માનનીય પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના “સહકાર સે સમૃદ્ધિ” ના મંત્ર દ્વારા સમૃદ્ધ અને આત્મનિર્ભર ભારત બનાવવાના વિઝનને અનુરૂપ, અને માનનીય કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહના નેતૃત્વ હેઠળ, સહકાર મંત્રાલય આધુનિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ટેકનોલોજી-સક્ષમ પ્રણાલીઓ અને ખેડૂત-કેન્દ્રીય પહેલો દ્વારા દેશભરમાં સહકારી ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા માટે સતત કામ કરી રહ્યું છે. આ દિશામાં, માનનીય કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે આજે ગુજરાતના ગાંધીનગરમાં આવેલા દશેલા ખાતે મધુર ડેરી યુનિટ-2 ના અત્યાધુનિક ઓટોમેટેડ મિલ્ક પ્રોસેસિંગ અને પેકેજિંગ પ્લાન્ટનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. આ પ્રસંગે ગુજરાતના માનનીય મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ, ગુજરાતના મંત્રી શ્રી હર્ષ સંઘવી અને અન્ય કેટલાક મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

જનમેદનીને સંબોધતા શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે દશેલા ખાતે સ્થપાયેલો આ આધુનિક ડેરી પ્લાન્ટ માત્ર એક ઔદ્યોગિક પ્રોજેક્ટ નથી, પરંતુ લાખો દૂધ ઉત્પાદક પરિવારો, ખાસ કરીને ગ્રામીણ માતાઓ અને બહેનોના આર્થિક સશક્તિકરણ તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. તેમણે કહ્યું કે લગભગ ₹128 કરોડના ખર્ચે 15 એકરમાં બનેલા આ પ્લાન્ટની ક્ષમતા હાલમાં દરરોજ 2.5 લાખ લીટર દૂધ પ્રોસેસ કરવાની છે, જે ભવિષ્યમાં વધારીને દરરોજ 5 લાખ લીટર કરવામાં આવશે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે આ પ્રોજેક્ટમાંથી મળતા નફાનો મોટો હિસ્સો સીધો દૂધ ઉત્પાદકોના બેંક ખાતામાં પહોંચશે, જેનાથી ગ્રામીણ અર્થતંત્ર મજબૂત થશે. તેમણે કહ્યું કે ડેરી સહકારી મોડલે ગામડાઓમાં મહિલાઓની સામાજિક અને આર્થિક સ્થિતિ બદલી નાખી છે. અગાઉ મહિલાઓ મોટે ભાગે ઘરગથ્થુ જવાબદારીઓ પૂરતી સીમિત હતી, પરંતુ આજે તેઓ ડેરી પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા તેમના પરિવારોની આર્થિક શક્તિમાં મુખ્ય યોગદાન આપનાર તરીકે ઉભરી આવી છે.

તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ, ત્રિભુવનદાસ પટેલ, ડૉ. વર્ગીસ કુરિયન અને અન્ય અનેક સહકારી અગ્રણીઓ દ્વારા સ્થાપિત કરાયેલા સહકારી વારસાને આગળ ધપાવતા, મધુર ડેરી આજે એક મજબૂત અને વિશ્વસનીય ડેરી સંસ્થા તરીકે ઉભરી આવી છે. માત્ર 6,000 લીટર દૂધ એકત્રીકરણ અને ₹7,000 ના ટર્નઓવર સાથે 1971 માં પોતાની સફર શરૂ કરનાર મધુર ડેરી હવે ₹628 કરોડના વાર્ષિક ટર્નઓવર અને દૂધ એકત્રીકરણ, પ્રોસેસિંગ તેમજ વિતરણ માટે મોટા પાયાના નેટવર્ક સાથેની સંસ્થા તરીકે વિકસી ચૂકી છે. તેમણે આ સિદ્ધિને સહકારી મોડલની સફળતાનું જીવંત ઉદાહરણ ગણાવ્યું હતું.

કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં દેશે “શ્વેત ક્રાંતિ 2.0” ની શરૂઆત કરી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય આગામી દાયકામાં ભારતનું દૂધ ઉત્પાદન ત્રણ ગણું કરવાનો છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે અમૂલ, બનાસ ડેરી અને મહેસાણા ડેરી સહિત ગુજરાતની અગ્રણી ડેરીઓએ પશુપાલકોની આવક વધારવા માટે વિશ્વસ્તરીય ટેકનોલોજી અપનાવી છે અને સહકારી માળખા દ્વારા આ લાભો સીધા દૂધ ઉત્પાદકો સુધી પહોંચી રહ્યા છે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે અમૂલ સહિત દેશભરની સહકારી ડેરીઓ પ્રોટીન શેક્સ, પ્રોબાયોટિક દહીં, હાઇ-પ્રોટીન બેવરેજીસ અને અન્ય મૂલ્ય-વર્ધિત (વેલ્યુ-એડેડ) પોષક ઉત્પાદનોના ક્ષેત્રમાં ઉત્કૃષ્ટ કામ કરી રહી છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે સહકારી પ્રણાલીની સૌથી મોટી તાકાત એ સુનિશ્ચિત કરવામાં રહેલી છે કે આ સફળ ઉત્પાદનોનો વાસ્તવિક લાભ ખેડૂતો અને પશુપાલકો સુધી પહોંચે.

તેમણે વધુમાં માહિતી આપી હતી કે હાલમાં લગભગ 36 લાખ મહિલાઓ દૈનિક આશરે 3 કરોડ લીટર દૂધના ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલી છે, અને સહકારી ડેરી નેટવર્ક દ્વારા દરરોજ અંદાજે ₹200 કરોડ સીધા તેમના બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે આ માત્ર એક આર્થિક પ્રવૃત્તિ નથી, પરંતુ ગ્રામીણ ભારતમાં મહિલા સશક્તિકરણ અને આત્મનિર્ભરતાનું એક મોટા પાયાનું આંદોલન છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રીએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે AI સમિટ દરમિયાન માનનીય પ્રધાનમંત્રી દ્વારા અમૂલની AI ડિજિટલ આસિસ્ટન્ટનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું. “સરલાબેન” નામનું આ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ ગ્રામીણ મહિલાઓ અને પશુપાલકોને તકનીકી સહાય પૂરી પાડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. તેમણે કહ્યું કે આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય ગામડાઓ અને સામાન્ય પશુપાલકો માટે ટેકનોલોજીને સરળ અને સુલભ બનાવવાનો છે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે આગામી વર્ષોમાં ડેરી ક્ષેત્રમાં સર્ક્યુલર ઇકોનોમીના સિદ્ધાંતો અપનાવવાથી ડેરીની આવકમાં ઓછામાં ઓછો 20 ટકાનો વધારો થવાની અપેક્ષા છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારત સરકાર આધુનિક ટેકનોલોજી, ઇનોવેશન અને મૂલ્યવર્ધન દ્વારા સહકારી ડેરી ક્ષેત્રને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

કાર્યક્રમ દરમિયાન, ડેરી સહકારી મંડળીઓ સાથે જોડાયેલી મહિલા દૂધ ઉત્પાદકોએ માનનીય કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રીને મધુર ડેરી પ્રોડક્ટ કીટ અર્પણ કરી હતી. શ્રી અમિત શાહે દૂધ ઉત્પાદક મંડળીઓના પ્રતિનિધિઓને પ્રમાણપત્રો પણ વિતરણ કર્યા હતા. મધુર ડેરી યુનિટ-2 ના ઉદ્ઘાટનથી સહકારી આગેવાની હેઠળના ગ્રામીણ વિકાસને વધુ વેગ મળશે, ડેરી ખેડૂતો માટે આજીવિકાની વધુ સારી તકો ઊભી થશે અને આધુનિક તેમજ ટકાઉ સહકારી મોડલ્સ દ્વારા ભારતની ડેરી વેલ્યુ ચેઈન મજબૂત બનશે તેવી અપેક્ષા છે.

IJ/NP/JD