કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રી શ્રી જગત પ્રકાશ નડ્ડા 11 જુલાઈ 2026 ના રોજ હિમાચલ પ્રદેશના લાહૌલ અને સ્પીતિ જિલ્લામાં આવેલા કેલોંગ ખાતે 'આઈસીએમઆર સેન્ટર ફોર હાઇ એલ્ટિટ્યુડ મેડિસિન એન્ડ પબ્લિક હેલ્થ રિસર્ચ' નો શિલાન્યાસ કરશે. સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયના સ્વાસ્થ્ય સંશોધન વિભાગ હેઠળ ભારતીય તબીબી સંશોધન પરિષદ (આઈસીએમઆર) દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવી રહેલું આ કેન્દ્ર, કેલોંગ ખાતેના આઈસીએમઆરના હાલના ફિલ્ડ સ્ટેશનને ભારતના વધુ ઊંચાઈવાળા અને આબોહવા-સંવેદનશીલ પ્રદેશો પર કેન્દ્રિત સંશોધન, ઇનોવેશન અને ક્ષમતા નિર્માણ માટેના એક સંપૂર્ણ અને બહુવિધ વિષયક હબ તરીકે અપગ્રેડ કરશે.

હિમાલયની ઇકોસિસ્ટમ વિશિષ્ટ જાહેર સ્વાસ્થ્ય પડકારો ઉભા કરે છે — જેમાં વધુ પડતી ઊંચાઈ, અતિશય અતિવિષમ આબોહવાની પરિસ્થિતિઓ, મુશ્કેલ ભૂપ્રદેશ અને વધતી જતી આબોહવાની પરિવર્તનશીલતાનો સમાવેશ થાય છે — જે રોગની પ્રકૃતિ, સ્વાસ્થ્ય સંભાળ સુધીની પહોંચ અને કટોકટીના પ્રતિભાવને પ્રભાવિત કરે છે. કેલોંગ કેન્દ્ર એક વ્યાપક સંશોધન આદેશ હેઠળ વધુ પડતી ઊંચાઈ પર શરીર ક્રિયા વિજ્ઞાન અને અનુકૂલન, પર્વતીય દવા, આબોહવા-સંવેદનશીલ અને ઉભરતા રોગો, ચેપી અને બિન-ચેપી રોગો, માતા અને બાળ સ્વાસ્થ્ય, પોષણ, માનસિક સ્વાસ્થ્ય, પર્યાવરણીય અને વ્યવસાયિક સ્વાસ્થ્ય, તેમજ આપત્તિ મેડિસિન અંગે સંદર્ભ-વિશિષ્ટ વૈજ્ઞાનિક પુરાવા અને વિસ્તૃત કરી શકાય તેવા ઉકેલો પેદા કરશે. તે દુર્ગમ વિસ્તારોમાં સેવા વિતરણમાં સુધારો કરવા માટે ડિજિટલ હેલ્થ પ્લેટફોર્મ્સ, ટેલિમેડિસિન, ડ્રોન-સંચાલિત હેલ્થકેર લોજિસ્ટિક્સ અને રીઅલ-ટાઇમ જાહેર સ્વાસ્થ્ય દેખરેખને પણ સંકલિત કરશે.

લાહૌલ અને સ્પીતિમાં સ્થિત આ કેન્દ્ર, વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ સરહદી પ્રદેશમાં વધુ પડતી ઊંચાઈવાળી અને આદિવાસી વસ્તી સુધી વર્ષભર પહોંચ ધરાવશે, જે સ્વાસ્થ્યના પર્યાવરણીય નિર્ધારકો પર લાંબા ગાળાના સમૂહ અભ્યાસ અને ફિલ્ડ રિસર્ચને સક્ષમ બનાવશે. તે આદિવાસી સ્વાસ્થ્ય, આપત્તિ સજ્જતા અને ડિજિટલ હેલ્થ ઇનોવેશનમાં રાષ્ટ્રીય અગ્રતાઓને ટેકો આપશે, જ્યારે હાઇ-એલ્ટિટ્યુડ મેડિસિન પરના વૈશ્વિક સંશોધનમાં પણ યોગદાન આપશે તેવી અપેક્ષા છે. આ કેન્દ્ર સશસ્ત્ર દળોની તબીબી સેવાઓ (AFMS), સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંસ્થા (DRDO), હિમાચલ પ્રદેશ સરકાર તેમજ ભારતમાં અને વિદેશની શૈક્ષણિક અને સંશોધન સંસ્થાઓ સાથે સંસ્થાકીય સહયોગ સ્થાપિત કરશે, જે વ્યવહારુ સંશોધન અને નીતિગત સમર્થન માટે એક ઇકોસિસ્ટમનું નિર્માણ કરશે. આ પહેલ સ્વાસ્થ્ય સંશોધનમાં સરકારના આત્મનિર્ભર ભારત વિઝન અને આબોહવા-સ્થિતિસ્થાપક, સમાવેશી સ્વાસ્થ્ય પ્રણાલીઓ માટેના તેના વ્યાપક પ્રયાસોને આગળ વધારે છે.

11 જુલાઈના સમારોહમાં પરંપરાગત ભૂમિપૂજન અને શિલાન્યાસ, 'ગ્રીન આઈસીએમઆર કેમ્પસ ઇનિશિએટિવ' હેઠળ હિમાલયના સ્થાનિક છોડનું વૃક્ષારોપણ, એક વૈજ્ઞાનિક પ્રદર્શન, કેન્દ્રની વેબસાઇટ અને પરિચયાત્મક વીડિયોનું લોન્ચિંગ, તેમજ એક સ્મરણાત્મક વિશેષ ટપાલ કવરનું વિમોચન શામેલ હશે. આ કાર્યક્રમમાં પ્રદેશના સંસદસભ્યો અને વિધાનસભ્યો, સંરક્ષણ સચિવ, હિમાચલ પ્રદેશના મુખ્ય સચિવ, સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય, આઈસીએમઆર (ICMR), સશસ્ત્ર દળો અને ભાગીદાર સંસ્થાઓના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, તેમજ વૈજ્ઞાનિકો, લોકપ્રતિનિધિઓ અને સ્થાનિક સમુદાયના સભ્યો ઉપસ્થિત રહેશે.

SM/DK/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com