ભારત સરકારના કાપડ મંત્રાલયના વિકાસ કમિશનર (હેન્ડલૂમ) ની કચેરીએ ભારતના હેન્ડલૂમ સેક્ટરને મજબૂત કરવા માટે ટેક્નોલોજી, ડિઝાઇન, સાહસિકતા અને ટકાઉ ઉકેલોનો ઉપયોગ કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે એક રાષ્ટ્રીય ઇનોવેશન ચેલેન્જ — હેન્ડલૂમ હેકાથોન 2026 – “વીવિંગ ઇનોવેશન” લોન્ચ કરી છે. આ પહેલ રાષ્ટ્રીય હેન્ડલૂમ દિવસ 2026 ની ઉજવણીના ભાગરૂપે આયોજિત કરવામાં આવી રહી છે.

હેકાથોનની ગ્રાન્ડ ફિનાલે 1 ઓગસ્ટ 2026 ના રોજ આઈઆઈટી દિલ્હીના ફાઉન્ડેશન ફોર ઇનોવેશન એન્ડ ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર (FITT) ખાતે યોજાશે, જ્યાં શોર્ટલિસ્ટ થયેલી ટીમો શૈક્ષણિક જગત, ઉદ્યોગ, ડિઝાઇન, ટેક્નોલોજી અને હેન્ડલૂમ સેક્ટરના નિષ્ણાતોની બનેલી એક પ્રતિષ્ઠિત જ્યુરી સમક્ષ તેમના ઉકેલો રજૂ કરશે.

આ પહેલ વિશે વાત કરતા કાપડ મંત્રાલયના વિકાસ કમિશનર (હેન્ડલૂમ) ડૉ. એમ. બીનાએ જણાવ્યું હતું કે:

“હેન્ડલૂમ હેકાથોન 2026 એ ભારતના યુવાનોની સર્જનાત્મકતાને હેન્ડલૂમ સેક્ટરના સમૃદ્ધ વારસા સાથે એકસાથે લાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. વણકરો, વિદ્યાર્થીઓ, ડિઝાઇનર્સ, ટેક્નોલોજિસ્ટ્સ, ઉદ્યોગસાહસિકો અને ઇનોવેટર્સને એક સહયોગી પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડીને, આ પહેલનો હેતુ એવા વ્યવહારુ અને સ્કેલેબલ ઉકેલો તૈયાર કરવાનો છે જે મુખ્ય પડકારોનું સમાધાન કરે, સ્પર્ધાત્મકતા વધારે અને હેન્ડલૂમ સેક્ટરના ટકાઉ વિકાસમાં યોગદાન આપે.”

આ હેકાથોનને ઉત્પાદન અને ડિઝાઇન ઇનોવેશન, ટકાઉપણું અને સર્ક્યુલારિટી, ડિજિટલ ટેક્નોલોજી, બજાર સુધી પહોંચ, બ્રાન્ડિંગ, સપ્લાય ચેઇન કાર્યક્ષમતા, ઉત્પાદકતામાં વધારો, વ્યવસાય વિકાસ અને સામાજિક પ્રભાવ સહિતના વિષયોની વ્યાપક શ્રેણીમાં નવીન ઉકેલોને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે.

આ પહેલ હેન્ડલૂમ ઇકોસિસ્ટમ અને ભારતના ઇનોવેશન તથા સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ વચ્ચે વધુ નજીકના સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માંગે છે, સાથે જ વિવિધ ક્ષેત્રોના સમન્વય સાથે સમસ્યાઓ ઉકેલવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે.

આમાં ભાગ લેવા માટે કાપડ (ટેક્સટાઈલ), ફેશન, ડિઝાઇન, એન્જિનિયરિંગ, મેનેજમેન્ટ અને ટેક્નોલોજીમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવતા વિદ્યાર્થીઓ તેમજ હેન્ડલૂમ વણકરો, કારીગરો, સંશોધકો, સ્ટાર્ટઅપ્સ, ઉદ્યોગસાહસિકો, ઇનોવેટર્સ અને વ્યાવસાયિકો માટે દ્વાર ખુલ્લા છે.

ઉત્કૃષ્ટ વિચારોને માન્યતા આપવા ઉપરાંત, આ હેકાથોનનો ઉદ્દેશ્ય એવા આશાસ્પદ અને અમલમાં મૂકી શકાય તેવા ઉકેલોની ઓળખ કરવાનો છે જેને ભાગીદાર સંસ્થાઓના સહયોગથી માર્ગદર્શન, ઇન્ક્યુબેશન અને આગળના વિકાસ માટે જ્યાં પણ શક્ય હોય ત્યાં ધ્યાનમાં લઈ શકાય. આ પહેલ એવા ઇનોવેશનને પ્રોત્સાહિત કરવા માંગે છે જે હેન્ડલૂમ સેક્ટરના આધુનિકીકરણ, સ્પર્ધાત્મકતા અને લાંબા ગાળાના ટકાઉપણાંમાં યોગદાન આપે.

ઓનલાઈન રજીસ્ટ્રેશન 20 જુલાઈ 2026 સુધી ખુલ્લું છે. વિદ્યાર્થીઓ, ઇનોવેટર્સ, સ્ટાર્ટઅપ્સ, સંશોધકો, ડિઝાઇનર્સ, ઉદ્યોગસાહસિકો અને હેન્ડલૂમ સાથે જોડાયેલા લોકો www.youthideathon.in/handloom દ્વારા નોંધણી કરાવી શકે છે અને પોતાના વિચારો સબમિટ કરી શકે છે.

વિકાસ કમિશનર (હેન્ડલૂમ) ની કચેરીએ દેશભરના વિદ્યાર્થીઓ, ઇનોવેટર્સ, ડિઝાઇનર્સ, ઉદ્યોગસાહસિકો, સંશોધકો, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને હેન્ડલૂમ પ્રેક્ટિશનરોને આ હેકાથોનમાં ભાગ લેવા અને ટેક્નોલોજીથી સજ્જ, ટકાઉ અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક ભારતીય હેન્ડલૂમ સેક્ટર માટે નવીન ઉકેલો વિકસાવવામાં યોગદાન આપવા આમંત્રણ આપ્યું છે.

ભારત સરકારના કાપડ મંત્રાલય હેઠળની વિકાસ કમિશનર (હેન્ડલૂમ)ની કચેરી એ હેન્ડલૂમ સેક્ટરના પ્રમોશન, વિકાસ અને કલ્યાણ માટે જવાબદાર સર્વોચ્ચ સંસ્થા છે. નીતિગત હસ્તક્ષેપ, વિકાસ કાર્યક્રમો, બજાર પ્રમોશન પહેલો અને સંસ્થાકીય સહયોગ દ્વારા, તે ભારતીય હેન્ડલૂમની સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા, હેન્ડલૂમ વણકરોની આજીવિકામાં સુધારો કરવા અને ભારતની સમૃદ્ધ વણાટ પરંપરાઓ તથા સાંસ્કૃતિક વારસાને જાળવી રાખવા માટે કામ કરે છે.

SM/DK/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com