ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤ 21 ਜੂਨ ਨੂੰ 12ਵਾਂ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੋਗਾ ਡੇਅ (IDY) ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਤਾਲਮੇਲ ਲਈ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂਕਿ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਿੰਕ੍ਰੋਨਾਈਜ਼ਡ ਵੈਲਨੈੱਸ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਸਕੇ।  ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਯੋਗਾ ਸੰਗਮ ਪੋਰਟਲ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾਨਾਂ, ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਯੋਗਾ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਪੋਰਟਲ ਆਯੁਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਤਾਪਰਾਓ ਜਾਧਵ ਦੁਆਰਾ ਖਜੁਰਾਹੋ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੋਗਾ ਡੇਅ 2026 ਦੀ 25- ਦਿਨ ਦੀ ਕਾਉਂਟਡਾਊਨ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਫਿਰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਹਿਲ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਯੋਗਾ ਸੰਗਮ IDY 2026 ਦਾ ਬੈਕਬੋਨ ਬਣੇਗਾ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ,  ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਵੈੱਲਫੇਅਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਨਿਜੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਮਾਜ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਔਨਲਾਈਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਵੇਗਾ।

IDY 2026 ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 1.7 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਯੋਗਾ ਸੰਗਮ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਜਨ-ਅਧਾਰਿਤ ਅੰਦੋਲਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ। ਇਹ ਉਤਸਾਹਜਨਕ ਕਿਰਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਾ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਪਹਿਲ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ,  ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਤਾਪਰਾਓ ਜਾਧਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਯੋਗਾ ਸੰਗਮ ਸਿਹਤ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਦਾ ਉਤਸਵ ਹੈ। ਹਜਾਰਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਲੋਕ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਯੋਗਾ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਤੋਂ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਤੰਦਰੁਸਤ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯੋਗਾ ਦੇ ਆਲਮੀ ਘਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਡਾ ਟੀਚਾ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਯੋਗਾ ਦੇ ਫਾਇਦਾ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਰ ਵਰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ।

ਰਵਾਇਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਜੋ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਯੋਗਾ ਸੰਗਮ ਇੱਕ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਗੀਦਾਰ ਸੰਗਠਨ ਆਪਣੇ- ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਯੋਗਾ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ (CYP) ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਯੋਗਾ ਸੈਸ਼ਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ  ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਆਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗਾ ਅਭਿਆਸ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖੇਤਰੀ, ਭਾਸ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਪਹਿਲ IDY 2025  ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ,  ਜਦੋਂ ਯੋਗਾ ਸੰਗਮ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਮਕਾਲੀ ਸਮੂਹਿਕ ਯੋਗ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸੰਕਲਪਨਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ। ਉਸ ਸਾਲ ਯੋਗਾ ਸੰਗਮ  ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਸਥਾਨ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਦਕਿ 13.04 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਯੋਗਾ ਸੰਗਮ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇਸ਼ਵਿਆਪੀ ਰਜਿਸਟਰਡ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਵੈਲਨੈੱਸ  ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ।

ਇਸ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੇ IDY 2026 ਲਈ ਯੋਗਾ ਸੰਗਮ ਪੋਰਟਲ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪੋਰਟਲ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਨੂੰ ਅਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰਜਿਸਟਰਡ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ  ਫੋਟੋ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਅਪਲੋਡ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਏਕਲ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਯੋਗਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਭਾਗੀਦਾਰ ਸੰਗਠਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸੰਪਰਕ,  ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਵਸਥਾ,  ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਯੋਗਾ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦਾ ਅਨੁਪਾਲਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋਣਗੇ। ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਲ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣ ਪੱਤਰ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਕੇਵਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਪੋਰਟਲ ਜਨਤਕ ਵੈਲਨੈੱਸ ਅਭਿਆਨਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਕੇਂਦਰੀ ਆਯੋਜਨਾਂ ‘ਤੇ ਕੇਵਲ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਯੋਗਾ ਸੰਗਮ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਭਾਗੀਦਾਰ ਮਾਡਲ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰਾ ਆਪਣੇ ਉਤਸਵ ਆਪ ਆਯੋਜਿਤ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਯੋਗ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕੇਂਦ੍ਰਕ੍ਰਿਤ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਪਹਿਲ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ  ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਪਹਿਲ ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਆਪਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਯੋਗਾ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਗਹਿਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਜਦੋਂ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਤਣਾਅ - ਸਬੰਧੀ ਸਿਹਤ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਆਲਮੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਧਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਯੋਗਾ ਸੰਗਮ ਯੋਗ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਸਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਵੈਲਨੈੱਸ  ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।  ਪੋਰਟਲ ਦੀ ਵਧਦੀ ਪਹੁੰਚ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਡਿਜੀਟਲ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਨ- ਅਧਾਰਿਤ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੋਗਾ ਡੇਅ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਨਤਕ ਵੈਲਨੈੱਸ ਅਭਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ IDY 2026 ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਰਫ਼ਤਾਰ ਫੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਯੋਗ ਸੰਗਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਕੇਵਲ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਯੋਗਾ ਵਿੱਚ ਸਮੂਹਿਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ  ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਇਸ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਲੋਂ ਮਾਪੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਯੋਗਾ ਸੰਗਮ ਪੋਰਟਲ

***********

ਐੱਸਆਰ/ਐੱਸਵੀ/ਐੱਸਜੀ/ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ