યુનિયન પબ્લિક સર્વિસ કમિશન (યુપીએસસી) દ્વારા આજે, એટલે કે 24 મે 2026 ના રોજ, દેશભરના 83 પરીક્ષા કેન્દ્રો (શહેરો) માં 2,072 પરીક્ષા સ્થળો પર ઇન્ડિયન ફોરેસ્ટ સર્વિસ (પ્રિલિમિનરી) પરીક્ષા 2026 સહિત સિવિલ સર્વિસીસ (પ્રિલિમિનરી) પરીક્ષા, 2026 નું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. કામચલાઉ (પ્રોવિઝનલ) ડેટા અનુસાર, પરીક્ષા માટે અરજી કરનારા કુલ 8,19,732 ઉમેદવારોમાંથી આશરે 5.49 લાખ ઉમેદવારો, એટલે કે લગભગ 67 ટકા ઉમેદવારો પરીક્ષામાં હાજર રહ્યા હતા. તેની સરખામણીમાં, સિવિલ સર્વિસીસ (પ્રિલિમિનરી) પરીક્ષા, 2025 માં, પરીક્ષા માટે અરજી કરનારા કુલ આશરે 9.5 લાખ ઉમેદવારોમાંથી આશરે 61 ટકા, એટલે કે લગભગ 5.8 લાખ ઉમેદવારો પરીક્ષામાં હાજર રહ્યા હતા.

આ વર્ષે, કમિશને કોઈ અન્ય વ્યક્તિના નામે પરીક્ષા આપવાની પ્રવૃત્તિ (ઇમ્પર્સનેશન) ને રોકવા અને પરીક્ષા પ્રક્રિયાની અખંડિતતાને મજબૂત કરવા માટે, પરીક્ષા સ્થળો પર ઉમેદવારોના રિયલ-ટાઇમ ફેસ ઓથેન્ટિકેશનની શરૂઆત પ્રથમ વખત કરી હતી. મેઇટી (MeitY) ના એનઇજીડી (NeGD) દ્વારા સ્વદેશી રીતે વિકસિત આ પ્રણાલીએ તમામ 2,072 સ્થળો પર સંપૂર્ણ રીતે કામ કર્યું હતું. આ સંભવતઃ યુપીએસસી દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલું સૌથી મોટું રિયલ-ટાઇમ ફેસ-ઓથેન્ટિકેશન હતું અને તેની 100% સફળતા એ કમિશનની અખંડિતતા પ્રક્રિયાઓમાં એક મોટું કદમ હતું.

પરીક્ષાના સુચારુ સંચાલન અંગે સંતોષ વ્યક્ત કરતાં યુપીએસસીના અધ્યક્ષ ડૉ. અજય કુમારે જણાવ્યું હતું કે, “હું યુપીએસસીની સમગ્ર ટીમ સાથે એનઇજીડી (નેશનલ ઇ-ગવર્નન્સ ડિવિઝન) અને એનઆઇસી (નેશનલ ઇન્ફોર્મેટિક્સ સેન્ટર) ના પ્રયાસોથી અત્યંત ખુશ છું, જેમણે આ પરીક્ષાના અમલીકરણ માટે અથાક પરિશ્રમ કર્યો છે. તદુપરાંત, ફેસ ઓથેન્ટિકેશન પ્રોટોકોલનું અમલીકરણ કદાચ સૌથી જટિલ ઓપરેશનલ કવાયતોમાંની એક હતી, અને તેનું સુચારુ સંચાલન એ ખૂબ જ સંતોષની બાબત છે.”

પરીક્ષા નિર્ધારિત સંસ્થાકીય માર્ગદર્શિકા અને પરીક્ષા પ્રોટોકોલના કડક પાલન સાથે બે ફરજિયાત સત્રોમાં યોજાઈ હતી, જે સવારના સત્રમાં સવારે 09:30 થી 11:30 વાગ્યા સુધી જનરલ સ્ટડીઝ (પેપર-I) સાથે શરૂ થઈ હતી, ત્યારબાદ બપોરના સત્રમાં બપોરે 02:30 થી 04:30 વાગ્યા સુધી સિવિલ સર્વિસીસ એપ્ટિટ્યુડ ટેસ્ટ (CSAT) [પેપર-II] યોજાઈ હતી.

સૌથી વધુ ભીડ ધરાવતા કેન્દ્રોમાં, દિલ્હી કેન્દ્રમાં 144 સ્થળો પર 70,885 ઉમેદવારો સાથે સૌથી વધુ અરજીઓ નોંધાઈ હતી, ત્યારબાદ હૈદરાબાદ કેન્દ્રમાં 100 સ્થળો પર 44,209 ઉમેદવારો અને પટના કેન્દ્રમાં 79 સ્થળો પર 39,147 ઉમેદવારો નોંધાયા હતા. બીજી તરફ, કારગિલમાં એક સ્થળ પર 98 ઉમેદવારો સાથે સૌથી ઓછા ઉમેદવારોના અરજી પત્રકો નોંધાયા હતા, ત્યારબાદ પોર્ટ બ્લેરમાં એક સ્થળ પર 270 ઉમેદવારો અને લેહ (લદાખ) માં બે સ્થળો પર 308 ઉમેદવારો નોંધાયા હતા.

તમામ પરીક્ષા સ્થળો ઉમેદવારોની સુવિધા માટે જરૂરી સુવિધાઓ અને વ્યવસ્થાઓથી સજ્જ હતા. દેશના કેટલાક ભાગોમાં પ્રવર્તમાન હવામાન પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને તમામ કેન્દ્રો પર પીવાનું પાણી, પાવર બેકઅપ, તબીબી સહાય, છાંયડાવાળા પ્રતીક્ષા વિસ્તારો, સ્વચ્છતા સુવિધાઓ અને દિવ્યાંગ (PwBD) ઉમેદવારો માટે સુલભતા સહાય સંબંધિત પર્યાપ્ત પગલાં સુનિશ્ચિત કરવામાં આવ્યા હતા. પરીક્ષાના સુવ્યવસ્થિત સંચાલન માટે તમામ કેન્દ્રો પર તાલીમબદ્ધ સુપરવાઇઝરી સ્ટાફ અને સુરક્ષા કર્મચારીઓની તૈનાતી પણ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી હતી. પરીક્ષા મુક્ત અને સુરક્ષિત વાતાવરણમાં યોજાય તે માટે તમામ પરીક્ષા સ્થળો પર મોબાઇલ સિગ્નલ જામર પણ લગાવવામાં આવ્યા હતા.

પરીક્ષા કેન્દ્રો પરની ભીડ ઓછી કરવાના પ્રયાસરૂપે, યુનિયન પબ્લિક સર્વિસ કમિશન (યુપીએસસી) એ આ વર્ષે ભુવનેશ્વર, કાનપુર અને મેરઠ ખાતે ત્રણ નવા પરીક્ષા કેન્દ્રો ઉમેર્યા છે. કમિશને એક ડ્રોપડાઉન વિકલ્પ પણ રજૂ કર્યો છે જે ઉમેદવારોને તેમની પસંદગીના નજીકના શહેરો દર્શાવવા માટે સક્ષમ બનાવે છે. આ કવાયત દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલ ડેટા ઉમેદવારોની પસંદગીના સર્વેક્ષણ તરીકે કામ કરશે અને ભવિષ્યમાં વધારાના પરીક્ષા કેન્દ્રો સ્થાપવા માટે વ્યવહારુ સ્થાનો ઓળખવામાં મદદ કરશે.

પરીક્ષા પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા વધારવાના તેના સતત પ્રયાસોના ભાગરૂપે, યુપીએસસી, પ્રથમ વખત, પરીક્ષા પૂર્ણ થયાના ટૂંક સમયમાં જ પ્રોવિઝનલ (કામચલાઉ) આન્સર કી જાહેર કરશે. કમિશન શરૂઆતમાં પ્રોવિઝનલ આન્સર કી પ્રકાશિત કરશે અને પરીક્ષાની તારીખથી સાતમા દિવસે એટલે કે 31 મે 2026 સુધી સાંજે 6:00 વાગ્યા સુધી ઉમેદવારો પાસેથી રજૂઆતો, જો કોઈ હોય તો, મંગાવશે. સંબંધિત પ્રશ્નો માટેની આન્સર કીની શુદ્ધતા પર વિચારિત અભિપ્રાય નોંધતા પહેલા, ઉમેદવારો દ્વારા સબમિટ કરાયેલા સહાયક દસ્તાવેજો સાથે પ્રાપ્ત થયેલી તમામ રજૂઆતોની કાળજીપૂર્વક તપાસ કરવામાં આવશે.

જો કે, કમિશનની પ્રવર્તમાન પ્રણાલી અનુસાર, સિવિલ સર્વિસીસ પરીક્ષા - 2026 નું અંતિમ પરિણામ જાહેર થયા પછી જ ફાઇનલ આન્સર કી જાહેર કરવામાં આવશે.

પરીક્ષા માટે અરજી કરનારા કુલ ઉમેદવારોમાંથી, 11,224 ઉમેદવારો બેન્ચમાર્ક દિવ્યાંગતા ધરાવતી વ્યક્તિઓ (PwBD) (40 ટકા કે તેથી વધુ દિવ્યાંગતા) અને દિવ્યાંગ વ્યક્તિઓ (PwD) (40 ટકાથી ઓછી દિવ્યાંગતા) ની શ્રેણીના હતા. અંધત્વ, લોકોમોટર દિવ્યાંગતા (બંને હાથને અસર થઈ હોય-BA) અને સેરેબ્રલ પાલ્સીની શ્રેણીમાં બેન્ચમાર્ક દિવ્યાંગતા ધરાવતી વ્યક્તિઓને પ્રતિ કલાક વીસ મિનિટનો વળતર સમય (કોમ્પેન્સેટરી ટાઇમ) એટલે કે દરેક સત્રમાં 40 મિનિટ આપવામાં આવી હતી. અન્ય દિવ્યાંગતા ધરાવતા ઉમેદવારો અને 40% થી ઓછી દિવ્યાંગતા ધરાવતા અને લખવામાં તકલીફ અનુભવતા વ્યક્તિઓને પણ મેડિકલ સર્ટિફિકેટ રજૂ કરવાને આધીન વળતર સમય આપવામાં આવ્યો હતો કે તેઓને લખવામાં તકલીફ પડી રહી છે.

કમિશને નોંધ્યું હતું કે સિવિલ સર્વિસીસ (પ્રિલિમિનરી) પરીક્ષા-2026 અને ઇન્ડિયન ફોરેસ્ટ સર્વિસ (પ્રિલિમિનરી) પરીક્ષા-2026 નું સફળ સંચાલન બહુવિધ હિતધારકોના સંયુક્ત પ્રયાસો અને પરીક્ષા પ્રણાલીમાં નિષ્પક્ષતા, કાર્યક્ષમતા અને વિશ્વસનીયતા સુનિશ્ચિત કરવાના હેતુથી સંસ્થાકીય મિકેનિઝમ્સના સતત સુદ્રઢીકરણને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

SM/DK/JD