કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા એમનેસ્ટી સ્કીમ , 2026 ની શરૂઆત કરવામાં આવી છે. આ યોજના ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ (આવકવેરા અધિનિયમ), 1961 હેઠળ માન્યતા પ્રાપ્ત પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF) ટ્રસ્ટો ચલાવતી સંસ્થાઓને તેમની સ્થિતિ નિયમિત કરવા માટે છ મહિનાનો સમય પ્રદાન કરે છે.

ફાઇનાન્સ એક્ટ (નાણાકીય અધિનિયમ), 2026 એ માન્યતા પ્રાપ્ત પ્રોવિડન્ટ ફંડોને નિયંત્રિત કરતા ઇન્કમ ટેક્સ માળખાને એમ્પ્લોયીઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ એન્ડ મિસિલિનિયસ પ્રોવિઝન્સ એક્ટ (કર્મચારી પ્રોવિડન્ટ ફંડ અને પરચુરણ જોગવાઈઓ અધિનિયમ), 1952 ની વૈધાનિક અને વહીવટી જોગવાઈઓ સાથે સુસંગત બનાવ્યું છે. ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ, 2025 હેઠળ માન્યતા માત્ર એવા જ પ્રોવિડન્ટ ફંડ્સને ઉપલબ્ધ રહેશે જેણે એમ્પ્લોયીઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ એન્ડ મિસિલિનિયસ પ્રોવિઝન્સ એક્ટ, 1952 ની કલમ 17 હેઠળ મુક્તિ મેળવી હોય. આવી સંસ્થાઓને આ એક્ટની કલમ 17 અને કોડ ઓન સોશિયલ સિક્યુરિટી (સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા), 2020 ની કલમ 143 હેઠળ પૂર્વાવલોકન અસરે (ભૂતકાળની અસરથી) એમનેસ્ટી (માફી) આપવામાં આવશે.

1. એમનેસ્ટી સ્કીમનો અમલ

આ યોજના એવી સંસ્થાઓને લાગુ પડે છે જે ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ, 1961 હેઠળ માન્યતા પ્રાપ્ત પ્રોવિડન્ટ ફંડ ટ્રસ્ટ ચલાવી રહી છે, પરંતુ તેમની પાસે સંબંધિત સરકાર - યથાસ્થિતિ કેન્દ્ર સરકાર અથવા રાજ્ય સરકાર તરફથી કોઈ ઔપચારિક મુક્તિ અંગેનું નોટિફિકેશન (જાહેરનામું) નથી.

2. યોજનાની માન્યતા

• સમયગાળો: આ યોજના નોટિફિકેશનની તારીખથી છ (6) મહિનાના સમયગાળા માટે માન્ય છે. આ યોજના 29 જૂન, 2026 ના રોજ નોટિફાઇડ (સૂચિત) કરવામાં આવી છે.

3. પાત્ર સંસ્થાઓ

• કેટેગરી-I: એવી સંસ્થાઓ જે પૂર્વાવલોકન અસરે ટ્રસ્ટ નિયમિત કરવા ઈચ્છે છે જેણે બિન-મુક્તિ પ્રાપ્ત (un-exempted) સંસ્થા તરીકે અનુપાલન (કોમ્પ્લાયન્સ) શરૂ કરી દીધું છે અથવા બિન-મુક્તિ પ્રાપ્ત સંસ્થા તરીકે ભવિષ્યના અનુપાલનનો વિકલ્પ પસંદ કરી રહી છે.
• કેટેગરી-II: એવી સંસ્થાઓ જે પૂર્વાવલોકન અસરે ટ્રસ્ટ નિયમિત કરવા ઈચ્છે છે જે કોડ ઓન સોશિયલ સિક્યુરિટી (સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા), 2020 હેઠળ મુક્તિ પ્રાપ્ત સંસ્થાઓ તરીકે કામ કરવાનું ચાલુ રાખવાનું પસંદ કરે છે.

4. મુખ્ય લાભો અને આપવામાં આવેલી રાહતો

• પૂર્વાવલોકન અસરે નિયમિતકરણ (Retrospective Regularization): ટ્રસ્ટની સ્થાપનાથી લઈને નિર્ધારિત કટ-ઓફ તારીખ સુધી મુક્તિનો દરજ્જો અને ટ્રસ્ટની માન્યતા મંજૂર કરવામાં આવશે.
• કોડ ઓન સોશિયલ સિક્યુરિટી, 2020 હેઠળની જરૂરિયાતોમાંથી મુક્તિ: કર્મચારીઓની લઘુત્તમ સંખ્યા અને કોર્પસ (ભંડોળ) ના કદના નિયમોમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. 3 વર્ષના પૂર્વ અનુપાલનનો નિયમ સંતોષાયેલો માનવામાં આવશે.
• કાનૂની કાર્યવાહીનો અંત (Abatement of Legal Proceedings): બાકી લેણાં, નુકસાની અને વ્યાજ માટેની પડતર આકારણીઓ (assessments) પાછી ખેંચી લેવામાં આવશે અને તેનો અંત આવશે, શરત માત્ર એટલી કે સભ્યોના ખાતામાં વૈધાનિક દરોની સમકક્ષ અથવા તેનાથી વધુ સારું વ્યાજ અને યોગદાન મળેલું હોવું જોઈએ. ભૂતકાળના આખરી થયેલા આદેશો શરૂઆતથી જ અમાન્ય (void ab-initio) ગણવામાં આવશે.

5. એમ્પ્લોયર માટેની ફરજિયાત જવાબદારીઓ

• અરજી: પાત્ર સંસ્થાઓએ કેન્દ્ર સરકારને સંબોધીને એક ઔપચારિક અરજી સબમિટ કરવાની રહેશે. આ અરજી સંબંધિત પ્રાદેશિક કચેરી (Regional Office) ને ઇમેઇલ દ્વારા સબમિટ કરી શકાશે. યોજનાનો લાભ લેવા માટેની પોતાની ઈચ્છા દર્શાવતો એક્સપ્રેશન ઓફ ઇન્ટરેસ્ટ (EoI) પણ આ ઇમેઇલ પર મોકલી શકાશે: rc.exemption@epfindia.gov.in.
• ઓડિટ અનુપાલન: નાણાકીય ખાતાઓ ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ (CA) દ્વારા ઓડિટ થયેલા હોવા જોઈએ. EPF સત્તાવાળાઓ દ્વારા નિર્દેશિત કરાયેલા વિશેષ/અનુપાલન ઓડિટ અરજી કર્યાના 3 મહિનાની અંદર પૂર્ણ કરવાના રહેશે.

6. માર્ગદર્શન અને સહાય

આ એમનેસ્ટી યોજના સંબંધિત વિગતો માટે, તારીખ 29.06.2026 ના ગેઝેટ નોટિફિકેશન GSR 525(E) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી એમ્પ્લોયીઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ સ્કીમ, 2026 ના પરિશિષ્ટના ભાગ C નો સંદર્ભ લઈ શકાય છે. વધુમાં, વિગતવાર પ્રક્રિયા માટે પરિપત્ર (Circular), એસઓપી (SoP) વગેરે માટે EPFO ની વેબસાઇટનો સંદર્ભ લઈ શકાય છે.

EPFO ની અધિકારક્ષેત્ર ધરાવતી પ્રાદેશિક કચેરી (Regional Office) જરૂરી માર્ગદર્શન પૂરું પાડશે અને સંસ્થાઓ પાસેથી અરજીઓ સ્વીકારશે / તેની પ્રક્રિયા કરશે.