13 જૂન, 2026ના રોજ એરફોર્સ એકેડેમી (AFA), ડુંડીગલ, હૈદરાબાદથી ગ્રેજ્યુએટ થયા બાદ, નેશનલ ડિફેન્સ એકેડેમી (NDA) ના મહિલાઓની પ્રથમ બેચ સહિત કુલ 231 ફ્લાઇટ કેડેટ્સ (194 પુરુષો અને 37 મહિલાઓ) ભારતીય વાયુસેના (IAF) માં અધિકારીઓ તરીકે સામેલ થયા હતા. રક્ષા મંત્રી શ્રી રાજનાથ સિંહે 217મા કોર્સની કમ્બાઈન્ડ ગ્રેજ્યુએશન પરેડની સમીક્ષા કરી હતી, અને ગ્રેજ્યુએટ થતા કેડેટ્સને 'પ્રેસિડેન્ટ્સ કમિશન' એનાયત કર્યું હતું, જે વાયુસેનાની ફ્લાઇંગ અને ગ્રાઉન્ડ ડ્યુટી બ્રાન્ચના કેડેટ્સની પ્રી-કમિશનિંગ તાલીમની પૂર્ણાહુતિ દર્શાવે છે.

આ પ્રસંગે ભારતીય નૌસેનાના નવ (09) અધિકારીઓ, ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડના 03 અને સોશિયાલિસ્ટ રિપબ્લિક ઓફ વિયેતનામના 02 અધિકારીઓને 'વિંગ્સ' એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા. નેવિગેશન તાલીમ પૂર્ણ થવા પર 03 અધિકારીઓને 'બ્રેવેટ્સ' (Brevets) આપવામાં આવ્યા હતા.

ગ્રેજ્યુએટ થતા કેડેટ્સને અભિનંદન આપતાં રક્ષા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ એવી સેવામાં જોડાઈ રહ્યા છે જેણે દેશ માટે સતત ઢાલ અને તલવાર બંને તરીકે સેવા આપી છે. “ભારતીય વાયુસેનાએ શ્રીનગર એરલિફ્ટ દ્વારા કાશ્મીરમાં 1947-48ના યુદ્ધની દિશા બદલી નાખી હતી અને 1971ના યુદ્ધ દરમિયાન નિર્ણાયક હવાઈ હુમલાઓ સાથે માત્ર 13 દિવસમાં ઈતિહાસ રચ્યો હતો. તેમની અદમ્ય ભાવના અને અજોડ બહાદુરી 2025 ના 'ઓપરેશન સિંદૂર' દરમિયાન પ્રદર્શિત થઈ હતી જ્યારે તેઓએ સ્પષ્ટતા અને ચોકસાઈ સાથે આતંકીઓના અડ્ડાઓનો નાશ કર્યો હતો. આ ઓપરેશન માત્ર આપણા સ્વદેશી પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા જ સફળતાપૂર્વક પાર પાડવામાં આવ્યું ન હતું, પરંતુ વાયુસેનાના પ્રશિક્ષિત, હિંમતવાન અને શિસ્તબદ્ધ અધિકારીઓને કારણે પણ સફળ રહ્યું હતું. મને વિશ્વાસ છે કે તે ભવિષ્યના ઓપરેશન્સમાં પણ આવી જ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવવાનું ચાલુ રાખશે,” તેમણે કહ્યું.

શ્રી રાજનાથ સિંહે અધિકારીઓને ઉભરતા પડકારો પ્રત્યે સતત સજાગ રહેવા અને સ્થિતિની માંગ મુજબ તેમના પ્રતિભાવોને પુનઃ-વ્યવસ્થિત કરવા હાકલ કરી હતી. “યુદ્ધમાં પરંપરાગત રીતે બે વેક્ટર્સ સામેલ હોય છે: સૈનિક અને તેમના સાધનો. જો કે, આધુનિક યુદ્ધમાં, ન તો દુશ્મન ઘણીવાર દેખાય છે કે ન તો ઉપયોગમાં લેવાતું શસ્ત્ર. રડાર, સેટેલાઇટ, ડ્રોન, સેન્સર્સ અને રોબોટિક્સ જેવી પ્રણાલીઓ લડવૈયા અથવા તેમની મશીનરીની ભાળ મેળવવી અશક્ય બનાવે છે. એવી પરિસ્થિતિઓ પણ છે જ્યાં વિરોધીઓના ટ્રાફિક સિસ્ટમ્સ અને સીસીટીવી નેટવર્ક સાથે પણ ચેડાં કરવામાં આવી રહ્યા છે અને તેને નિયંત્રિત કરવામાં આવી રહ્યા છે. તમારા તાલીમ કાર્યક્રમો અને કવાયતોએ તમને અનિશ્ચિતતાઓ અને અણધાર્યા પડકારોનો સામનો કરવા માટે સારી રીતે તૈયાર કર્યા છે. તમારે હંમેશા એલર્ટ રહેવું જોઈએ,” તેમણે કહ્યું.

રક્ષા મંત્રીએ ગ્રેજ્યુએટ થતા કેડેટ્સને ભવિષ્યની યુદ્ધ પ્રણાલીઓ અને વ્યૂહરચનાઓને સમજવા, અપનાવવા અને જ્યારે જરૂર પડે ત્યારે તેમાં ફેરફાર કરવા પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા. તેમણે તમામ મોરચે નવીનતા લાવવા, અમલ કરવા અને નિર્ણાયક સરસાઈ મેળવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. “દરેક સંઘર્ષ શીખવાની એક તક તરીકે કામ કરે છે. તમારે સખત પરિશ્રમ સાથે સ્માર્ટ વર્ક અને તેજસ્વીતાનો સમન્વય કરવો પડશે. વર્તમાન યુગમાં, સ્માર્ટ રાષ્ટ્રો ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં પોતાના માટે એક મહત્વપૂર્ણ સ્થાન બનાવી રહ્યા છે. અગાઉ એવું માનવામાં આવતું હતું કે મોટી શક્તિઓ દરેક મોરચે નિર્ણાયક સરસાઈ ધરાવે છે, પરંતુ આજે નાની શક્તિઓ પણ કોમ્પેક્ટ છતાં ઘાતક શસ્ત્રો અને નવીન વ્યૂહરચનાઓનો ઉપયોગ કરીને મોટા પ્લેટફોર્મ્સને મોટા પાયે નુકસાન પહોંચાડે છે,” તેમણે ઉમેર્યું.

શ્રી રાજનાથ સિંહે અધિકારીઓને ક્યારેય શીખવાનું અને તાલીમ લેવાનું બંધ ન કરવા વિનંતી કરી, અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે તેમના ખભા પરની 'વિંગ્સ' માત્ર એક બેજ નથી, પરંતુ દરેક ભારતીયના વિશ્વાસનું પ્રતીક છે. “તમે જે જવાબદારી સંભાળવા જઈ રહ્યા છો તે સ્વાભાવિક રીતે એટલી જટિલ છે કે તમારે ઘણીવાર મિનિટોમાં નહીં, પણ સેકન્ડોમાં અથવા તેનાથી પણ ઓછા સમયમાં નિર્ણયો લેવા પડશે. તમારે વ્યાવસાયિકતા અને આચરણના આવા ઉચ્ચ ધોરણો સતત જાળવી રાખવા જોઈએ જે અન્ય લોકોને પ્રેરણા આપે,” તેમણે કહ્યું.

મહિલા અધિકારીઓને વિશેષ અભિનંદન આપતાં રક્ષા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે નારી શક્તિની વધતી જતી ઉપસ્થિતિ વાયુસેનાને વધુ મજબૂત કરશે અને તેને વધુ મજબૂત તેમજ સંતુલિત બનાવશે. “આ આપણી સમાવેશી સેનાની શક્તિ દર્શાવે છે,” તેમણે કહ્યું. તેમણે ગ્રેજ્યુએટ થતા વિયેતનામના કેડેટ્સને પણ તેમના ભવિષ્યના પ્રયાસોમાં સફળતા માટે શુભેચ્છા પાઠવી હતી, અને વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે તેમની તાલીમ બંને દેશો વચ્ચેની મિત્રતાને મજબૂત કરશે.

શ્રી રાજનાથ સિંહે દેશ અને વિદેશમાં અસંખ્ય બચાવ અભિયાનો (રેસ્ક્યુ મિશન) ને સફળતાપૂર્વક પાર પાડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવવા બદલ વાયુસેનાની પ્રશંસા કરી હતી, જે રાષ્ટ્રીયતા, ભાષા અથવા સરહદોથી પર થઈને સમગ્ર માનવતાની સહાય કરવાની ભારતીય સંસ્કૃતિ અને લોકાચારને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

“ઘણીવાર એવું કહેવાય છે કે 'આકાશ એ જ સીમા છે' (the sky is the limit). તે ચોક્કસપણે વાયુસેના માટે સાચું છે, પરંતુ તમારે 'આકાશ આપણું ઘર છે' ના વિઝન સાથે આગળ વધવું જોઈએ. આ જ વિઝન આપણને 2047 સુધીમાં 'વિકસિત ભારત' બનાવવામાં મદદ કરશે,” તેમણે પોતાના સંબોધનનું સમાપન કરતા કહ્યું.

રિવ્યુઇંગ ઓફિસરને પરેડ દ્વારા જનરલ સેલ્યુટ રજૂ કરવામાં આવી હતી અને ત્યારબાદ પ્રભાવશાળી માર્ચ પાસ્ટ યોજાઈ હતી. પરેડની વચ્ચે એર સ્ટાફના ચીફ એર ચીફ માર્શલ એ. પી. સિંહની આગેવાની હેઠળ એક આકર્ષક અને સુમેળભર્યું ફ્લાયપાસ્ટ યોજાયું હતું. ફ્લાયપાસ્ટમાં ચાર પ્રકારના ટ્રેનર એરક્રાફ્ટ એટલે કે પીલાતસ PC-7 Mk II, હોક (Hawk), કિરણ (Kiran) અને ચેતક હેલિકોપ્ટર પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યા હતા.

પરેડના સમાપનમાં નવા નિયુક્ત અધિકારીઓ માર્શલ માર્ચિંગ ટ્યુનની ગુંજ વચ્ચે બે કૉલમમાં બહાર નીકળ્યા હતા, જ્યાં તેમના તાત્કાલિક જૂનિયરો દ્વારા તેમને પ્રથમ સેલ્યુટ આપવામાં આવી હતી.

વિવિધ તાલીમ શાખાઓમાં તેમની અસાધારણ કામગીરીની માન્યતામાં, રક્ષા મંત્રીએ ગ્રેજ્યુએટ થતા અધિકારીઓને પુરસ્કારો એનાયત કર્યા હતા. ફ્લાઇંગ ઓફિસર આશિષ કુમાર યાદવને પાયલોટ કોર્સમાં ઓવરઓલ ઓર્ડર ઓફ મેરિટમાં પ્રથમ આવવા બદલ પ્રતિષ્ઠિત 'પ્રેસિડેન્ટ્સ પ્લેક' અને 'નવાનગર સ્વૉર્ડ ઓફ ઓનર' એનાયત કરવામાં આવી હતી. ફ્લાઇંગ ઓફિસર એકતા ગુપ્તાને નેવિગેશન સ્ટ્રીમમાં ઓવરઓલ ઓર્ડર ઓફ મેરિટમાં પ્રથમ આવવા બદલ 'પ્રેસિડેન્ટ્સ પ્લેક' એનાયત કરવામાં આવી હતી. ફ્લાઇંગ ઓફિસર દિવ્યાંશી સિંહને ગ્રાઉન્ડ ડ્યુટી બ્રાન્ચમાં ઓવરઓલ ઓર્ડર ઓફ મેરિટમાં પ્રથમ આવવા બદલ 'પ્રેસિડેન્ટ્સ પ્લેક' એનાયત કરવામાં આવી હતી.

આ કાર્યક્રમમાં આકાશ ગંગા અને “શક્તિ” ધ વુમન એર વોરિયર ડ્રિલ ટીમ દ્વારા પ્રદર્શન પણ સામેલ હતું, જેને પ્રેક્ષકો દ્વારા ખૂબ જ બિરદાવવામાં આવ્યું હતું. સુખોઈ (Su-30 MKI) દ્વારા મનમોહક એરોબેટિક્સ પ્રદર્શન, સારંગ હેલિકોપ્ટર ડિસ્પ્લે ટીમ અને સૂર્યકિરણ એરોબેટિક ટીમ પરેડના ગ્રાન્ડ ફિનાલેનો ભાગ બન્યા હતા. આ પ્રસંગે ટ્રેનિંગ કમાન્ડના એર ઓફિસર કમાન્ડિંગ-ઇન-ચીફ એર માર્શલ એસ. શ્રીનિવાસ, AFA ના કમાન્ડન્ટ એર માર્શલ રાહુલ ભસીન અને વાયુસેનાના અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

આ કમિશનિંગ સેરેમની ગ્રેજ્યુએટ થતા અધિકારીઓ માટે અત્યંત મહત્વ ધરાવે છે કારણ કે તેમને તેમના ગૌરવશાળી માતા-પિતા અને પરિવારના સભ્યોની હાજરીમાં 'પ્રેસિડેન્ટ્સ કમિશન' એનાયત કરવામાં આવે છે. આ મહત્વપૂર્ણ પ્રસંગ સન્માન, ગૌરવ અને દેશની સેવા પ્રત્યેની અતૂટ પ્રતિબદ્ધતા દ્વારા વ્યાખ્યાયિત એક વિશિષ્ટ પ્રવાસની શરૂઆત દર્શાવે છે. તેમને શપથ લેવડાવવામાં આવે છે, જ્યાં તેઓ દેશની સાર્વભૌમત્વ અને સન્માનની રક્ષા કરવાની પ્રતિજ્ઞા લે છે.

SM/NP/JD