ઇન્ડિયન ડોક્યુમેન્ટરી પ્રોડ્યુસર્સ એસોસિએશન (IDPA) દ્વારા 19મા મુંબઈ ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ (MIFF) દરમિયાન “શું AI સર્જનાત્મકતાનું ભવિષ્ય છે?” થીમ પર એક ઓપન ફોરમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ સત્રમાં ફિલ્મ નિર્માણ અને કન્ટેન્ટ સર્જનમાં એઆઈની તકો, પડકારો અને અસરો વિશે ચર્ચા કરવા માટે ફાયરફ્લાય ક્રિએટિવ સ્ટુડિયો પ્રાઇવેટ લિમિટેડના સહ-સ્થાપક સનાથ પી.સી., એસએમપીટીઈ (SMPTE)ના ચેરમેન ઉજ્જવલ નિરગુડકર, ધારાશાસ્ત્રી હેતલ દેસાઈ સોલિયા અને ફેનબોય પિક્ચર્સના ડિરેક્ટર તેમજ ફિલ્મ નિર્માતા સુબોધ મેનન એકસાથે આવ્યા હતા.

આ ચર્ચામાં સર્જનાત્મક ઇકોસિસ્ટમમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની વધતી જતી ભૂમિકાની શોધ કરવામાં આવી હતી, જેમાં પેનલિસ્ટોએ સ્ટોરીટેલિંગ (વાર્તા કહેવાની કળા), પ્રોડક્શન પ્રોસેસિસ અને ફિલ્મ ઉદ્યોગના ભવિષ્ય પર તેની અસરની તપાસ કરી હતી. એઆઈની પરિવર્તનકારી ક્ષમતાનો સ્વીકાર કરવાની સાથે પેનલિસ્ટોએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે માનવ સર્જનાત્મકતા અને ઇમોશનલ ઇન્ટેલિજન્સ સ્ટોરીટેલિંગની કળાના કેન્દ્રમાં રહે છે.

સિનેમાના તકનીકી વિકાસ વિશે વાત કરતા એસએમપીટીઈ (SMPTE)ના ચેરમેન ઉજ્જવલ નિરગુડકરે એઆઈને ફિલ્મ નિર્માણમાં આગામી કુદરતી તબક્કો ગણાવ્યો હતો. તેમણે પોસ્ટ-પ્રોડક્શનમાં તેની વધતી જતી ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જેમાં સાઉન્ડ એન્હાન્સમેન્ટ, કલર કરેક્શન, વિઝ્યુઅલ ઇમ્પ્રૂવમેન્ટ્સ અને ફિલ્મ રિસ્ટોરેશનનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે એ પણ નોંધ્યું હતું કે જ્યારે એઆઈ સાધનો ઝડપથી વિકસી રહ્યા છે, ત્યારે ઉદ્યોગને તેને પ્રમાણિત કરવા અને સંપૂર્ણ રીતે અપનાવવા માટે સમયની જરૂર પડશે.

ફેનબોય પિક્ચર્સના ડિરેક્ટર અને ફિલ્મ નિર્માતા સુબોધ મેનને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે એઆઈ કન્ટેન્ટ જનરેટ કરી શકે છે અને બ્રેઈનસ્ટોર્મિંગ (વિચારોના મંથન) માં મદદ કરી શકે છે, પરંતુ સ્ટોરીટેલિંગ મૂળભૂત રીતે માનવીય પ્રક્રિયા છે. તેમણે એઆઈને વિચારોના સર્જન અને માન્યતા માટેના એક મૂલ્યવાન સાધન તરીકે ગણાવ્યું હતું અને કહ્યું હતું કે જેમ-જેમ ટેકનોલોજીનો વ્યાપકપણે સ્વીકાર થઈ રહ્યો છે તેમ-તેમ ફિલ્મ નિર્માતાઓ માટે એઆઈને સમજવું વધુને વધુ મહત્વપૂર્ણ બનશે.

ફાયરફ્લાય ક્રિએટિવ સ્ટુડિયો પ્રાઇવેટ લિમિટેડના સહ-સ્થાપક સનાથ પી.સી.એ અવલોકન કર્યું કે એઆઈ ઇમેજ ક્વોલિટી, સાઉન્ડ અને પ્રેક્ષકોના અનુભવમાં સુધારો કરીને સ્ટોરીટેલિંગને વધારી શકે છે. વર્તમાન સમયગાળાને પ્રાયોગિક ગણાવતા તેમણે કહ્યું કે સર્જકોએ એઆઈની શક્યતાઓ તપાસવી જોઈએ અને તેનો સંપૂર્ણ આધાર રાખવાને બદલે એક સહાયક સાધન તરીકે ઉપયોગ કરવો જોઈએ.

એઆઈ-જનરેટેડ કન્ટેન્ટના કાનૂની પાસાઓ પર વાત કરતા હેતલ દેસાઈ સોલિયાએ લાયસન્સવાળા ડેટાનો ઉપયોગ કરવા અને સર્જનાત્મક કાર્યોમાં પૂરતી માનવ સહભાગિતાને સુનિશ્ચિત કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેણીએ નોંધ્યું હતું કે કોપીરાઈટની માલિકી માનવ સર્જકો પાસે રહે છે અને ફિલ્મ નિર્માતાઓને મૂળ કન્ટેન્ટને બદલવાને બદલે તેને વધારવા માટે એઆઈનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપી હતી.

પેનલિસ્ટો સહમત થયા હતા કે એઆઈને એક શક્તિશાળી સક્ષમકર્તા તરીકે જોવું જોઈએ જે માનવ સર્જનાત્મકતાને બદલવાને બદલે પૂરક બને છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે એઆઈ પ્રોડક્શન પ્રક્રિયાઓને સુવ્યવસ્થિત કરી શકે છે, કાર્યક્ષમતા વધારી શકે છે અને સર્જનાત્મક શક્યતાઓનો વિસ્તાર કરી શકે છે, પરંતુ સ્ટોરીટેલિંગનો સાર માનવ કલ્પના, ભાવના અને કલાત્મક દ્રષ્ટિકોણમાં રહેલો છે.

આ ચર્ચા પછી શ્રોતાઓ સાથે આકર્ષક સંવાદ થયો હતો, જે દરમિયાન સહભાગીઓએ એઆઈ અપનાવવા, નૈતિક ચિંતાઓ, કોપીરાઈટ સુરક્ષા અને સર્જનાત્મક વ્યવસાયોના ભવિષ્ય સંબંધિત પ્રશ્નોની ચર્ચા કરી હતી. આ સત્ર એ સર્વસંમતિ સાથે સમાપ્ત થયું હતું કે ફિલ્મ નિર્માતાઓએ તકનીકી પરિવર્તનને સ્વીકારવું જ જોઈએ અને સાથે એ પણ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે માનવ સર્જનાત્મકતા સ્ટોરીટેલિંગની પ્રક્રિયાના કેન્દ્રમાં રહે.

SM/DK/JD