ਨਦੀ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਗੰਗਾ ਨਦੀ 'ਤੇ ਸਸ਼ਕਤ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ (Empowered Task Force-ETF) ਦੀ 19ਵੀਂ ਮੀਟਿੰਗ 2 ਜੁਲਾਈ, 2026 ਨੂੰ ਜਲ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸੀ.ਆਰ. ਪਾਟਿਲ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਹੋਈ। ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨਮਾਮੀ ਗੰਗੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਨੀਤੀਗਤ ਸੁਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿਤਧਾਰਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਨਦੀ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਦੀ ਗਤੀ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਜਲ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜ ਭੂਸ਼ਣ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਵੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿਤਧਾਰਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਵੀ.ਐਲ. ਕਾਂਤਾਰਾਓ, ਸਕੱਤਰ, ਜਲ ਸਰੋਤ ਵਿਭਾਗ; ਸ਼੍ਰੀ ਅਸ਼ੋਕ ਕੇ.ਕੇ. ਮੀਣਾ, ਸਕੱਤਰ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ; ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਮਿੱਤਲ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੱਛ ਗੰਗਾ ਮਿਸ਼ਨ; ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੌਰਵ ਮਸਾਲਦਨ (Sh Gaurav Masaldan), ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ (JS&FA) ਜਲ ਸਰੋਤ ਵਿਭਾਗ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨਲਿਨ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ, ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੱਛ ਗੰਗਾ ਮਿਸ਼ਨ; ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜੇਂਦਰ ਸਵਰੂਪ, ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ (ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ); ਸ਼੍ਰੀ ਅਨੂਪ ਕੁਮਾਰ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ, ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ (ਤਕਨੀਕੀ); ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਭਾਸਕਰ ਦਾਸਗੁਪਤਾ, ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ (ਵਿੱਤ) ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਸੁਸ਼੍ਰੀ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਸਿੰਘ, ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ (ਪੇਅਜਲ ਅਤੇ ਸਵੱਛਤਾ ਵਿਭਾਗ); ਸ਼੍ਰੀ ਅਨੁਰਾਗ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵ, ਵਧੀਕ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼; ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਨੰਦਿਨੀ ਘੋਸ਼, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਐਸਪੀਐਮਜੀ); ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੂਰਜ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਝਾਰਖੰਡ) ਸਮੇਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੱਛ ਗੰਗਾ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗੀਦਾਰ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਆਵਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਮੰਤਰੀ ਮਹੋਦਯ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰਗਤੀ 'ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਮਾਮੀ ਗੰਗੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਗਤੀ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੁੱਲ 524 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਲਾਗਤ ₹43,031 ਕਰੋੜ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 363 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਸੀਵਰੇਜ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਤਹਿਤ, 218 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਸਮਰੱਥਾ 6,610 ਐਮਐਲਡੀ ਅਤੇ ਸੀਵਰ ਨੈੱਟਵਰਕ 5,233 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਜਦਕਿ 145 ਸੀਵਰੇਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ 4,263 ਐਮ.ਐਲ.ਡੀ. ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਮੁੜ ਬਹਾਲੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ 4,611 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਵਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ₹21,550 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਖਰਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਬੇਸਿਨ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਲਾਗੂਕਰਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਦੌਰਾਨ ਨਮਾਮੀ ਗੰਗੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਧੀਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਧੀਨ 538 ਐਮਐਲਡੀ ਸੀਵਰੇਜ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਸਮਰੱਥਾ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਸੰਚਯੀ ਸੀਵਰੇਜ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਸਮਰੱਥਾ ਲਗਭਗ 4,260 ਐਮਐਲਡੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮੰਤਰੀ ਮਹੋਦਯ ਨੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ।

ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਮੰਤਰੀ ਮਹੋਦਯ ਨੇ ਆਗਰਾ ਵਿੱਚ 100 ਐਮਐਲਡੀ ਧੰਧੂਪੁਰਾ ਸੀਵਰੇਜ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਅਣ-ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ 55 ਐਮਐਲਡੀ ਭਗਵਾਨਪੁਰਾ ਐਸਟੀਪੀ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪਲਾਂਟ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸੀਵਰੇਜ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ 750 ਕਿਲੋਵਾਟ ਦਾ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਲਾਂਟ ਦੀਆਂ ਊਰਜਾ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਹਿਰੀ ਨਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਸਮਾਧਾਨਾਂ (Nature-based Solutions – NbS) ਦੀ ਵਧਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਕੈਲਾਸ਼ ਨਗਰ ਨਾਲਿਆਂ ਦੇ ਇਨ-ਸੀਟੂ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਲਈ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵੈੱਟਲੈਂਡ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਮੰਤਰੀ ਮਹੋਦਯ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਬੰਧੀ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਉਪਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡੀ-ਸਿਲਟਿੰਗ, ਬੰਨ੍ਹ ਨਿਰਮਾਣ, ਜਲ-ਬਿੰਦੂ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪਿੱਚਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਿਕਾਊ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਮਿਸਾਲੀ ਮਾਡਲ ਬਣ ਸਕਣ।

ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੱਛ ਗੰਗਾ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਵਿਆਪਕ ਜਨਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਮੰਤਰੀ ਮਹੋਦਯ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਿਵਸ 2026 ਦੇ ਸਫਲ ਆਯੋਜਨ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 125 ਗੰਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ, ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਦੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ, ਸਫਾਈ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ ।

ਮੰਤਰੀ ਮਹੋਦਯ ਨੇ ਨਮਾਮੀ ਗੰਗੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਈ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਬਹਾਲੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈਸੀਏਆਰ-ਸੀਆਈਐਫਆਰਆਈ ਦੁਆਰਾ ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਮੱਛੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਯੋਜਿਤ ਰੀਵਰ ਰੈਂਚਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਾਇਆ ਨਦੀ (Baya River) ਦੀ ਸਫਲ ਭਾਈਚਾਰਕ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲਾ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਡੌਲਫਿਨ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਰਾਹੀਂ ਫਸੀ ਹੋਈ ਗੰਗਾ ਡੌਲਫਿਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ 'ਮਨ ਕੀ ਬਾਤ' ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਗੰਗਾ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਰਾਮਸਰ ਵੈੱਟਲੈਂਡਜ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਕੇ 35 ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੈੱਟਲੈਂਡਜ਼ ਅਤੇ ਜਲ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਹੋਈ ਹੈ।

ਸਤਹਿ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਭੂ-ਜਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਰਾਹੀਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਦੀ ਬੇਸਿਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਲਈ ਇੰਜੀਨੀਅਰਡ ਭੂ-ਜਲ ਪਾਣੀ ਰੀਚਾਰਜ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਸੰਚਾਲਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂ-ਜਲ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਤਰਜੀਹੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਮੰਤਰੀ ਮਹੋਦਯ ਨੇ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਭੂ-ਜਲ ਰੀਚਾਰਜ ਉਪਾਵਾਂ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫੋਕਸ ਟ੍ਰੀਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ (SRTW)  'ਤੇ ਸੀ। ਮੰਤਰੀ ਮਹੋਦਯ ਨੇ ਆਗਰਾ, ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਲਈ ਸਿਟੀ-ਲੇਵਲ ਰੀਯੂਜ਼ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ (CLRAPs) ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ, ਰੇਲਵੇ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੀਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸ਼੍ਰੀ ਸੀ.ਆਰ. ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਭਰੋਸਾ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਸੰਸਥਾਗਤ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਮੰਤਰੀ ਮਹੋਦਯ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਸੀਵਰੇਜ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਭੂਮੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਡੀਪੀਆਰ ਤਿਆਰੀ, ਟ੍ਰੀਟ ਕੀਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ, ਏਰੀਅਲ ਡਰੇਨੇਜ਼ ਮੈਪਿੰਗ, ਭੂ-ਜਲ ਰੀਚਾਰਜ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ, ਰੇਤ ਮਾਈਨਿੰਗ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਾਰਜ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬਿਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ (ਈਟੀਐਫ) ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਾਲਣਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ।

ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ‘ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੀ.ਆਰ. ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੀ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ, ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਰੰਤਰ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੀਵਰੇਜ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨਾ, ਟ੍ਰੀਟ ਕੀਤੇ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ, ਗਿੱਲੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਅਤੇ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ, ਕੁਦਰਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਹੱਲ ਅਪਣਾਉਣੇ, ਅਤੇ ਭੂ-ਜਲ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਨਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ "ਅਵਿਰਲ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਗੰਗਾ" ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਗਤੀ ਦੇਣਗੇ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਸਬੰਧੀ ਲਚਕਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਗੇ ।

****

ਐਨਡੀ/ਐੱਚਐਮ /ਏਕੇ