1. વિકસિત ભારત-જી રામ જી (G RAM G) એક્ટ, 2025 શું છે?

          વિકસિત ભારત-જી રામ જી એક્ટ, 2025 એ ગ્રામીણ રોજગાર અને વિકાસ અંગેનો કાયદો છે જેનો ઉદ્દેશ્ય ગ્રામીણ પરિવારોને 125 દિવસની બિનકુશળ વેતન રોજગારીની વૈધાનિક ગેરંટી આપીને અને ઉત્પાદક ગ્રામીણ અસ્કયામતોના નિર્માણને પ્રોત્સાહન આપીને ગ્રામીણ વિકાસને વિકસિત ભારત @2047 ના વિઝન સાથે સુસંગત કરવાનો છે.

2.       વિકસિત ભારત-જી રામ જી એક્ટ ક્યારે અમલમાં આવશે?

          વિકસિત ભારત – ગેરંટી ફોર રોજગાર એન્ડ આજીવિકા મિશન (ગ્રામીણ): VB–G RAM G (વિકસિત ભારત—જી રામ જી) એક્ટ, 2025 કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સૂચિત કર્યા મુજબ, 01/07/2026 થી દેશના તમામ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં અમલમાં આવશે.

3.       મહાત્મા ગાંધી નરેગા (MGNREGA) ક્યારે રદ થશે?

          મહાત્મા ગાંધી નરેગા કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સૂચિત કર્યા મુજબ, 01/07/2026 થી રદ કરવામાં આવશે.

4.       શું વિકસિત ભારત-જી રામ જી એક્ટ તમામ રાજ્યોમાં એકસાથે લાગુ કરવામાં આવશે?

          હા. વિકસિત ભારત-જી રામ જી એક્ટ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સૂચિત કર્યા મુજબ, 01/07/2026 થી સમગ્ર દેશમાં લાગુ કરવામાં આવશે.

5.       આ કાયદા હેઠળ કેટલા દિવસની રોજગારીની ગેરંટી આપવામાં આવે છે?

          આ કાયદો દરેક પાત્ર ગ્રામીણ પરિવારને એક નાણાકીય વર્ષમાં 125 દિવસની વેતન રોજગારીની ગેરંટી આપે છે જેના પુખ્ત સભ્યો બિનકુશળ શારીરિક શ્રમ કરવા માટે સ્વેચ્છાએ તૈયાર હોય.

6.       શું રાજ્ય સરકારોએ આ કાયદા હેઠળ યોજનાઓ ઘડવી જરૂરી છે?

          હા. રાજ્ય સરકારોએ કાયદાના અમલીકરણ પછી નિયત સમયગાળામાં કાયદાની જોગવાઈઓ સાથે સુસંગત યોજનાઓ સૂચિત કરવાની રહેશે.

7.       રદ થયા પછી મહાત્મા ગાંધી નરેગાના ચાલુ કામોનું શું થશે?

          અમલીકરણની તારીખે મહાત્મા ગાંધી નરેગા હેઠળના ચાલુ કામો VB-G RAM G એક્ટની જોગવાઈઓ મુજબ ચાલુ રહી શકે છે. આ કાર્યોને એકીકૃત રીતે સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવશે અને પૂર્ણ કરવા માટે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે, જેથી જાહેર અસ્કયામતો અધૂરી ન રહે અને સામુદાયિક લાભો ચાલુ રહે.

8.       શું વિકસિત ભારત-જી રામ જી એક્ટમાં પરિવર્તન દરમિયાન મહાત્મા ગાંધી નરેગા હેઠળ રોજગારી ચાલુ રહેશે?

          હા. મહાત્મા ગાંધી નરેગા હેઠળ રોજગારી VB G RAM G ના પ્રારંભ સુધી સીમલેસ (સીધી રીતે) અને અવિરત રીતે ચાલુ રહેશે.

9.       અમલીકરણ પહેલા રોજગારીની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે કયા પગલાં લેવામાં આવ્યા છે?

          અવિરત રોજગારીની તકો અને વેતનની સમયસર ચૂકવણી સુનિશ્ચિત કરવા માટે ઉભરતી માંગની પેટર્ન અને ક્ષેત્રીય આવશ્યકતાઓને અનુરૂપ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને પર્યાપ્ત લેબર બજેટ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યું છે.

10.     શું પરિવર્તન કાળ દરમિયાન નવા કામો ખોલી શકાય છે?

          હા. જ્યાં ચાલુ કામો રોજગારીની માંગને પહોંચી વળવા માટે અપૂરતા હોય, ત્યાં વિકસિત ભારત-જી રામ જી એક્ટની અનુસૂચિ I સાથે સુસંગત કામોની યાદીમાંથી નવા કામો હાથ ધરી શકાય છે.

11.     શું કામદારોને નવા કાયદા હેઠળ રોજગારીની ગેરંટી મળતી રહેશે?

          હા. દરેક ગ્રામીણ પરિવાર જેના પુખ્ત સભ્યો બિનકુશળ શારીરિક કામ કરવા માટે સ્વેચ્છાએ તૈયાર હોય તેઓ વૈધાનિક રોજગાર ગેરંટી મેળવવાનું ચાલુ રાખશે. ગેરંટી પ્રતિ નાણાકીય વર્ષ 100 દિવસથી વધારીને 125 દિવસ કરવામાં આવી છે.

12.     શું હાલના જોબ કાર્ડ/કામદારો માન્ય રહેશે?

          હા. હાલના મનરેગા (MGNREGA) જોબ કાર્ડ/કામદારો જેમનું e-KYC પૂર્ણ થઈ ગયું છે, તેઓ વિકસિત ભારત-જી રામ જી એક્ટ, 2025 ની જોગવાઈઓ અનુસાર નવા ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી કાર્ડ જારી ન થાય ત્યાં સુધી માન્ય રહેશે.

13.     આ કાયદા હેઠળ રોજગારી માટે કોણ પાત્ર છે?

          દરેક ગ્રામીણ પરિવાર જેના પુખ્ત સભ્યો બિનકુશળ શારીરિક કામ કરવા માટે સ્વેચ્છાએ તૈયાર હોય તેઓ આ કાયદા હેઠળ રોજગારી માટે પાત્ર રહેશે.

14.     પરિવાર ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી કાર્ડ માટે કેવી રીતે નોંધણી કરાવે છે?

          મનરેગા જોબ કાર્ડ ન ધરાવતો કોઈપણ ગ્રામીણ પરિવાર ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી કાર્ડ મેળવવા માટે કોઈપણ પુખ્ત સભ્ય દ્વારા સંબંધિત ગ્રામ પંચાયતને પરિવારના નામ, ઉંમર અને સરનામાની વિગતો સબમિટ કરીને નોંધણી માટે અરજી કરી શકે છે.

15.     પરિવાર રોજગારી કેવી રીતે માંગી શકે?

          ગ્રામીણ વિસ્તારોના પુખ્ત સભ્યો ગ્રામ પંચાયત દ્વારા રોજગારીની માંગ કરી શકે છે. અરજી મૌખિક રીતે, લેખિતમાં અગાઉના ફોર્મ 6 દ્વારા અથવા ગ્રામ પંચાયત, પ્રોગ્રામ ઓફિસર અથવા કોઈપણ અધિકૃત વ્યક્તિને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ દ્વારા કરી શકાય છે.

16.     રોજગારી કેટલા દિવસમાં પૂરી પાડવી જોઈએ?

          અરજી કર્યાની તારીખથી 15 દિવસની અંદર રોજગારી પૂરી પાડવી આવશ્યક છે.

17.     જો 15 દિવસમાં રોજગારી પૂરી પાડવામાં ન આવે તો શું થાય? તેવા કામદારો બેરોજગારી ભથ્થું મેળવવા માટે હકદાર રહેશે.

18.     જો રોજગારી પૂરી પાડવામાં ન આવે તો કેટલું બેરોજગારી ભથ્થું મળવાપાત્ર છે?

          જો રોજગારીની માંગ મુજબ નિર્ધારિત સમયગાળામાં રોજગારી પૂરી પાડવામાં ન આવે, તો રાજ્ય સરકાર દ્વારા બેરોજગારી ભથ્થું ચૂકવવામાં આવશે, જે નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન પ્રથમ ત્રીસ દિવસ માટે સૂચિત વેતન દરના ચોથા ભાગથી ઓછું નહીં અને બાકીના સમયગાળા માટે સૂચિત વેતન દરના અડધા ભાગથી ઓછું નહીં હોય.

19.     શું વિકસિત ભારત-જી રામ જી યોજના હેઠળ વધેલા વેતન દરો આપવામાં આવશે?

          હા. કાયદાની કલમ 10 ની જોગવાઈઓ મુજબ વધેલા વેતન દરો પૂરા પાડવામાં આવશે. કાયદા હેઠળ નવા વેતન દરો સૂચિત ન થાય ત્યાં સુધી, હાલના મહાત્મા ગાંધી નરેગા વેતન દરો લાગુ રહેશે.

20.     વેતન કેટલી વાર ચૂકવવામાં આવશે?

          વેતનની ચૂકવણી સાપ્તાહિક અથવા કોઈપણ સંજોગોમાં મસ્ટર રોલ બંધ થયાના પખવાડિયા (15 દિવસ) થી મોડી ન થાય તે રીતે કરવામાં આવશે.

21.     વેતન કેવી રીતે ચૂકવવામાં આવે છે?

          વેતનની ચૂકવણી ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) દ્વારા કામદારોના બેંકો અથવા પોસ્ટ ઓફિસના વ્યક્તિગત ખાતામાં સીધી કરવામાં આવે છે.

22.     જો વેતનની ચૂકવણીમાં વિલંબ થાય તો શું થાય?

          જો મસ્ટર રોલ બંધ થયાના પંદર દિવસની અંદર વેતનની ચૂકવણી કરવામાં ન આવે, તો વેતન મેળવનારાઓ વિલંબના પ્રતિ દિવસના બાકી વેતનના 0.05% ના દરે વિલંબ વળતર માટે હકદાર છે.

23.     નવા કાયદા હેઠળ હાજરી કેવી રીતે લેવામાં આવશે?

          કાર્યસ્થળ પર હાજરી ફેસ ઓથેન્ટિકેશન (ચહેરાની ઓળખ) આધારિત હાજરી પદ્ધતિ દ્વારા લેવામાં આવશે. જોકે, સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલ માર્ગદર્શિકા મુજબ ખરાબ અથવા નેટવર્ક કનેક્ટિવિટી ન હોવી, ટેકનિકલ સમસ્યાઓ, ઉપકરણ સંબંધિત સમસ્યાઓ અથવા અન્ય અપવાદરૂપ સંજોગો જેવા વાસ્તવિક કિસ્સાઓ માટે અપવાદ હેન્ડલિંગ મિકેનિઝમ પણ ઉપલબ્ધ રહેશે.

24.     શું કામદારોને કાર્યસ્થળ પર સુવિધાઓ મળશે?

          હા. કાર્યસ્થળ પર કાર્યસ્થળની સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવશે. કાર્યસ્થળ પર પીવાનું સુરક્ષિત પાણી, બાળકો માટે છાંયો અને આરામનો સમય, અને ફર્સ્ટ એઇડ બોક્સ હોવું આવશ્યક છે.

25.     શું ખેતીની પીક સીઝન દરમિયાન કામ ચાલુ રહી શકે છે?

          વાવણી અને કાપણીના સમયગાળા જેવી ખેતીની પીક સીઝન દરમિયાન પર્યાપ્ત મજૂરની ઉપલબ્ધતા સુલભ કરવા માટે, રાજ્ય સરકારો ખેતીની પીક સીઝન આવરી લેતો સમયગાળો સૂચિત કરશે જે દરમિયાન કાયદા હેઠળના કામો હાથ ધરવામાં આવશે નહીં.

26.     જો કામ પાંચ કિલોમીટરથી વધુ દૂર હોય તો શું?

          શક્ય હોય ત્યાં સુધી અરજદારના ગામના 5 કિલોમીટરની ત્રિજ્યામાં રોજગારી આપવામાં આવશે. જો તેનાથી આગળ (પરંતુ બ્લોકની અંદર) રોજગારી પૂરી પાડવામાં આવે તો કામદારોને પરિવહન અને રહેવાના ખર્ચ માટે વેતન દરના વધારાના 10% ચૂકવવામાં આવે છે.

27.     જિલ્લા સ્તરે યોજનાનો અમલ કોણ કરશે?

          રાજ્ય સરકાર દ્વારા નિયુક્ત જિલ્લા કલેક્ટર અથવા સમકક્ષ અધિકારી જિલ્લા પ્રોગ્રામ કોઓર્ડિનેટર (DPC) તરીકે કાર્ય કરશે.

28.     પ્રોગ્રામ ઓફિસર તરીકે કોણ કાર્ય કરશે?

          બ્લોક સ્તરે બ્લોક ડેવલપમેન્ટ ઓફિસર (BDO) થી નીચેના રેન્કના ન હોય તેવા અધિકારીની પ્રોગ્રામ ઓફિસર તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવશે.

29.     ગ્રામ પંચાયતોની ભૂમિકા શું છે?

          યોજનાના અમલીકરણમાં ગ્રામ પંચાયતો કેન્દ્રીય ભૂમિકા ભજવશે, જેમાં પરિવારોની નોંધણી, રોજગારી માટેની અરજીઓ પ્રાપ્ત કરવી, કામોનું અમલીકરણ, યોજના સંબંધિત રેકોર્ડની જાળવણી અને વિકસિત ગ્રામ પંચાયત યોજનાઓ (VGPPs) ની તૈયારી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

30.     શું કોન્ટ્રાક્ટરોને મંજૂરી આપવામાં આવશે?

          ના, આ કાયદા હેઠળ નાણાં પૂરા પાડવામાં આવતા કામોના અમલીકરણ માટે કોન્ટ્રાક્ટરોને રોકી શકાશે નહીં.

31.     શું ભારે મશીનરીનો ઉપયોગ કરી શકાય છે?

          ના, કામો શારીરિક મજૂરી દ્વારા કરવામાં આવશે, અને જ્યાં સુધી શક્ય હોય ત્યાં સુધી શ્રમિકોને વિસ્થાપિત કરતા મશીનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે નહીં.

32.     કાયદા હેઠળ ભંડોળ વહેંચણીની પેટર્ન શું છે?

          ભંડોળ વહેંચણીની પેટર્ન નીચે મુજબ છે:

• ઉત્તર પૂર્વીય અને હિમાલયના રાજ્યો માટે 90:10,
• ધારાસભા ધરાવતા અન્ય રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટે 60:40,
• ધારાસભા વિનાના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટે 100% કેન્દ્રીય ભંડોળ.

33.     કાયદા હેઠળ રાજ્યવાર ફાળવણી કેવી રીતે નક્કી કરવામાં આવે છે?

          કાયદા હેઠળ નિર્ધારિત ઉદ્દેશ્ય પરિમાણોના આધારે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા રાજ્યવાર પ્રસ્તાવિત ફાળવણી નક્કી કરવામાં આવે છે.

34.     મટિરિયલ ખર્ચની કેટલી ટકાવારી મંજૂર કરવામાં આવી છે?

          કાયદા હેઠળ મટિરિયલ ઘટક પરનો ખર્ચ જિલ્લા સ્તરે 40% થી વધુ હોવો જોઈએ નહીં.

35.     કાર્યસ્થળ પર પારદર્શિતા કેવી રીતે સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે છે?

          દરેક કાર્યસ્થળ પર "જનતા બોર્ડ" પ્રદર્શિત કરવું આવશ્યક છે જે કામની વિગતો, અંદાજિત મજૂર દિવસો, મટિરિયલનો જથ્થો અને આઇટમ મુજબના ખર્ચ દર્શાવે છે.

36.     યોજનાની પ્રગતિ વિશે જનતાને કેવી રીતે જાણ કરવામાં આવે છે?

          ત્યાં સાપ્તાહિક જાહેર ડિસ્ક્લોઝર સિસ્ટમ્સ છે, જેમાં મુખ્ય મેટ્રિક્સ, મસ્ટર રોલ્સ, ચૂકવણી અને મંજૂરીઓના ડિજિટલ અને ભૌતિક પ્રદર્શનનો સમાવેશ થાય છે. ગ્રામ પંચાયતો સાપ્તાહિક ડિસ્ક્લોઝર બેઠકો પણ યોજશે.

37.     વિકસિત ગ્રામ પંચાયત યોજના (VGPP) શું છે?

          વિકસિત ગ્રામ પંચાયત યોજના એ વિકસિત ભારત @2047 સાથે સુસંગત સહભાગી અને પુરાવા-આધારિત આયોજન દ્વારા ગ્રામ પંચાયતો દ્વારા તૈયાર કરાયેલ કન્વર્જન્સ-આધારિત, ભવિષ્ય માટે તૈયાર સ્થાનિક વિકાસ યોજના છે.

38.     VGPP શા માટે મહત્વની છે?

          વિકસિત ગ્રામ પંચાયત યોજના (VGPP) મહત્વની છે કારણ કે કાયદા હેઠળના તમામ કામો ગ્રામ પંચાયત દ્વારા તૈયાર કરાયેલ અને સહભાગી અભિગમ દ્વારા ગ્રામસભા દ્વારા મંજૂર કરાયેલ VGPP માંથી ઉદ્ભવવા જોઈએ, જે જરૂરિયાત-આધારિત, કન્વર્જન્સ-લક્ષી અને સંતૃપ્તિ-કેન્દ્રિત ગ્રામીણ વિકાસ આયોજન સુનિશ્ચિત કરે છે.

39.     આ કાયદા હેઠળ કયા પ્રકારના કામો કરવાની મંજૂરી છે?

          આ કાયદો ટકાઉ અને લવચીક ગ્રામીણ વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે ચાર મુખ્ય થીમેટિક ડોમેન્સ હેઠળ કામોના અમલીકરણની મંજૂરી આપે છે:

• જળ સુરક્ષાના કામો
• મુખ્ય ગ્રામીણ માળખાગત સુવિધાઓ
• આજીવિકા સંબંધિત માળખાગત સુવિધાઓ
• આત્યંતિક હવામાન શમનના કામો (Extreme Weather Mitigation Works)

40.     શું અન્ય યોજનાઓ સાથે કન્વર્જન્સ કરી શકાય છે?

          હા. આ કાયદો કેન્દ્રીય, રાજ્ય અને સ્થાનિક યોજનાઓ સાથે કન્વર્જન્સ દ્વારા "સિંગલ-પ્લાન, મલ્ટી-ફંડિંગ" અભિગમને પ્રોત્સાહન આપે છે.

41.     શું PMAY-G ના કામો 90/95 વ્યક્તિ-દિવસની વેતન સહાય માટે લઈ શકાય છે?

          હા. આવાસ PMAY-G ના કામો લાગુ માર્ગદર્શિકા મુજબ 90/95 વ્યક્તિ-દિવસ વેતન સહાયની જોગવાઈ માટે આ કાયદા હેઠળ લઈ શકાય છે.

42.     શું કુદરતી આફતો દરમિયાન કોઈ છૂટછાટ છે?

          હા, કેન્દ્ર સરકાર કુદરતી આફતો અથવા અસાધારણ સંજોગો દરમિયાન રાજ્ય સરકારની ભલામણ પર માન્ય કામોના વિસ્તરણ, વેતન રોજગારીમાં વધારો અને દસ્તાવેજીકરણના ધોરણોમાં છૂટછાટ જેવી વિશેષ છૂટછાટો આપી શકે છે.

સંદર્ભ ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય

પીડીએફ જોવા માટે અહીં ક્લિક કરો

IJ/DK/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com