કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલે આજે જણાવ્યું હતું કે ટેક્નોલોજી-સક્ષમ, દ્વિભાષી મેનેજમેન્ટ શિક્ષણ ગ્રામીણ-શહેરી વિભાજનને દૂર કરવામાં મદદ કરી શકે છે અને પ્રતિભાશાળી તથા જરૂરિયાતમંદ વિદ્યાર્થીઓને તેમની પરિસ્થિતિ ગમે તે હોય, ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ સુલભ બનાવી શકે છે. નવી દિલ્હીથી ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ મેનેજમેન્ટ (IIM) ઉદયપુર ખાતે નવપ્રારંભિત કોર્સના ઉદ્ઘાટનને વર્ચ્યુઅલી સંબોધિત કરતા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ઓનલાઈન દ્વિભાષી બેચલર ઓફ બિઝનેસ એડમિનિસ્ટ્રેશન (BBA) પ્રોગ્રામ એક અનોખી પહેલ છે જે સરળ અને સહેલાઈથી સમજી શકાય તેવી ભાષામાં મેનેજમેન્ટ શિક્ષણ પ્રદાન કરીને વ્યાપક પ્રભાવ પાડી શકે છે.

શ્રી ગોયલે જણાવ્યું કે હિન્દી અને અંગ્રેજી – બંને ભાષાઓમાં યોજાયેલ આ કાર્યક્રમ IIM ના શિક્ષણની વિશ્વસનીયતા અને ગુણવત્તાને લોકોના વ્યાપક વર્ગ સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરશે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે આ અંડરગ્રેજ્યુએટ પ્રોગ્રામ ભારત અને ભારતીય ઉદ્યોગોની સેવા કરશે અને એક સફળ પહેલ તરીકે ઉભરી આવશે.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં આશરે 100 કરોડ ઇન્ટરનેટ વપરાશકર્તાઓ છે અને તેમણે નવી શિક્ષણ નીતિને અનુરૂપ મોટા પાયે સારી ગુણવત્તાનું શિક્ષણ આપવા માટે ટેક્નોલોજી અને ડિજિટલ માધ્યમોનો ઉપયોગ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ડિજિટલ ટેક્નોલોજી અને ઓનલાઈન શિક્ષણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે, તેથી વર્ચ્યુઅલ લર્નિંગ મોડલનો દેશભરમાં વિસ્તાર કરવો જ જોઈએ.

મંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે આ કાર્યક્રમ ભીલવાડાની નાની દુકાનથી લઈને બસ્તરમાં રહેતા લોકો સુધી પહોંચી શકે છે અને જણાવ્યું હતું કે, "IIMના ક્લાસરૂમ હવે સ્ક્રીન પર દેખાશે." તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ પ્રોગ્રામ સ્ક્રીન, લેપટોપ કે સ્માર્ટફોન પર પણ એક્સેસ કરી શકાશે અને તેથી તે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે આ પ્રોગ્રામ ઓનલાઈન ચલાવવામાં આવશે પરંતુ તેની પરીક્ષાઓ ઓફલાઈન લેવામાં આવશે, જેથી જવાબદારીમાં કોઈ ઉણપ ન રહે.

શ્રી ગોયલે કાર્યક્રમને મજબૂત કરવા માટે ચાર સૂચનોની રૂપરેખા આપી હતી. તેમના પ્રથમ સૂચન તરીકે તેમણે જણાવ્યું હતું કે, શક્ય હોય ત્યાં સુધી હાઇબ્રિડ મોડલમાં ફેકલ્ટી દ્વારા માસિક મુલાકાતોનો સમાવેશ કરવો જોઈએ અને વિદ્યાર્થીઓને વિવિધ સ્થળોએ મળવાની તકો પૂરી પાડવી જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે મેનેજમેન્ટ શિક્ષણ માત્ર સ્કૂલ, કોલેજ કે ક્લાસરૂમ લર્નિંગ પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેમાં વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચેનો પરસ્પર સંવાદ અને ગતિશીલતા પણ સામેલ છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે વિવિધ સ્થળોએ આવા મેળાવડાઓનું આયોજન કરવાથી અને તેને હાઇબ્રિડ મોડલમાં સામેલ કરવાથી વિદ્યાર્થીઓને ઘણો ફાયદો થશે.

બીજા સૂચન તરીકે, શ્રી ગોયલે સોફ્ટ-સ્કિલ ડેવલપમેન્ટના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો, જેમાં ટેક્નોલોજીનું ઊંડું જ્ઞાન, સંચાર કૌશલ્ય, ટીમવર્ક, સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાન અને માનવીય સંવાદનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે કહ્યું કે આ ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાથી વિદ્યાર્થીઓને ચોક્કસપણે ફાયદો થશે.

ત્રીજા સૂચન તરીકે, મંત્રીએ પ્રાયોગિક શિક્ષણનું આહ્વાન કર્યું હતું, જેમાં ફેક્ટરીઓ, બંદરો અને ઔદ્યોગિક ક્લસ્ટરોની ઓન-સાઇટ મુલાકાતોનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે કહ્યું કે આવી સુવિધાઓ પૂરી પાડવાથી વિદ્યાર્થીઓને ફાયદો થશે અને તેઓ વ્યવહારિક મેનેજમેન્ટ અનુભવ મેળવી શકશે.

ચોથા સૂચન તરીકે, શ્રી ગોયલે સંસ્થાને વૈશ્વિક શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ અપનાવવાનો આગ્રહ કર્યો હતો, જેમાં ઓડિયો-વિઝ્યુઅલ અને ડિજિટલ સાધનોનો ઉપયોગ અને નવી શિક્ષણ નીતિ દ્વારા ક્રેડિટ ટ્રાન્સફરનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે સૂચવ્યું કે સંસ્થા સારી સંસ્થાઓ સાથે જોડાણ કરી શકે છે અને ભૌતિક તેમજ વર્ચ્યુઅલ બંને ફોર્મેટમાં સંયુક્ત કાર્યક્રમો ચલાવી શકે છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે જો વિદ્યાર્થીઓ ચોથા વર્ષમાં સંશોધન કરે અને તેમને રિસર્ચ ઇન્ટર્નશિપ પૂરી પાડવામાં આવે, તો તેની તેમના પર સકારાત્મક અસર પડશે અને તેમના ભવિષ્યની કારકિર્દીને ફાયદો થશે.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે વિકસિત ભારત માટે વિદ્યાર્થીઓ માટે વિશ્વના દરવાજા ખુલ્લા છે. તેમણે વિદ્યાર્થીઓને નવા મુક્ત વ્યાપાર કરારોમાંથી ઉભરી આવતી તકોનો ઉપયોગ કરવા વિનંતી કરી હતી, જે ઉત્પાદનને નવી ગતિ અને નવાચારને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે. તેમણે વિદ્યાર્થીઓને તેમના અભ્યાસમાં સફળતાની શુભેચ્છા પાઠવી હતી અને વિશ્વના પડકારો માટે પોતાને તૈયાર કરવા માટે શિક્ષણને વ્યવહારિક અનુભવ સાથે જોડવા પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા.

શિક્ષણમાં પરિવર્તન લાવવામાં ટેક્નોલોજીની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડતા શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે કોવિડ-19 ની ઘણી હાનિકારક અસરો હોવા છતાં, તેણે શિક્ષણને ટેક્નોલોજી સાથે જોડ્યું છે અને એડટેક (EdTech) ને મહત્વની ભૂમિકા આપી છે. લોકડાઉન દરમિયાન જ્યારે શાળાઓ અને કોલેજો બંધ હતી, ત્યારે ઘણા શૈક્ષણિક કાર્યક્રમો ઓનલાઈન થઈ ગયા હતા. પરિણામે, એડટેક કંપનીઓ માત્ર પૂરક સાધનો તરીકે નહીં પરંતુ એક આવશ્યકતા તરીકે ઉભરી આવી. તેમણે કહ્યું કે એડટેકે ભારતને ડિજિટલ વિશ્વમાં ગામડાંઓ અને શહેરો વચ્ચે સેતુ બનાવવામાં સક્ષમ બનાવ્યું છે.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે વિશ્વ ઝડપથી બદલાઈ રહ્યું છે, જેમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને ઉભરતી ટેક્નોલોજીઓ મેનેજમેન્ટની જરૂરિયાતોને બદલી રહી છે. ડાયનેમિક લર્નિંગ વધુને વધુ અગ્રણી બની રહ્યું છે, જ્યારે કૌશલ્ય વિકાસ કેન્દ્રો અને પ્લેસમેન્ટમાં પણ જરૂરિયાતો પરંપરાગત નોકરીઓથી બદલાઈને અનોખી જરૂરિયાતો તરફ સતત બદલાઈ રહી છે.

શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે વિવિધ ટાઇમ ઝોનમાં વર્ચ્યુઅલ સંવાદોએ શિક્ષણને ઝડપી, સરળ અને કાર્યક્ષમ રીતે પ્રદાન કરવાનું શક્ય બનાવ્યું છે. ભારતના મુક્ત વ્યાપાર કરારની વાટાઘાટો સાથે સમાનતા દર્શાવતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે મુક્ત વ્યાપાર કરારોની વાટાઘાટો વિવિધ ટાઇમ ઝોનના દેશો સાથે કરવામાં આવે છે અને મોટાભાગનું કામ હવે વર્ચ્યુઅલી થાય છે. પ્રત્યક્ષ બેઠકોની સાથે, વિવિધ ક્ષેત્રો અને ટ્રેક પર કામ કરતી મોટી ટીમો ઝડપ લાવવા અને ગુણવત્તા સુધારવા માટે વર્ચ્યુઅલ વાટાઘાટોનો ઉપયોગ કરે છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે વર્ચ્યુઅલ અને ફિઝિકલ મોડ્સને જોડતું IIM ઉદયપુરનું હાઇબ્રિડ મોડલ આ પ્રોગ્રામને સફળ બનાવશે.

ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ મેનેજમેન્ટની વૈશ્વિક પ્રતિષ્ઠાનો ઉલ્લેખ કરતાં શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે મેનેજમેન્ટની સમગ્ર દુનિયામાં IIM બ્રાન્ડની ઓળખ છે. મુંબઈના બોર્ડરૂમ હોય કે ન્યૂયોર્કના મેનહટનના, IIM બ્રાન્ડ એવી સંસ્થાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જે યુવાનોને મેનેજમેન્ટના પડકારો માટે તૈયાર કરે છે. તેમણે કહ્યું કે IIM દેશ અને વિદેશમાં ભારતનું ગૌરવ વધારશે અને લોકોને ભવિષ્યના લીડર્સ અને ઉદ્યોગસાહસિકો બનવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.

વિદ્યાર્થીઓ, ફેકલ્ટી સભ્યો અને ખાસ કરીને નવા કોર્સમાં જોડાઈ રહેલા BBAના વિદ્યાર્થીઓને સંબોધતા શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે તેઓ આ પ્રોગ્રામ વિશે જાણીને ખૂબ જ ખુશ થયા છે અને તેને અનોખો ગણાવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે તેનું દ્વિભાષી મેનેજમેન્ટ શિક્ષણ લોકો સુધી સરળ ભાષામાં પહોંચશે અને આશા વ્યક્ત કરી કે ઉપયોગમાં લેવાતી ભાષા દરેક માટે સમજવામાં સરળ હશે. આ પ્રોગ્રામ ઓનલાઈન હોવાથી, તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેની ખૂબ જ વ્યાપક અસર થઈ શકે છે.

શ્રી ગોયલે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે આ પ્રથમ બેચ ઇતિહાસ રચશે. તેમણે કહ્યું કે વિદ્યાર્થીઓ પાસે એક મહત્વપૂર્ણ તક છે અને તેઓ તેનો સારો ઉપયોગ કરશે અને ભવિષ્ય માટે પોતાને તૈયાર કરશે તેવો આત્મવિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો.

SM/BS/JD