ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયે દીનદયાળ અંત્યોદય યોજના – રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ આજીવિકા મિશન (DAY-NRLM) હેઠળ મહિલા સ્વસહાય જૂથો (SHGs) દ્વારા બનાવવામાં આવતી પ્રોડક્ટ્સના બ્રાન્ડિંગને મજબૂત કરવા અને માર્કેટ એક્સેસ વધારવા માટે અસંખ્ય પહેલો હાથ ધરી છે. SHG પ્રોડક્ટ્સ માટે એક વિશિષ્ટ રાષ્ટ્રીય ઓળખ ઊભી કરવા માટે, મંત્રાલયે SARAS, SARAS Aajeevika અને Aajeevika જેવા ટ્રેડમાર્ક સુરક્ષિત કર્યા છે, જેનો ઉપયોગ રાષ્ટ્રીય, પ્રાદેશિક, રાજ્ય અને જિલ્લા સ્તરે SHG પ્રોડક્ટ્સના પ્રચાર અને વેચાણ માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે. દેશભરમાં આયોજિત સરસ મેળાઓ દ્વારા આ બ્રાન્ડ્સની પહોંચ અને વિઝિબિલિટી વધુ મજબૂત બની છે.

ગુણવત્તાયુક્ત SHG પ્રોડક્ટ્સ માટે કાયમી રિટેલ પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડવા માટે, મંત્રાલયે બાબા ખડક સિંહ માર્ગ, નવી દિલ્હી ખાતે સરસ આજીવિકા ગેલેરીની સ્થાપના કરી છે, જે સમગ્ર ભારતમાંથી મહિલા સ્વસહાય જૂથો દ્વારા બનાવવામાં આવેલી ક્યુરેટેડ પ્રોડક્ટ્સનું પ્રદર્શન કરે છે. આ પ્રયાસોના પૂરક તરીકે, મંત્રાલયે eSARAS ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ અને મોબાઈલ એપ્લીકેશન પણ લોન્ચ કરી છે, જે ગ્રામીણ મહિલા સાહસિકોને ડિજિટલ બજારો સુધી પહોંચવા અને દેશભરના ગ્રાહકો સાથે જોડાવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.

સરસ આજીવિકા બ્રાન્ડે સ્થાનિક હસ્તકલામાંથી મહિલા SHG સાહસિકો દ્વારા બનાવવામાં આવેલી અધિકૃત ગ્રામીણ પ્રોડક્ટ્સની સંગઠિત, ઓળખી શકાય તેવી ઇકોસિસ્ટમમાં વાર્તાને બદલવામાં મદદ કરી છે.

આ પહેલોના આધારે, મંત્રાલય રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ સંમેલન (RGVS) 2026 માં સરસ આજીવિકા ગેલેરી દ્વારા ગ્રામીણ મહિલાઓની સાહસિક સિદ્ધિઓ પ્રદર્શિત કરશે. આ સંમેલન વિકસિત ગ્રામીણ ભારતના રોડમેપ પર વિચાર-વિમર્શ કરવા માટે માનનીય કેન્દ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી, ગ્રામીણ વિકાસ રાજ્ય મંત્રીઓ, રાજ્યના ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રીઓ, કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, રાજ્ય ગ્રામીણ આજીવિકા મિશનના પ્રતિનિધિઓ અને અન્ય મુખ્ય હિતધારકોને એકસાથે લાવશે. સરસ આજીવિકા ગેલેરી મહિલા SHGs કેવી રીતે પરંપરાગત કૌશલ્યોને ટકાઉ આજીવિકા અને સફળ સાહસોમાં બદલી રહ્યા છે તે દર્શાવીને આ વિચાર-વિમર્શના પૂરક તરીકે કામ કરશે.

RGVS 2026 માં, સરસ આજીવિકા ગેલેરી દેશભરમાંથી મહિલાઓની આગેવાની હેઠળના સ્વસહાય જૂથો દ્વારા બનાવવામાં આવેલી પ્રોડક્ટ્સનું ક્યુરેટેડ પ્રદર્શન રજૂ કરશે, જે ગ્રામીણ ભારતની સમૃદ્ધિ અને વિવિધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ પ્રદર્શનમાં મધ્ય પ્રદેશની ચંદેરી સાડીઓ, પંજાબની ફુલકારી, જમ્મુ અને કાશ્મીરની પશ્મિના, ગુજરાતના પટોળા અને અજરખ ટેક્સટાઈલ, આંધ્ર પ્રદેશની કલમકારી, તેલંગાણાના ઈકત અને તેલિયા ટેક્સટાઈલ, મિઝોરમની પૌનચેઈ, કેરળની હેન્ડલૂમ પ્રોડક્ટ્સ, રાજસ્થાનની માર્બલ હસ્તકલા અને ભારતભરના ગ્રામીણ સાહસોની અસંખ્ય અન્ય હસ્તકલા અને મૂલ્ય-વર્ધિત પ્રોડક્ટ્સ જેવી પ્રખ્યાત પ્રોડક્ટ્સ રજૂ કરવામાં આવશે.

આ ગેલેરીમાં લખપતિ દીદીઓ પણ સામેલ હશે, જે DAY-NRLM હેઠળ સફળ મહિલાઓની આગેવાની હેઠળના સાહસોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને સ્વસહાય જૂથ ચળવળની પરિવર્તનકારી અસર દર્શાવે છે.

નીતિ નિર્માતાઓ વિકસિત ગ્રામીણ ભારત તરફના માર્ગો પર વિચાર-વિમર્શ કરી રહ્યા છે ત્યારે, સરસ પેવેલિયન DAY-NRLM ના સફળ અમલીકરણના જીવંત ઉદાહરણ તરીકે કામ કરશે, જે દર્શાવે છે કે કેવી રીતે માર્કેટ એક્સેસ, બ્રાન્ડિંગ અને એન્ટરપ્રાઇઝ પ્રમોશન ગ્રામીણ મહિલાઓને સાહસિકો અને રોજગાર સર્જકો બનવા માટે સક્ષમ બનાવી રહ્યા છે.

આ વર્ષના પ્રદર્શનનું એક મુખ્ય આકર્ષણ સરસ શક્તિ કલેક્શન (SARAS Shakti Collection) નું લોન્ચિંગ હશે—જે દેશભરના ગ્રામીણ મહિલા SHGs દ્વારા બનાવવામાં આવેલી હસ્તકલા પ્રોડક્ટ્સ ધરાવતું વિચારપૂર્વક ક્યુરેટ કરાયેલ પ્રીમિયમ ગિફ્ટ કલેક્શન છે. એક વિશિષ્ટ ભેટ ઉકેલ તરીકે ડિઝાઇન કરાયેલ, આ કલેક્શન સંસ્થાગત અને વ્યાપક ગ્રાહક બજારોમાં મહિલાઓની આગેવાની હેઠળના સાહસોને પ્રોત્સાહન આપવા અને બજારની નવી તકો ઊભી કરવાની સાથે ભારતની સમૃદ્ધ કારીગરી વિરાસતની ઉજવણી કરે છે.

સરસ શક્તિ કલેક્શનનું લોન્ચિંગ પ્રીમિયમ ગ્રામીણ સાહસોને કોર્પોરેટ, સરકારી અને સંસ્થાગત બજારોમાં સીધી પહોંચ મેળવવા માટે એક સંરચિત માર્ગ પ્રદાન કરશે.

ભારત જ્યારે 6 કરોડ લખપતિ દીદીઓ બનાવવાની વિઝન તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, ત્યારે સરસ આજીવિકા બજારના જોડાણોને મજબૂત કરવાનું, બ્રાન્ડિંગ અને માર્કેટ એક્સેસ પહેલોને વિસ્તારવાનું અને મહિલાઓની આગેવાની હેઠળના સાહસો માટે ટકાઉ તકો ઊભી કરવાનું ચાલુ રાખે છે. ભૌતિક રિટેલ પ્લેટફોર્મ્સ, ડિજિટલ કોમર્સ, રાષ્ટ્રીય પ્રદર્શનો અને સરસ શક્તિ કલેક્શન જેવા ક્યુરેટેડ પ્રોડક્ટ કલેક્શન્સ તેમજ સરસ ગેલેરીની પુનઃ-કલ્પના દ્વારા, આ પહેલ ગ્રામીણ સાહસિકોને વ્યાપક બજારો સુધી પહોંચવા માટે સક્ષમ બનાવી રહી છે અને સાથે સાથે વિકસિત ભારતના વિઝનમાં યોગદાન આપી રહી છે.

3 કરોડથી વધુ મહિલા સાહસિકોની સફળતાના આધારે, 2029 સુધીનો રોડમેપ લખપતિ દીદીઓને ભારતના ગ્રામીણ વિકાસની વાર્તાના મુખ્ય ચાલક બળો તરીકે સ્થાન આપે છે.

રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ સંમેલનમાં સરસ આજીવિકાની ભાગીદારી મહિલાઓની આગેવાની હેઠળના ગ્રામીણ સાહસોને મજબૂત કરવા અને એવી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે મંત્રાલયની સતત પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરશે જ્યાં ગ્રામીણ ઉત્પાદકો ટકાઉ આજીવિકા બનાવી શકે, ભારતની સમૃદ્ધ હસ્તકલા પરંપરાઓનું જતન કરી શકે અને સમાવેશી ગ્રામીણ વિકાસમાં સાર્થક યોગદાન આપી શકે.

 

SM/GP/JD

(रिलीज़ आईडी: 2278331) आगंतुक पटल : 5