જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોએ (PSBs) નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન મજબૂત નાણાકીય કામગીરી નોંધાવવાનું ચાલુ રાખ્યું છે, જે સતત વ્યવસાયિક વૃદ્ધિ, સુધારેલી અસ્કયામતની ગુણવત્તા, રેકોર્ડ નફાકારકતા અને મજબૂત મૂડી સ્થિતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે. સુધારેલી કામગીરી ઝડપથી વિકસતા ભારતીય અર્થતંત્રની ધિરાણ જરૂરિયાતોને ટેકો આપવામાં જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની સ્થિતિસ્થાપકતા, સ્થિરતા અને ઉન્નત સંસ્થાકીય ક્ષમતા દર્શાવે છે.

જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોનો કુલ વ્યવસાય 31.03.2026 ના રોજ વધીને ₹283.3 લાખ કરોડ થયો છે, જે પાછલા વર્ષની સરખામણીમાં 12.8% ની વૃદ્ધિ નોંધાવે છે. કુલ થાપણો વાર્ષિક 10.6% વધીને ₹156.3 લાખ કરોડ થઈ છે, જે થાપણદારોનો સતત વિશ્વાસ અને જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો દ્વારા મજબૂત સંસાધન ગતિશીલતા દર્શાવે છે. ગ્રોસ એડવાન્સિસે વાર્ષિક 15.7% વૃદ્ધિ નોંધાવી છે અને ₹127 લાખ કરોડ પર પહોંચી છે, જે અર્થતંત્રના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સતત ધિરાણની માંગ સૂચવે છે.

નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન રિટેલ, કૃષિ અને MSME (RAM) ક્ષેત્રોમાં ધિરાણ વૃદ્ધિ વ્યાપક રહી હતી. રિટેલ, કૃષિ અને MSME એડવાન્સિસ અનુક્રમે 18.1%, 15.5% અને 18.2% વધ્યા છે, જે ઉદ્યોગસાહસિકતાને ટેકો આપવા, નાણાકીય સમાવેશને મજબૂત કરવા અને વ્યાપક આર્થિક વૃદ્ધિને સક્ષમ કરવામાં જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની મહત્વની ભૂમિકાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની અસ્કયામતની ગુણવત્તામાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે, જેમાં ગ્રોસ NPA રેશિયો (બિન-કાર્યક્ષમ અસ્કયામતો) ઘટીને 1.93% અને નેટ NPA રેશિયો 31.03.2026 ના રોજ 0.39% થયો છે, જે તણાવગ્રસ્ત અસ્કયામતોના ઐતિહાસિક રીતે નીચા સ્તરને પ્રતિબિંબિત કરે છે. વધુમાં, દરેક જાહેર ક્ષેત્રની બેંકે 90% થી વધુનો પ્રોવિઝનિંગ કવરેજ રેશિયો જાળવી રાખ્યો છે, જે સમજદારીપૂર્વકની પ્રોવિઝનિંગ પદ્ધતિઓ, સુધારેલા અન્ડરરાઈટિંગ ધોરણો, અસરકારક જોખમ સંચાલન પ્રણાલી અને મજબૂત બેલેન્સ શીટ સ્થિતિસ્થાપકતા સૂચવે છે.

નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન નવા સ્લિપેજ ઘટવાનું ચાલુ રહ્યું હતું, જેમાં સ્લિપેજ રેશિયો ઘટીને 0.7% થયો હતો. રાઈટ-ઓફ કરાયેલા ખાતાઓની વસૂલાત સહિત કુલ વસૂલાત ₹86,971 કરોડ રહી હતી, જે જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોમાં સુધારેલી વસૂલાત પ્રણાલી અને વધુ સારી ધિરાણ શિસ્તને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

સુધારેલી અસ્કયામતની ગુણવત્તા, સ્વસ્થ ધિરાણ વિસ્તરણ અને ઊંચી આવકે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની નફાકારકતામાં સુધારો કરવામાં ફાળો આપ્યો હતો. કુલ ઓપરેટિંગ નફો ₹3.21 લાખ કરોડ પર પહોંચ્યો હતો, જ્યારે કુલ ચોખ્ખો નફો વાર્ષિક 11.1% વધીને ₹1.98 લાખ કરોડની ઐતિહાસિક ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્યો હતો, જે જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો માટે સતત ચોથા વર્ષે કુલ નફાકારકતા દર્શાવે છે.

જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની મૂડી સ્થિતિ સ્વસ્થ રહી હતી, જેમાં કુલ CRAR (Capital to Risk (Weighted) Assets Ratio) 31.03.2026 ના રોજ સુધરીને 16.6% થયો હતો, જે આંતરિક પ્રોત્સાહનો, જાળવી રાખેલી કમાણી અને નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન ₹50,551 કરોડની મૂડી ઉભી કરવા દ્વારા ટેકો પામેલ છે. તમામ જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોનો CRAR 11.5% ની નિયામક જરૂરિયાત કરતા ઘણો ઉપર રહ્યો હતોજેના કારણે સતત ધિરાણ વૃદ્ધિ માટે પૂરતું સુરક્ષા કવચ ઉપલબ્ધ બન્યું હતું.

વર્ષ દરમિયાન જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતામાં પણ સુધારો થયો હતો, જેમાં કોસ્ટ-ટુ-ઇન્કમ રેશિયો સુધરીને 49.67% થયો હતો, જે વધુ સારા ખર્ચ સંચાલન અને ટેકનોલોજી અપનાવવા તથા ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશન પહેલના લાભો દર્શાવે છે.

જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની કામગીરીમાં સતત સુધારો ભારતીય અર્થતંત્રની સ્થિતિસ્થાપકતા અને ઉત્તમ શાસન, ટેકનોલોજી અપનાવવા, ઉન્નત ધિરાણ શિસ્ત અને ઔપચારિક ધિરાણ સુધીની વ્યાપક પહોંચ દ્વારા બેંકિંગ ક્ષેત્રને મજબૂત કરવાના હેતુથી સરકારના સતત સુધારાઓને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ પગલાંઓએ તણાવગ્રસ્ત અસ્કયામતો ઘટાડવામાં, ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતા સુધારવામાં અને જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની મજબૂત નાણાકીય સ્થિતિમાં ફાળો આપ્યો છે.

આજે, જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો સારી રીતે મૂડીકૃત, નફાકારક અને સંસ્થાકીય રીતે મજબૂત છે, જે તેમને ભારતની વિકાસની આકાંક્ષાઓને અસરકારક રીતે ટેકો આપવા અને 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતના વિઝન તરફ અર્થપૂર્ણ યોગદાન આપવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.

IJ/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com