ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଓ ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ
ଡିଜିଟାଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆର ୧୧ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି : ଜୀବନକୁ ସହଜ କରୁଛି ଉନ୍ନତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ବଜାର
ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତି ଦୁଇଟିରୁ ଗୋଟିଏ ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ଡିଜିଟାଲ୍ କାରବାର ଭାରତର ୟୁପିଆଇ ମାଧ୍ୟମରେ ହେଉଛି
ଗ୍ରୀସ୍ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାରେ ଦଶମ ରାଷ୍ଟ୍ର ହେବା ସହିତ ଭାରତ ଏହାର ୟୁପିଆଇ ପାଇଁ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସ୍ୱୀକୃତି ହାସଲ କରୁଛି
ଉନ୍ନତ ମା’ ଏବଂ ଶିଶୁ ପୋଷଣ: ୧୩ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଅଙ୍ଗନୱାଡି କର୍ମୀ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୯ କୋଟି ହିତାଧିକାରୀ ପୋଷଣ ଟ୍ରାକର ମାଧ୍ୟମରେ ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ମନିଟରିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଛନ୍ତି
ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗ: ଡିଜିଟାଲ୍ ବଜାର ଇଣ୍ଡିଆ ହ୍ୟାଣ୍ଡମେଡ଼ ମଧ୍ୟସ୍ଥିମାନଙ୍କୁ ହଟାଇବା ସହିତ ବୁଣାକାର ଏବଂ କାରିଗରଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ହେଉଛି ସହାୟକ
प्रविष्टि तिथि:
01 JUL 2026 7:45PM by PIB Bhubaneswar
ଏପରି ଏକ ସମୟ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଭାରତରେ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାରବାର ନଗଦରେ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଏକ ଦୈନନ୍ଦିନ ସମସ୍ୟା ଆଣିଥିଲା। ନଗଦ ଟଙ୍କା ବହନ କରିବାର ବୋଝ ଏବଂ ଖୁଚୁରା ପାଇଁ ଅସୁବିଧାର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା। ଅର୍ଥ ନେଣଦେଣ ବ୍ୟତୀତ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୂଚକଗୁଡ଼ିକୁ ଟ୍ରାକ୍ କରିବା, ଜନ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ ରେକର୍ଡ ରଖିବା ଏବଂ ସେବା ବିତରଣରେ ସମନ୍ୱୟ ରହୁନଥିଲା। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଧୀର, କାଗଜ ଆଧାରିତ ଏବଂ ଖଣ୍ଡିତ ଥିଲା। ୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୫ରେ ଡିଜିଟାଲ ଇଣ୍ଡିଆ ପଦକ୍ଷେପର ଶୁଭାରମ୍ଭ ସହିତ ଏଥିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ବର୍ଷ ପରେ ବର୍ଷ ବିତିବା ପରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଏବେ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଛୋଟ ଛୋଟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି।
ଆଜି, ଡିଜିଟାଲ ଇଣ୍ଡିଆ ଏକ ଦୃଢ଼ ଡିଜିଟାଲ ସାର୍ବଜନୀନ ଭିତ୍ତିଭୂମି ରୂପେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଏହା ଭାରତର ଅର୍ଥ ନେଣଦେଣ, ସାର୍ବଜନୀନ ସେବା ପ୍ରଦାନ ଏବଂ ଜୀବିକାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାର ପଦ୍ଧତିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରୁଛି। ଦିଲ୍ଲୀର ଜଣେ ଚା’ ବିକ୍ରେତା ତୁରନ୍ତ ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ଜଣେ ବୁଣାକାର ଅନଲାଇନରେ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରୟ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇପାରିଛନ୍ତି । ସେହିପରି ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ଅଙ୍ଗନୱାଡି କର୍ମୀ ଶିଶୁର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରେକର୍ଡକୁ ବାସ୍ତବ ସମୟରେ ଅପଡେଟ୍ କରିପାରୁଛନ୍ତି । ଏହିପରି ଡିଜିଟାଲ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ ପାଲଟିଛି। ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ନାଗରିକ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ପସନ୍ଦଯୋଗ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟିଛି । ଡିଜିଟାଲ ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକ ସାରା ଦେଶରେ ପ୍ରଶାସନ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏପରି ଚାରୋଟି ଉଦାହରଣ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।
ଉନ୍ନତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସୁଲଭ ହସ୍ତନିର୍ମିତ ବସ୍ତ୍ର
ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଏବଂ ଜୀବିକା ଉଭୟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି । ଗୋଟିଏ ପଟେ, ପୋଷଣ ଟ୍ରାକର ସାରା ଦେଶରେ ଅଙ୍ଗନୱାଡି କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ପୋଣେ ସେବା ପ୍ରଦାନରେ ବାସ୍ତବ-ସମୟ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଆଣୁଛି । ଏହାଦ୍ୱାରା କୌଣସି ଶିଶୁ କିମ୍ବା ମା'ଙ୍କୁ ଅଣଦେଖା କରାନଯିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଭାରତରେ ହସ୍ତନିର୍ମିତ ସାମଗ୍ରୀ ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ୍ ବଜାର ଗ୍ରାମୀଣ କାରିଗରମାନଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଜାତୀୟ କ୍ରେତାଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରୁଛି । ଦଲାଲଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପକୁ କାଟି ଦେଉଛି ଏବଂ କାରିଗରମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର କାମ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ଉପାର୍ଜନ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଛନ୍ତି ।
ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରତି ଦୁଇଟିରୁ ଗୋଟିଏ ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ଡିଜିଟାଲ୍ କାରବାର ଭାରତରେ ହୁଏ
ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ମୂଳରେ ରହିଛି ୟୁନିଫାଏଡ୍ ପେମେଣ୍ଟ୍ସ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ (ୟୁପିଆଇ), ଯାହା ୨୦୧୬-୧୭ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ତୁରନ୍ତ, ସୁଗମ ଏବଂ ଆନ୍ତଃ-ପରିଚାଳିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଠାରୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଠାରୁ ବ୍ୟବସାୟୀ କାରବାରକୁ ସକ୍ଷମ କରିଥାଏ। ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ୍ ସାର୍ବଜନୀନ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ସର ଏକ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ । ୟୁପିଆଇ ରାସ୍ତା ବିକ୍ରେତାଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପେସାଦାରଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟକୁ ସୁଗମ କରିଛି । ଏଥିପାଇଁ କେବଳ ଏକ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ହେଉଛି।
ଆଜି, ଭାରତର ୟୁନିଫାଏଡ୍ ପେମେଣ୍ଟ୍ସ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ (ୟୁପିଆଇ I) ବିଶ୍ୱର ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ପେମେଣ୍ଟ କାରବାର ପରିମାଣର ପ୍ରାୟ ୪୯ ପ୍ରତିଶତ ଭାଗ ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ଏହା ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ପେମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ ପାଲଟିଛି । ପ୍ରାୟ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ପୂର୍ବେ ମୁଖ୍ୟତଃ ନଗଦ-ଆଧାରିତ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ, ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ସହରାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଭାରତରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କାରବାରର ପସନ୍ଦର ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟିଛି । ଏହା ଅଧିକ ସୁବିଧା, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତିକରଣ ଆଣିଛି ।
ଏହି ସଫଳତା ପଛରେ ଏକ ସମନ୍ୱିତ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ରହିଛି । ଏକିକୃତ ଅର୍ଥ ନେଣଦେଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଜରିଆରେ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ ସହଜ ହୋଇଛି । ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଏକୀକୃତ ଡିଜିଟାଲ୍ ଫ୍ରେମୱାର୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପରସ୍ପର ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଛନ୍ତି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆକାଉଣ୍ଟ୍ ର ଡିଜିଟାଲ ପରିଚୟ ହୋଇଥାଏ ଯାହାଫଳରେ ବିନା କୌଣସି ବାଧାରେ ନେଣଦେଣ ହୋଇପାରିବ । ଆଧାର ଜରିଆରେ ଡିଜିଟାଲ ପରିଚୟ ପ୍ରେରକ ଏବଂ ଗ୍ରହଣକାରୀ ଉଭୟଙ୍କ ବିଶ୍ୱସ୍ତ, ସୁରକ୍ଷିତ ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିବା, ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟତା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକରଣକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେଉଛି । କମ ମୂଲ୍ୟର ମୋବାଇଲ୍ ଡାଟା, ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିସ୍ତାରିତ ଫାଇଭ୍ ଜି ନେଟୱାର୍କ, ଗ୍ରାମୀଣ ଭାରତରେ ଗଭୀର ସ୍ତରରେ ଅପ୍ଟିକାଲ୍ ଫାଇବର ପହଞ୍ଚ, ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଭାବକୁ ପୂରଣ କରୁଥିବା ମୋବାଇଲ୍ ବ୍ରଡବ୍ୟାଣ୍ଡ ଡିଜିଟାଲ କାରବାରକୁ ସକ୍ଷମ କରୁଛି । ନାଗରିକମାନେ ଡିଜିଟାଲ୍ ଏବଂ ପେମେଣ୍ଟ ସେବା ପାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରାଥମିକ ପ୍ରବେଶପଥ ଭାବରେ ସୁଲଭ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି । ବ୍ୟବହାରକାରୀ-ଅନୁକୂଳ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ଗୁଡ଼ିକର ଏକ ସକ୍ରିୟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ରୂପେ କାରବାରକୁ ସରଳ, ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଲଭ କରିଥାଏ।
ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି, ଯାହା ନିରନ୍ତର ନଗଦ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ କରୁଛି ଏବଂ ଏହାର ଡିଜିଟାଲ୍ ଆର୍ଥିକ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରୁଛି। ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ୍ ସାର୍ବଜନୀନ ଭିତ୍ତିଭୂମି ମଧ୍ୟ ବର୍ଦ୍ଧିତ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସ୍ୱୀକୃତି ହାସଲ କରୁଛି। ୟୁପିଆଇର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗ୍ରହଣୀୟତା ଭାରତର ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପରିଚାଳିତ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ପ୍ରତି ବର୍ଦ୍ଧିତ ବିଶ୍ୱାସକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ନିକଟରେ ଗ୍ରୀସ୍ ୟୁପିଆଇ ସେବା ଲାଗୁ କରିବାରେ ଦଶମ ଦେଶ ପାଲଟିଛି । ଏହା ଭାରତୀୟ ଯାତ୍ରୀ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକୁ ବିଦେଶରେ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଡିଜିଟାଲ୍ ଅର୍ଥନେଣଦେଣକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଛି।
ସକ୍ଷମ ଅଙ୍ଗନୱାଡି ଏବଂ ମିଶନ ପୋଷଣ ୨.୦ ଅଧୀନରେ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ପୋଷଣ ଟ୍ରାକର ମାଧ୍ୟମରେ ମାତୃ ଓ ଶିଶୁ ପୁଷ୍ଟିସାଧନ ପାଇଁ ଡିଜିଟାଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆର ଉପଯୋଗ କରାଯାଉଛି । ଏହା ବାସ୍ତବ ସମୟରେ ପୋଷଣ ସେବା ପ୍ରଦାନକୁ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିଛି। ପୂର୍ବରୁ, ଅଙ୍ଗନୱାଡି କର୍ମୀମାନେ ୧୧ଟି ମାନୁଆଲ୍ ରେଜିଷ୍ଟର ବଜାୟ ରଖିଥିଲେ, ଯାହା ବିଳମ୍ବ ଏବଂ ସେବା ବ୍ୟବଧାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଡିଜିଟାଲ୍ ସିଷ୍ଟମକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଛି ଯେଉଁଥିରେ ମେ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ୧୩.୩୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଅଙ୍ଗନୱାଡି କର୍ମୀ ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇଛନ୍ତି । ସେମାନେ ୯୯.୮୯ ପ୍ରତିଶତ ଆଧାର ଯାଞ୍ଚ ସହିତ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳା, ସ୍ତନ୍ୟପାନକାରୀ ମାଆ, ଜନ୍ମରୁ ୬ ବର୍ଷ ବୟସର ପିଲା ଏବଂ କିଶୋରୀ ଝିଅଙ୍କ ସମେତ ୮.୯୩ କୋଟି ହିତାଧିକାରୀଙ୍କୁ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି। ଦୈନିକ କାରବାର ୨୦୨୧ରେ ପ୍ରାୟ ୧ କୋଟିରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୨୦୨୬ରେ ୨୨ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ହୋଇଛି । ସମସ୍ତ ୩୬ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସମେତ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି ।
ଏହି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଆଧାର ଓ ମୋବାଇଲ୍ ଯାଞ୍ଚ, ଜିଓ-ଟ୍ୟାଗିଂ, ଜିଓ-ଫେନସିଂ, ଟାଇମ୍-ଷ୍ଟାମ୍ପଡ୍ ଡାଟା କ୍ୟାପଚର୍ ଏବଂ ରାସନ୍ ବଣ୍ଟନ ପାଇଁ ଏକ ମୁହଁ ଚିହ୍ନଟ ପ୍ରଣାଳୀ (ଏଫଆରଏସ)କୁ ସମନ୍ୱିତ କରିଥାଏ। ନାମାଙ୍କିତ ମଡ୍ୟୁଲ୍ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ରାସନ୍ ସଂଗ୍ରହର ଅଧିକୃତ ଅନୁମତି ଦିଏ, ଯେତେବେଳେ ଏକ ବହୁଭାଷୀ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ ଏବଂ ନାଗରିକ-ମୁଖୀ ହିତାଧିକାରୀ ପୋର୍ଟାଲ୍ ରେକର୍ଡଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରବେଶଯୋଗ୍ୟତା ଏବଂ ପ୍ରକୃତ-ସମୟ ପହଞ୍ଚ ନିଶ୍ଚିତ କରେ।
ଏହି ସିଷ୍ଟମ ବର୍ତ୍ତମାନ ୭.୭ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଷ୍ଟିସାର ସୂଚକ ଟ୍ରାକିଂ ପାଇଁ ଏକ ଲାଇଭ୍ ମାସିକ ଡାଟାବେସ୍ ବଜାୟ ରଖେ । ଏହା ପ୍ରକୃତ-ସମୟ ଡ୍ୟାସବୋର୍ଡ, ହିଟ୍ ମ୍ୟାପ୍ ଏବଂ ପ୍ରମାଣ-ଆଧାରିତ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣକୁ ଯାଞ୍ଚ, ଆଧାର-ପ୍ରମାଣିତ ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ ସକ୍ଷମ କରିଥାଏ।
ମଧ୍ୟସ୍ଥମାନଙ୍କୁ ହଟାଇବା ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ହସ୍ତନିର୍ମିତ ଉତ୍ପାଦ ଶସ୍ତା ହେଉଛି
ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ଧରି, କାରିଗର ଏବଂ ବୁଣାକାରମାନେ କ୍ରେତାଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟସ୍ଥଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲେ। ଏହା ସେମାନଙ୍କର ରୋଜଗାର ହ୍ରାସ କରିଥିଲା ଏବଂ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା। ଡିଜିଟାଲ ଇଣ୍ଡିଆ ଇଣ୍ଡିଆ କର୍ପୋରେସନ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ବୟନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଏକ ପ୍ରୟାସ, ଇଣ୍ଡିଆହ୍ୟାଣ୍ଡମେଡ଼ ଏହାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରୁଛି । ଏହା ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କ ସହିତ କାରିଗର, ବୁଣାକାର, ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ, ଉତ୍ପାଦକ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ଗ୍ରାମୀଣ ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ସିଧାସଳଖ ସଂଯୋଗ କରେ। ଏହି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ୩,୯୦୦ରୁ ଅଧିକ କାରିଗର ଏବଂ ବୁଣାକାରଙ୍କୁ ସାମିଲ କରିଛି । ୨୧,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଏବଂ ହସ୍ତତନ୍ତ ଉତ୍ପାଦ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିଛି। ଏହା ସରଳୀକୃତ ଡିଜିଟାଲ ପଞ୍ଜୀକରଣ, ବହୁଭାଷୀ ସମର୍ଥନ, ଏଆଇ-ଚାଳିତ ତାଲିକା, ସମନ୍ୱିତ ଅର୍ଡର ପରିଚାଳନା, ସୁରକ୍ଷିତ ପେମେଣ୍ଟ ଏବଂ ମାଗଣା ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଭଳି ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ। ଏହା ଅନେକ ପ୍ରଥମ ଥର ଡିଜିଟାଲ ବିକ୍ରେତାଙ୍କୁ ସକ୍ଷମ କରୁଛି ।
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକ୍ରୟ ଆୟ ସିଧାସଳଖ କାରିଗରଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଜମା ହେଉଛି । ମଧ୍ୟସ୍ଥମାନଙ୍କୁ ହଟାଇ ଇଣ୍ଡିଆହ୍ୟାଣ୍ଡମେଡ଼ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଆୟକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛି ତଥା ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରେତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ସୁଲଭ କରିଛି।
ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ କାହାଣୀ
ପୋଶନ ଟ୍ରାକରର ଜଣେ ହିତାଧିକାରୀ ପ୍ରିୟଙ୍କା ତାଙ୍କ ଗର୍ଭଧାରଣର ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ଡିଜିଟାଲ୍ ମନିଟରିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ସମୟାନୁସାରେ ପୋଷଣ ସେବା ପାଉଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ନିୟମିତ ପ୍ରସବ ପୂର୍ବ ଯତ୍ନ, ପୋଷଣ ପରାମର୍ଶ, ଟୀକାକରଣ ଟ୍ରାକିଂ ଏବଂ ଟେକ୍ ହୋମ୍ ରାସନ୍ ସମୟାନୁସାରେ ବଣ୍ଟନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ସେବା ବିତରଣ ଓ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ସ୍ଥିତିକୁ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭାବରେ ରେକର୍ଡ କରି, ପୋଷଣ ଟ୍ରାକର ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ଉନ୍ନତ କରେ। ଏଥିସହିତ ଅଙ୍ଗନୱାଡି କର୍ମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମୟାନୁସାରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପକୁ ସକ୍ଷମ କରେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦକ୍ଷତାର ସହିତ ହକଦାର ସେବା ପହଞ୍ଚାଇଥାଏ। ଏହା ସୁସ୍ଥ ଗର୍ଭଧାରଣ ଫଳାଫଳରେ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥାଏ।
ଦସ୍ତକର ବାଉଁଶ ଉତ୍ପାଦକ କମ୍ପାନୀ ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ଭାରତରେ ହସ୍ତନିର୍ମିତ ବାଉଁଶ ଏବଂ ବେତ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ବିକ୍ରି କରିଆସୁଛି । କମ୍ପାନୀ ଏହି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ବ୍ୟବହାର କରି ବ୍ୟାପକ ବଜାରରେ ପହଞ୍ଚ ଏବଂ ସ୍ଥିର ବିକ୍ରୟ ବୃଦ୍ଧି ହାସଲ କରିଛି। ଏହା ଫଳରେ କାରିଗରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ସ୍ଥିର ଆୟ ହୋଇଛି, ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରର ଜୀବିକା ଉନ୍ନତ ହୋଇଛି, ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ବାଉଁଶ ଓ ବେତ ହସ୍ତଶିଳ୍ପକୁ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛି। ପୂର୍ବରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ବାହାରେ କ୍ରେତା ଖୋଜିବା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା ।
ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ ସାର୍ବଜନୀନ ଭିତ୍ତିଭୂମି
ଡିଜିଟାଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆର ୧୧ ବର୍ଷ ପୂରଣ ହେବା ସହିତ, ଏହାର କାହାଣୀ ଆଉ ନୀତିଗତ ଦଲିଲଗୁଡ଼ିକରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। ଏହି କାହାଣୀ ସେତିକିବେଳେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥାଏ ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଚା’ ବିକ୍ରେତା ଏପରି କେହି ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ହାତ ତିଆରି ସାମଗ୍ରୀ ପଠାଇଥାଏ ଯାହାକୁ ସେ କେବେ ଦେଖିନଥିଲେ। ସବୁଆଡ଼ୁ ଏପରି କୋଟି କୋଟି ଛୋଟ ପରିବର୍ତ୍ତନର କାହାଣୀ ଆସୁଛି ଯାହା ମିଶି ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନର ରୂପ ନେଇଛି ।
*****
PS
(रिलीज़ आईडी: 2280161)
आगंतुक पटल : 7