ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ (HEIs)માં વિદ્યાર્થીઓના માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને આત્મહત્યા નિવારણ પરની રાષ્ટ્રીય ટાસ્ક ફોર્સ (NTF)એ પ્રાદેશિક અને સંસ્થાકીય સંદર્ભો સાથે ઊંડાણપૂર્વક જોડાવા માટે સક્ષમ બનવા મે 2025 થી 10 રાજ્યોની 30 HEIsની ફિલ્ડ વિઝિટ કરી હતી. આંતરશાખાકીય અને સમાનતા-લક્ષી અભિગમ સુનિશ્ચિત કરવા માટે ટાસ્ક ફોર્સે હિસ્સેદારો સાથે 25 પરામર્શ પણ કર્યા હતા. જાન્યુઆરી 2026 થી, NTF એ નીચેના વિષયો પર વધારાના પરામર્શ પૂર્ણ કર્યા છે:

· વિકલાંગ વિદ્યાર્થીઓ અને ફેકલ્ટી

· ઉચ્ચ શિક્ષણમાં જાતિ ભેદભાવ

· લિંગ, માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને આત્મહત્યા

· એસટી અને ઓબીસી સમુદાયના વિદ્યાર્થીઓ

· માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને આત્મહત્યાને અપરાધમુક્ત કરવી

· ઉચ્ચ શિક્ષણમાં વિદ્યાર્થીઓની આત્મહત્યામાં જેન્ડરનો પ્રશ્ન

· માનસિક સ્વાસ્થ્ય એનજીઓ સાથે પરામર્શ

· કાયદાના વિદ્યાર્થીઓ સાથે પરામર્શ

દેશભરની HEIsમાં વિદ્યાર્થીઓમાં આત્મહત્યાની વધતી જતી ઘટનાઓ પર ધ્યાન આપવા અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય તેમજ સુખાકારી સંબંધિત ચિંતાઓની તપાસ કરવા માટે ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલત દ્વારા 24 માર્ચ, 2025 ના રોજ NTF ની રચના કરવામાં આવી હતી. તારીખ 27 મે, 2026ના આદેશ દ્વારા, સર્વોચ્ચ અદાલતે NTFને તેનો અંતિમ અહેવાલ દાખલ કરવા માટે 31 ઓક્ટોબર, 2026 સુધીનો સમય આપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટના તારીખ 6 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના આદેશના પાલનમાં, સર્વેક્ષણ ડેટાનું વ્યાપક અને વૈજ્ઞાનિક વિશ્લેષણ કરવા માટે ભારતના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય આંકડાશાસ્ત્રી પ્રો. ટી.સી.એ. અનંતની NTFમાં તકનીકી સલાહકાર તરીકે પણ નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.

NTFની પ્રાથમિક જવાબદારી ત્રિવિધ છે:

· વિદ્યાર્થીઓની આત્મહત્યા તરફ દોરી જતા મુખ્ય કારણોની ઓળખ.

· સંબંધિત કાયદાઓ, નીતિઓ અને સંસ્થાકીય માળખાનું વિશ્લેષણ; અને

· મજબૂત અમલીકરણ, જવાબદારી અને નિવારક પગલાં સુનિશ્ચિત કરવા માટે હાલના કાયદાકીય અને સંસ્થાકીય માળખામાં જરૂરી સુધારાની દરખાસ્ત કરવી, જેમાં હાલની ખામીઓને દૂર કરવા, વધુ સમાવેશી અને સહાયક શૈક્ષણિક વાતાવરણ ઊભું કરવા અને હાંસિયામાં ધકેલાયેલા સમુદાયોના સભ્યો માટે સમાન તકો સુનિશ્ચિત કરવા માટેની ભલામણોનો સમાવેશ થાય છે.

નીચેના દસ્તાવેજો NTFની સત્તાવાર વેબસાઇટ (https://ntf.education.gov.in) પર 'પ્રેસ રિલીઝ અને અનાઉન્સમેન્ટ્સ' વિભાગ હેઠળ ઉપલબ્ધ છે:

અંતરિમ અહેવાલ (નવેમ્બર 2025): આ અહેવાલ તેના આદેશના પ્રથમ તબક્કા દરમિયાન NTF દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા કાર્યોની રૂપરેખા આપે છે. તે NTFની જવાબદારી અને કાર્યપદ્ધતિનું વર્ણન કરે છે, ભારતમાં હાલના કાયદાકીય અને નીતિગત માળખા તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રથાઓની તપાસ કરે છે અને કેટલીક અંતરિમ ભલામણો પણ કરે છે.

સ્ટેટસ રિપોર્ટ (જુલાઈ 2025 અને મે 2026): NTFનો સ્ટેટસ રિપોર્ટ NTF દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા કાર્યોની રૂપરેખા આપે છે અને સંસ્થાકીય ફિલ્ડ વિઝિટ, હિસ્સેદારો સાથેના પરામર્શ અને ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ, ફેકલ્ટી અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય વ્યાવસાયિકો દ્વારા ભરવામાં આવેલા ઓનલાઈન સર્વેક્ષણોના અપડેટ થયેલા આંકડા પ્રદાન કરે છે.

વચગાળાના આદેશો: અમિત કુમાર અને અન્ય વિરુદ્ધ ભારત સંઘ અને અન્ય [2025ની ફોજદારી અપીલ નં. 1425] માં સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા પસાર કરાયેલા વચગાળાના આદેશો પણ વેબસાઇટ પર અપલોડ કરવામાં આવ્યા છે.

SM/BS/JD