાર્યક્ષમતા વધારવાની અપેક્ષા છે.

સુધારો 16: પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનું પરિવહન

શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે પેટ્રોલિયમ, ઓઇલ અને લુબ્રિકન્ટ (POL) ઉત્પાદનોના પરિવહન માટે વિશિષ્ટ ટેન્ક વેગનની જરૂર પડે છે. તેમણે કહ્યું કે હાલની સિસ્ટમ, જે અંતર્ગત ભારતીય રેલવે તમામ ટેન્ક વેગનની માલિકી ધરાવતી હતી, તેણે તેલ કંપનીઓ માટે તેમની ઓપરેશનલ જરૂરિયાતોને અનુરૂપ વિશિષ્ટ વેગન દાખલ કરવાની લવચીકતાને મર્યાદિત કરી દીધી હતી.

આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે, ભારતીય રેલવેએ પેટ્રોલિયમ ટેન્ક વેગનની ડિઝાઇન અને ઇન્ડક્શનને સંચાલિત કરતા માળખાકીય અવરોધોને દૂર કર્યા છે. તેલ કંપનીઓ હવે વિશિષ્ટ વેગન સીધી ખરીદી શકશે અથવા લીઝિંગ એજન્સીઓ દ્વારા લીઝ પર મેળવી શકશે અને વિશિષ્ટ જરૂરિયાતો માટે ભારતીય રેલવે નેટવર્ક પર દાખલ કરી શકશે.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે આ સુધારાથી વિશિષ્ટ ટેન્ક વેગનની રજૂઆત સક્ષમ બનશે, લોજિસ્ટિક્સ પ્લાનિંગમાં સુધારો થશે, પરિવહન ખર્ચ ઘટશે, રેલ દ્વારા પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની વધુ હેરફેરને પ્રોત્સાહન મળશે અને રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ સાથે સંકળાયેલા જોખમો, જેમાં પ્રોડક્ટનું નુકસાન અને ભેળસેળ સામેલ છે, તે ન્યૂનતમ થશે.

સુધારો 17: અનાજ, લોટ અને કઠોળનું પરિવહન

શ્રી વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય રેલવેએ નૂર શુલ્કને સરળ બનાવીને અને કન્ટેનરાઇઝ્ડ મુવમેન્ટને પ્રોત્સાહન આપીને અનાજ, લોટ અને કઠોળના પરિવહન માટે એક મોટો સુધારો પણ રજૂ કર્યો છે.

નવી નીતિ હેઠળ, અગાઉના જટિલ સ્લેબ-આધારિત નૂર માળખાને બદલે એક સરળ પ્રતિ ટન પ્રતિ કિલોમીટર દરનું માળખું લાવવામાં આવ્યું છે. આ સુધારો કન્ટેનર દ્વારા અનાજ, લોટ અને કઠોળના પરિવહનની મંજૂરી આપે છે, જે ઓપરેશનલ આવશ્યકતાઓના આધારે સરળ હેન્ડલિંગ, લવચીક સંગ્રહ અને તબક્કાવાર વિતરણને સક્ષમ બનાવે છે.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે આખી ટ્રેન રોકી રાખ્યા વિના, કન્ટેનરોને વેચનાર અથવા ખરીદનારની જગ્યા પર સ્ટોર કરી શકાય છે અને માંગ અનુસાર વિતરણ કરી શકાય છે. કન્ટેનર સીલબંધ રહેતા હોવાથી, દૂષિત થવાની સંભાવના નોંધપાત્ર રીતે ઘટી જાય છે, જેનાથી લોજિસ્ટિક્સ કાર્યક્ષમતા વધારવાની સાથે અનાજ પરિવહનની સલામતી અને ગુણવત્તામાં સુધારો થાય છે.

રિફોર્મ એક્સપ્રેસ પહેલ હેઠળ, ભારતીય રેલવેએ અગાઉ 9 મોટા માળખાકીય સુધારાઓ અમલમાં મૂક્યા હતા, જેમાં ટ્રેનમાં સતત સફાઈ, ગતિ શક્તિ કાર્ગો ટર્મિનલ્સનું વિસ્તરણ, રેલટેક નીતિ અને પોર્ટલ, રેલવે ક્લેમ ટ્રિબ્યુનલનું ડિજિટલાઇઝેશન, મીઠું અને ઓટોમોબાઇલ પરિવહન માટે વિશિષ્ટ કન્ટેનર, 7 બાંધકામ-ગુણવત્તા સુધારા, સરળ ટિકિટ રદ કરવા અને રિફંડના નિયમો, અને બોર્ડિંગ પોઇન્ટના ડિજિટલ ફેરફારનો સમાવેશ થાય છે.

શ્રી વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે નવા સુધારાઓ રોડ પરથી રેલ તરફ નૂર ટ્રાફિકના મોટા હિસ્સાને શિફ્ટ કરવામાં મદદ કરશે, લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટાડશે અને નોંધપાત્ર પર્યાવરણીય લાભો આપશે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે રેલ પરિવહન રોડ પરિવહન કરતાં લગભગ 90 ટકા ઓછું કાર્બન ઉત્સર્જન પેદા કરે છે. મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે વધારાની કોમોડિટીઝનું ક્રમિક કન્ટેનરાઇઝેશન ભારતીય રેલવેના ફ્રેટ બાસ્કેટને પરંપરાગત બલ્ક કાર્ગોથી આગળ વૈવિધ્યસભર બનાવશે અને તેના માલસામાન વ્યવસાયને વધુ મજબૂત કરશે.

SM/JY/JD