પશ્ચિમ એશિયામાં તાજેતરના વિકાસ પર આંતર-મંત્રાલય બ્રીફિંગ

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય

પશ્ચિમ એશિયામાં તાજેતરના વિકાસ પર આંતર-મંત્રાલય બ્રીફિંગ

ડાયવર્ઝન (ગેરમાર્ગે જતો જથ્થો) રોકવા માટે ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ આધારિત ડિલિવરી લગભગ 95% સુધી વધી

PSU OMCs દ્વારા 3 એપ્રિલ 2026 થી 5 કિલોગ્રામ FTL સિલિન્ડરો માટે 10,400થી વધુ જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું અને આ શિબિરો દરમિયાન 1,84,000થી વધુ 5 કિલોગ્રામના FTL સિલિન્ડરો વેચાયા

ફાર્મા, કેમિકલ અને પેઇન્ટ ક્ષેત્રની કંપનીઓ માટે એલપીજી પુલમાંથી C3 અને C4 મોલેક્યુલ્સના દૈનિક 1120 મેટ્રિક ટન (MT/day) ની જોગવાઈ કરવામાં આવી

આ પ્રદેશમાં રહેતા તમામ ભારતીય નાવિકો સુરક્ષિત છે; છેલ્લા 48 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજવાળા જહાજો સાથે જોડાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી

તેહરાનમાં ભારતીય દૂતાવાસે 2,520 ભારતીય નાગરિકોને જમીન સરહદ માર્ગો દ્વારા ઈરાનથી બહાર કાઢવામાં મદદ કરી

પોસ્ટેડ ઓન: 06 MAY 2026 4:45PM by PIB Ahmedabad

પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાતી પરિસ્થિતિ વચ્ચે, ભારત સરકાર નિયમિત અપડેટ્સ દ્વારા નાગરિકોને માહિતગાર રાખવાના પોતાના પ્રયાસો ચાલુ રાખી રહી છે. આ સંદર્ભમાં, આજે નેશનલ મીડિયા સેન્ટર ખાતે એક મીડિયા બ્રીફિંગ યોજવામાં આવી હતી, જેમાં પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય તેમજ બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલયના અધિકારીઓએ ઇંધણની ઉપલબ્ધતા, દરિયાઈ કામગીરી અને મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાં અંગેની અપડેટ્સ આપી હતી.

ઊર્જા પુરવઠો અને ઇંધણની ઉપલબ્ધતા

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે ઇંધણ પુરવઠાની વર્તમાન સ્થિતિ અંગેની અપડેટ આપી હતી, જેમાં પશ્ચિમ એશિયામાં ઉદ્ભવેલી પરિસ્થિતિના સંદર્ભમાં પેટ્રોલિયમ પેદાશો અને એલપીજી (LPG) ની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાંની રૂપરેખા આપવામાં આવી હતી. આ અંતર્ગત નોંધવામાં આવ્યું હતું કે:

જાહેર સલાહ અને નાગરિક જાગૃતિ

નાગરિકોને પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજીની ગભરાટમાં આવીને ખરીદી (પેનિક બાઇંગ) કરવાનું ટાળવા સલાહ આપવામાં આવે છે, કારણ કે સરકાર પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજીની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે.
અફવાઓથી સાવધ રહો અને સાચી માહિતી માટે સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર જ વિશ્વાસ કરો.
LPG ગ્રાહકોને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે તેઓ ડિજિટલ બુકિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરે અને ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સની રૂબરૂ મુલાકાત લેવાનું ટાળે.
નાગરિકોને PNG અને ઇલેક્ટ્રિક અથવા ઇન્ડક્શન કૂકટોપ્સ જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
વર્તમાન પરિસ્થિતિ દરમિયાન તમામ નાગરિકોને તેમના દૈનિક વપરાશમાં ઊર્જા બચાવવા માટે જરૂરી પ્રયાસો કરવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.

સરકારની સજ્જતા અને પુરવઠા વ્યવસ્થાપનના પગલાં

ચાલુ ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, સરકારે સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે ઘરેલું LPG, ઘરેલું પીએનજી અને સીએનજી (પરિવહન) માટે 100% પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવી રહ્યો છે.
કોમર્શિયલ LPG માટે હોસ્પિટલો અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ફાર્મા, સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, બિયારણ, કૃષિ વગેરે ક્ષેત્રોને પણ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, પ્રવાસી મજૂરોને આપવામાં આવતા 5 કિલોગ્રામના એફટીએલ (FTL) ના પુરવઠાને 2 અને 3 માર્ચ 2026ના રોજની સરેરાશ દૈનિક સપ્લાયના આધારે બમણો કરવામાં આવ્યો છે.
સરકારે સપ્લાય અને ડિમાન્ડ (પુરવઠા અને માંગ) બંને પક્ષે કેટલાક તર્કસંગત પગલાં પહેલેથી જ લાગુ કર્યા છે, જેમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદન વધારવું, શહેરી વિસ્તારોમાં બુકિંગનો સમયગાળો 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધી કરવો તેમજ પુરવઠા માટેના ક્ષેત્રોને અગ્રતા આપવાનો સમાવેશ થાય છે.
LPGની માંગ પરનું દબાણ હળવું કરવા માટે કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.
કોલસા મંત્રાલયે કોલ ઇન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને નાના અને મધ્યમ ગ્રાહકોને વિતરણ માટે રાજ્યોને વધારાનો કોલસો પૂરો પાડવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
રાજ્યોને ઘરેલું અને વ્યાપારી ગ્રાહકો માટે નવા PNG જોડાણોની સુવિધા આપવા માટે સલાહ આપવામાં આવી છે.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે સંકલિત પ્રયાસો અને સંસ્થાકીય પ્રણાલી

રાજ્ય સરકારોને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ધારો, 1955 અને એલપીજી કંટ્રોલ ઓર્ડર, 2000 હેઠળ પુરવઠાની દેખરેખ રાખવા અને સંગ્રહખોરી તેમજ કાળાબજાર સામે પગલાં લેવાની સત્તા આપવામાં આવી છે.
પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજી સહિતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની પુરવઠા સ્થિતિની દેખરેખ અને નિયમન કરવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારોએ પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવાની રહેશે. ભારત સરકારે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને પત્રો અને વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા આ બાબત પર પુર્નોચ્ચાર કરાયો છે.
ભારત સરકારે તારીખ 27.03.2026 અને 02.04.2026 ના પત્રો દ્વારા નાગરિકોને ઇંધણની પૂરતી ઉપલબ્ધતા અંગે આશ્વાસન આપવા માટે સક્રિય જાહેર સંચારની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સમીક્ષા બેઠકો યોજાઈ રહી છે. આ સંદર્ભમાં, 02.04.2026 ના રોજ (સચિવ, MoPNG ની અધ્યક્ષતામાં) અને 06.04.2026 ના રોજ (MoPNG ના સચિવ તેમજ માહિતી અને પ્રસારણ અને ગ્રાહક બાબતોના સચિવોની સહ-અધ્યક્ષતામાં) બેઠકો બોલાવવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેની બાબતો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો:
- દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ અને નિયમિત જાહેર માર્ગદર્શિકા બહાર પાડવી.
- સોશિયલ મીડિયા પર ખોટા સમાચારો / ગેરમાર્ગે દોરતી માહિતી પર સક્રિયપણે નજર રાખવી અને તેનો સામનો કરવો.
- જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા દૈનિક અમલીકરણ ઝુંબેશ તેજ કરવી અને ઓએમસી (OMCs) ના સંકલન સાથે દરોડા અને તપાસ ચાલુ રાખવી.
- તેમના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં વ્યાપારી એલપીજી ફાળવણીના આદેશો બહાર પાડવા.
- રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ફાળવવામાં આવેલા વધારાના એસકેઓ (SKO - સુપર કેરોસીન ઓઈલ) માટે SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
- PNG અપનાવવા અને વૈકલ્પિક ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવું.
- LPG પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવી, ખાસ કરીને ઘરેલું જરૂરિયાતો માટે, અને પુરવઠાની સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે 5 કિલોગ્રામ એફટીએલ સિલિન્ડરોના લક્ષિત વિતરણને અપનાવવું.
તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે કંટ્રોલ રૂમ અને જિલ્લા દેખરેખ સમિતિઓની સ્થાપના કરી છે.
ઘણા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પ્રેસ બ્રીફિંગ જારી/આયોજિત કરી રહ્યા છે.

અમલીકરણ અને દેખરેખની કાર્યવાહી

LPGની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે દેશભરમાં અમલીકરણની કાર્યવાહી ચાલુ છે. ગઈકાલે દેશભરમાં 2100થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.
PSU OMCએ આકસ્મિક તપાસ મજબૂત અને ચાલુ રાખી છે અને ગઈકાલ સુધીમાં 366 એલપીજી વિતરકો પર દંડ લાદ્યો છે, અને 75 એલપીજી વિતરણ એજન્સીઓને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવી છે.

LPG પુરવઠો

ઘરેલું LPG પુરવઠાની સ્થિતિ:

પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે LPG પુરવઠા પર અસર ચાલુ છે.
ઘરેલું પરિવારોને LPG પુરવઠામાં અગ્રતા આપવામાં આવી છે.
LPG એજન્સીઓ પર કોઈ ડ્રાય-આઉટ (સ્ટોક સંપૂર્ણ ખાલી થવાની સ્થિતિ) નોંધાયું નથી.
ગઈકાલે સમગ્ર ઉદ્યોગ સ્તરે ઓનલાઈન એલપીજી સિલિન્ડર બુકિંગ વધીને આશરે 99% થયું છે.
ડાયવર્ઝન અટકાવવા માટે ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી વધીને આશરે 95% થઈ ગઈ છે. ગ્રાહકના નોંધાયેલા મોબાઈલ નંબર પર ડીએસી (DAC) પ્રાપ્ત થાય છે.
છેલ્લા 2 દિવસ દરમિયાન, આશરે 88.82 લાખ સિલિન્ડરોના બુકિંગ સામે 87.28 લાખથી વધુ LPG સિલિન્ડરોની ડિલિવરી કરવામાં આવી હતી.

કોમર્શિયલ LPG પુરવઠો અને ફાળવણીના પગલાં:

કુલ કોમર્શિયલ LPG ફાળવણી વધારીને કટોકટી પૂર્વેના સ્તરના આશરે 70% કરવામાં આવી છે, જેમાં 10% સુધારા-લિંક્ડ ફાળવણીનો સમાવેશ થાય છે.
ભારત સરકારે 06.04.2026 ના પત્ર દ્વારા જણાવાયું છે કે 21.03.2026 ના પત્રમાં ઉલ્લેખિત 20% ની મર્યાદા કરતાં 2-3 માર્ચ 2026 દરમિયાન સ્થળાંતરિત મજૂરોને આપવામાં આવતા સરેરાશ દૈનિક પુરવઠા (સિલિન્ડરોની સંખ્યા) ના આધારે દરેક રાજ્યમાં 5 કિલો FTL સિલિન્ડરનો દૈનિક જથ્થો બમણો કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ 5 કિલોગ્રામના FTL સિલિન્ડરો ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની મદદથી માત્ર તેમના રાજ્યના પ્રવાસી મજૂરોને સપ્લાય કરવા માટે રાજ્ય સરકાર હેઠળ છે.
છેલ્લા 2 દિવસ દરમિયાન, આશરે 1.2 લાખ – 5 કિલોગ્રામ એફટીએલ સિલિન્ડરોનું વેચાણ થયું હતું.
3 એપ્રિલ 2026 થી, પીએસયુ ઓએમસીએ 5 કિલોગ્રામ એફટીએલ સિલિન્ડરો માટે 10,400 થી વધુ જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું છે, જેમાં 1,84,000 થી વધુ 5 કિલોગ્રામ એફટીએલ સિલિન્ડરો વેચાયા હતા.
ગઈકાલે 132 શિબિરો દ્વારા આશરે 4171 – 5 કિલોગ્રામ એફટીએલ સિલિન્ડરો વેચાયા હતા.
IOCL, HPCL અને BPCLના એક્ઝિક્યુટિવ ડાયરેક્ટર્સની ત્રણ સભ્યોની સમિતિ, રાજ્યના સત્તાધિકારીઓ અને ઉદ્યોગ સંગઠનો સાથે પરામર્શ કરીને રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ LPGના વેચાણની યોજનાને અંતિમ રૂપ આપે છે.
છેલ્લા 2 દિવસ દરમિયાન, કુલ 15900 મેટ્રિક ટનથી વધુ (19 કિલોગ્રામના 8.37 લાખથી વધુ LPG સિલિન્ડરો બરાબર) કોમર્શિયલ LPGનું વેચાણ થયું છે.
છેલ્લા 2 દિવસ દરમિયાન, પીએસયુ ઓએમસી દ્વારા કુલ 876 મેટ્રિક ટન ઓટો એલપીજીનું વેચાણ કરવામાં આવ્યું છે.

કુદરતી ગેસ પુરવઠો અને PNG વિસ્તરણ પહેલ

ગ્રાહકોને ડી-પીએનજી (D-PNG) અને CNG-Transportમાં 100% સપ્લાય સાથે અગ્રતા આપવામાં આવી છે.
ખાતરના પ્લાન્ટ્સ માટે ગેસની એકંદર ફાળવણી વધારીને તેમના છ મહિનાના સરેરાશ વપરાશના આશરે 98% કરવામાં આવી છે.
આ ઉપરાંત, CGD નેટવર્ક દ્વારા સપ્લાય સહિત અન્ય ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ક્ષેત્રોમાં ગેસ સપ્લાય વધારીને 80% સુધી કરવામાં આવ્યો છે.
સીજીડી સંસ્થાઓને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ કોમર્શિયલ LPGની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે તેમના તમામ જીએ (GAs) માં હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે PNG જોડાણોને પ્રાથમિકતા આપે.
IGL, MGL, ગેલ ગેસ (GAIL Gas) અને BPCL સહિતની સીજીડી કંપનીઓ ઘરેલું અને વ્યાપારી પીએનજી જોડાણો માટે પ્રોત્સાહનો આપી રહી છે.
રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને સીજીડી નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી મંજૂરીઓ ઝડપથી આપવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
ભારત સરકારે તારીખ 18.03.2026ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને વધારાની 10% કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણીની ઓફર કરી છે, જો તેઓ LPG થી PNG માં લાંબા ગાળાના સંક્રમણમાં મદદ કરી શકે.
22 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પીએનજી વિસ્તરણ સુધારાઓ સાથે જોડાયેલી વધારાની કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણી મેળવી રહ્યા છે.
માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે તારીખ 24.03.26 ના પત્ર દ્વારા સીજીડી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંબંધિત અરજીઓ પર પ્રાથમિકતાના ધોરણે પ્રક્રિયા કરવા માટે વિશેષરૂપે 3 મહિના માટે 'ઘટાડેલી સમયમર્યાદા સાથે સીજીડી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ત્વરિત મંજૂરી માળખું' અપનાવ્યું છે.
ભારત સરકારે તારીખ 24.03.2026ના ગેઝેટ દ્વારા આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ધારો, 1955 હેઠળ નેચરલ ગેસ એન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (થ્રુ લેઇંગ, બિલ્ડિંગ, ઓપરેશન એન્ડ એક્સપાન્શન ઓફ પાઇપલાઇન્સ એન્ડ અધર ફેસિલીટીઝ) ઓર્ડર, 2026 ને સૂચિત કર્યો છે. આ ઓર્ડર દેશભરમાં પાઇપલાઇન નાખવા અને વિસ્તૃત કરવા માટે એક સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ માળખું પૂરું પાડે છે, જે મંજૂરીઓ અને જમીનની પ્રાપ્તિમાં થતા વિલંબને દૂર કરે છે અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત કુદરતી ગેસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઝડપી વિકાસને સક્ષમ બનાવે છે. આનાથી પીએનજી નેટવર્કની વૃદ્ધિ ઝડપી બનશે, કનેક્ટિવિટી વધશે અને સ્વચ્છ ઇંધણ તરફના સંક્રમણને ટેકો મળશે, જેનાથી ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને ભારતની ગેસ-આધારિત અર્થવ્યવસ્થા આગળ વધશે તેવી અપેક્ષા છે.
PNGRBએ સીજીડી સંસ્થાઓને ડી-પીએનજી જોડાણો ઝડપી બનાવવા નિર્દેશ આપ્યો છે. આ ઉપરાંત, પીએનજી વિસ્તરણના વેગને જાળવી રાખવા માટે નેશનલ પીએનજી ડ્રાઇવ 2.0 ને 30.06.2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
સ્વચ્છ, વધુ સુરક્ષિત અને આત્મનિર્ભર ઊર્જા ભવિષ્યને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, ભારત સરકારે એક મોડેલ ડ્રાફ્ટ સ્ટેટ સીબીજી (CBG) પોલિસી તૈયાર કરી છે. આ મોડેલ નીતિ રાજ્યોને સીબીજી વિકાસ માટે પોતાનું રોકાણકાર-અનુકૂળ અને અમલીકરણ-લક્ષી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે સક્ષમ કરવા માટે એક વ્યાપક અને અનુકૂળ માર્ગદર્શક માળખા તરીકે કામ કરવાના હેતુથી બનાવવામાં આવી છે. જે રાજ્યો આનો વિકલ્પ પસંદ કરશે, તેમને કોમર્શિયલ એલપીજીની આગામી વધારાની ફાળવણી માટે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
MoEFCC એ તારીખ 07.04.2026 ના આદેશ દ્વારા સીપીસીબી (CPCB) ને નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ સીજીડી નેટવર્ક/ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે 15 દિવસની અંદર સ્થાપના અથવા કામગીરી માટેની સંમતિ આપવા માટે એસપીસીબી/પીસીસી (SPCB/PCCs) ને જરૂરી નિર્દેશો જારી કરે.
માર્ચ 2026 થી, આશરે 6.31 લાખ પીએનજી જોડાણો કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે અને વધારાના 2.67 લાખ જોડાણો માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવામાં આવ્યું છે, જેનાથી કુલ જોડાણોની સંખ્યા 8.98 લાખ થઈ ગઈ છે. વધુમાં, નવા જોડાણો માટે આશરે 6.93 લાખ ગ્રાહકોની નોંધણી કરવામાં આવી છે.
05.05.2026 સુધીમાં, આશરે 49,200 પીએનજી ગ્રાહકોએ MYPNGD.in વેબસાઇટ દ્વારા તેમના એલપીજી જોડાણો સરેન્ડર (પરત) કર્યા છે.

ક્રૂડની સ્થિતિ અને રિફાઇનરી કામગીરી

તમામ રિફાઇનરીઓ પૂરતા ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરીઝ સાથે ઊંચી ક્ષમતા પર કામ કરી રહી છે, જ્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.
ઘરેલું વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી ઘરેલું એલપીજી ઉત્પાદનમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
ઘરેલું બજાર માટે પેટ્રોકેમિકલ ફીડસ્ટોક સપ્લાયની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક આંતર-મંત્રાલય સંયુક્ત કાર્યકારી જૂથ (JWG) ની રચના કરવામાં આવી છે. ત્યારબાદ, ભારત સરકારે તારીખ 01.04.2026 ના આદેશ દ્વારા પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સ સહિત ઓઇલ રિફાઇનરી કંપનીઓને સેન્ટર ફોર હાઇ ટેકનોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત કરાયેલા મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રો માટે C3 અને C4 પ્રવાહોની અમુક લઘુત્તમ માત્રા ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગ, રસાયણ અને પેટ્રોકેમિકલ્સ વિભાગ (DCPC), ઉદ્યોગ અને આંતરિક વ્યાપાર પ્રમોશન વિભાગ (DPIIT) તરફથી મળેલી વિનંતીઓના આધારે, ફાર્મા, કેમિકલ અને પેઇન્ટ ક્ષેત્રની કંપનીઓ માટે એલપીજી પુલમાંથી દૈનિક 1120 મેટ્રિક ટનની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
9 એપ્રિલ 2026 થી, મુંબઈ, કોચી, વિઝાગ, ચેન્નાઈ, મથુરા અને ગુજરાત રિફાઇનરીઓ દ્વારા કેમિકલ, ફાર્મા અને પેઇન્ટ ઉદ્યોગને આશરે 12,000 મેટ્રિક ટન પ્રોપિલિન અને 1750 મેટ્રિક ટનથી વધુ બ્યુટાઈલ એક્રેલેટનું વેચાણ કરવામાં આવ્યું છે.

રિટેલ ઇંધણ ઉપલબ્ધતા અને કિંમતોના પગલાં

દેશભરમાં તમામ રિટેલ આઉટલેટ્સ (પેટ્રોલ પંપ) સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે.
મધ્ય પૂર્વની કટોકટીને કારણે ક્રૂડના ભાવોમાં અસાધારણ વધારો થયો છે; જો કે, ગ્રાહકોના રક્ષણ માટે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટી (આબકારી જકાત) માં પ્રતિ લીટર ₹10 નો ઘટાડો કર્યો છે.
દેશના તમામ પેટ્રોલ પંપો પર પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલના નિયમિત રિટેલ ભાવો યથાવત છે અને પીએસયુ ઓએમસીના રિટેલ આઉટલેટ્સ પર કોઈ ભાવ વધારો કરવામાં આવ્યો નથી.

દરિયાઈ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી

બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલયે પર્સિયન ગલ્ફ (પર્સિયન અખાત) માં પ્રવર્તમાન દરિયાઈ પરિસ્થિતિ અંગેની અપડેટ આપી હતી, જેમાં આ પ્રદેશમાં ભારતીય જહાજો અને ક્રૂની સલામતી અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાંની વિગતો આપવામાં આવી હતી. આ અંતર્ગત જણાવવામાં આવ્યું હતું કે:

બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય દરિયાઈ ખેડૂતોના કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશનો અને દરિયાઈ હિતધારકો સાથે સંકલન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
આ પ્રદેશમાં તમામ ભારતીય દરિયાઈ ખેડૂતો સુરક્ષિત છે અને છેલ્લા 48 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજવાળા જહાજો સાથે જોડાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી.
છેલ્લા 48 કલાકમાં ભારતીય જહાજો અથવા ભારતીય દરિયાઈ ખેડૂતો ધરાવતા વિદેશી જહાજો સાથે જોડાયેલી કોઈ ઘટનાઓ નોંધાઈ નથી.
ડીજી શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમે સક્રિય થયા પછી 8,570 કોલ્સ અને 18,732 થી વધુ ઈમેઈલ હેન્ડલ કર્યા છે. છેલ્લા 48 કલાકમાં કુલ 156 કોલ્સ અને 668 ઈમેઈલ પ્રાપ્ત થયા છે.
મંત્રાલયે, ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ દ્વારા, અત્યાર સુધીમાં 2,999થી વધુ ભારતીય દરિયાઈ ખેડૂતોને સુરક્ષિત રીતે સ્વદેશ પરત લાવવાની સુવિધા પૂરી પાડી છે, જેમાં છેલ્લા 48 કલાકમાં અખાત પ્રદેશના વિવિધ સ્થળોએથી પરત લવાયેલા 23 લોકોનો સમાવેશ થાય છે.
બંદર કામગીરી: સમગ્ર ભારતમાં બંદરની કામગીરી સામાન્ય છે, અને ક્યાંય ભીડ (કન્જેશન) હોવાના અહેવાલ નથી.

આ પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા

વિદેશ મંત્રાલય આ પ્રદેશમાં ભારતીય સમુદાયની સલામતી, સુરક્ષા અને કલ્યાણ સુનિશ્ચિત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને અખાત અને પશ્ચિમ એશિયા પ્રદેશના પ્રવાહો પર નજર રાખવાનું ચાલુ રાખે છે. આ અંતર્ગત માહિતી આપવામાં આવી હતી કે:

વિદેશ મંત્રાલય માહિતીના આદાનપ્રદાન અને પ્રયાસોના ઉત્તમ સંકલન માટે રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના નિયમિત સંપર્કમાં છે.
મંત્રાલયમાં સમર્પિત વિશેષ કંટ્રોલ રૂમ ભારતીય નાગરિકો અને તેમના પરિવારોના પ્રશ્નોના જવાબો આપવા માટે કાર્યરત છે.
ભારતીય દૂતાવાસો અને કોન્સ્યુલેટ્સ સમયસર સહાય પૂરી પાડવા માટે 24 કલાક હેલ્પલાઇન ચલાવી રહ્યા છે અને આપણા નાગરિકોને સક્રિયપણે મદદ કરી રહ્યા છે. તેઓ સ્થાનિક સરકારોના પણ ગાઢ સંપર્કમાં છે.
સ્થાનિક સરકારની માર્ગદર્શિકા, ફ્લાઇટ અને મુસાફરીની સ્થિતિ, કોન્સ્યુલર સેવાઓ અને સમુદાય માટે લેવામાં આવી રહેલા વિવિધ કલ્યાણકારી પગલાં સંબંધિત અદ્યતન એડવાઇઝરી જારી કરવામાં આવી રહી છે.
ભારતીય મિશનો ત્યાં વસતા ભારતીય સમુદાય સાથે સક્રિયપણે જોડાયેલા છે. તેઓ તેમની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે ભારતીય સમુદાયના સંગઠનો, વ્યાવસાયિક જૂથો અને ભારતીય કંપનીઓ સાથે નિયમિત સંવાદ કરી રહ્યા છે.
સરકાર આ પ્રદેશમાં ભારતીય દરિયાઈ ખેડૂતોના કલ્યાણને ઉચ્ચ અગ્રતા આપી રહી છે. ભારતીય મિશનો સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ અને એજન્સીઓ સાથે સંકલન કરવા, કોન્સ્યુલર સહાય આપવા અને ભારત પરત ફરવાની વિનંતીઓમાં મદદ કરવા સહિતની તમામ સહાય પૂરી પાડી રહ્યા છે.
આ પ્રદેશમાંથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે વધારાની ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ થવા સાથે ફ્લાઇટ્સની એકંદર સ્થિતિમાં સુધારો થવાનું ચાલુ છે.
UAEની હવાઈ સરહદ ખુલ્લી છે. ભારતીય અને યુએઇ કેરિયર્સ યુએઇથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ કરી રહ્યા છે.
સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનના વિવિધ એરપોર્ટથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ થવાનું ચાલુ છે.
કતારની હવાઈ સરહદ આંશિક રીતે ખુલ્લી છે. એર ઇન્ડિયા, એર ઇન્ડિયા એક્સપ્રેસ, ઇન્ડિગો અને કતાર એરવેઝ કતારથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ કરી રહ્યા છે.
કુવૈતની હવાઈ સરહદ ખુલ્લી છે. જઝીરા એરવેઝ અને કુવૈત એરવેઝ કુવૈતથી ભારત માટે ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ કરી રહ્યા છે.
બહેરીનની હવાઈ સરહદ ખુલ્લી છે. એર ઇન્ડિયા એક્સપ્રેસ, ઇન્ડિગો અને ગલ્ફ એર બહેરીનથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ કરી રહ્યા છે.
ઇરાકની હવાઈ સરહદ આ પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ કામગીરી સાથે ખુલ્લી છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે થઈ શકે છે.
ઇરાનની હવાઈ સરહદ કાર્ગો અને ચાર્ટર ફ્લાઇટ્સ માટે આંશિક રીતે ખુલ્લી છે. મંત્રાલયે ભારતીય નાગરિકોને ઇરાનનો પ્રવાસ ન કરવા સલાહ આપી છે અને જેઓ પહેલેથી ત્યાં છે તેમને ભારતીય દૂતાવાસના સહયોગથી જમીની સરહદી માર્ગો દ્વારા બહાર નીકળવા વિનંતી કરી છે. અત્યાર સુધીમાં, તેહરાન સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસે જમીની સરહદના માર્ગો દ્વારા 2,520 ભારતીય નાગરિકોને ઇરાનથી બહાર નીકળવાની સુવિધા પૂરી પાડી છે.
ઇઝરાયેલની હવાઈ સરહદ ખુલ્લી છે અને આ પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ કામગીરી પુનઃ શરૂ થઈ છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે થઈ શકે છે.

SM/BS/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2258465) મુલાકાતી સંખ્યા : 9

આ રીલીઝ વાંચો: English , Urdu , Marathi , हिन्दी , Bengali , Tamil , Kannada , Malayalam

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય

પશ્ચિમ એશિયામાં તાજેતરના વિકાસ પર આંતર-મંત્રાલય બ્રીફિંગ

ડાયવર્ઝન (ગેરમાર્ગે જતો જથ્થો) રોકવા માટે ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ આધારિત ડિલિવરી લગભગ 95% સુધી વધી

PSU OMCs દ્વારા 3 એપ્રિલ 2026 થી 5 કિલોગ્રામ FTL સિલિન્ડરો માટે 10,400થી વધુ જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું અને આ શિબિરો દરમિયાન 1,84,000થી વધુ 5 કિલોગ્રામના FTL સિલિન્ડરો વેચાયા

ફાર્મા, કેમિકલ અને પેઇન્ટ ક્ષેત્રની કંપનીઓ માટે એલપીજી પુલમાંથી C3 અને C4 મોલેક્યુલ્સના દૈનિક 1120 મેટ્રિક ટન (MT/day) ની જોગવાઈ કરવામાં આવી

આ પ્રદેશમાં રહેતા તમામ ભારતીય નાવિકો સુરક્ષિત છે; છેલ્લા 48 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજવાળા જહાજો સાથે જોડાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી

તેહરાનમાં ભારતીય દૂતાવાસે 2,520 ભારતીય નાગરિકોને જમીન સરહદ માર્ગો દ્વારા ઈરાનથી બહાર કાઢવામાં મદદ કરી

પોસ્ટેડ ઓન: 06 MAY 2026 4:45PM by PIB Ahmedabad

ઊર્જા પુરવઠો અને ઇંધણની ઉપલબ્ધતા

જાહેર સલાહ અને નાગરિક જાગૃતિ

નાગરિકોને પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજીની ગભરાટમાં આવીને ખરીદી (પેનિક બાઇંગ) કરવાનું ટાળવા સલાહ આપવામાં આવે છે, કારણ કે સરકાર પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજીની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે.
અફવાઓથી સાવધ રહો અને સાચી માહિતી માટે સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર જ વિશ્વાસ કરો.
LPG ગ્રાહકોને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે તેઓ ડિજિટલ બુકિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરે અને ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સની રૂબરૂ મુલાકાત લેવાનું ટાળે.
નાગરિકોને PNG અને ઇલેક્ટ્રિક અથવા ઇન્ડક્શન કૂકટોપ્સ જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
વર્તમાન પરિસ્થિતિ દરમિયાન તમામ નાગરિકોને તેમના દૈનિક વપરાશમાં ઊર્જા બચાવવા માટે જરૂરી પ્રયાસો કરવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.

સરકારની સજ્જતા અને પુરવઠા વ્યવસ્થાપનના પગલાં

ચાલુ ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, સરકારે સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે ઘરેલું LPG, ઘરેલું પીએનજી અને સીએનજી (પરિવહન) માટે 100% પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવી રહ્યો છે.
કોમર્શિયલ LPG માટે હોસ્પિટલો અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ફાર્મા, સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, બિયારણ, કૃષિ વગેરે ક્ષેત્રોને પણ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, પ્રવાસી મજૂરોને આપવામાં આવતા 5 કિલોગ્રામના એફટીએલ (FTL) ના પુરવઠાને 2 અને 3 માર્ચ 2026ના રોજની સરેરાશ દૈનિક સપ્લાયના આધારે બમણો કરવામાં આવ્યો છે.
સરકારે સપ્લાય અને ડિમાન્ડ (પુરવઠા અને માંગ) બંને પક્ષે કેટલાક તર્કસંગત પગલાં પહેલેથી જ લાગુ કર્યા છે, જેમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદન વધારવું, શહેરી વિસ્તારોમાં બુકિંગનો સમયગાળો 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધી કરવો તેમજ પુરવઠા માટેના ક્ષેત્રોને અગ્રતા આપવાનો સમાવેશ થાય છે.
LPGની માંગ પરનું દબાણ હળવું કરવા માટે કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.
કોલસા મંત્રાલયે કોલ ઇન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને નાના અને મધ્યમ ગ્રાહકોને વિતરણ માટે રાજ્યોને વધારાનો કોલસો પૂરો પાડવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
રાજ્યોને ઘરેલું અને વ્યાપારી ગ્રાહકો માટે નવા PNG જોડાણોની સુવિધા આપવા માટે સલાહ આપવામાં આવી છે.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે સંકલિત પ્રયાસો અને સંસ્થાકીય પ્રણાલી

રાજ્ય સરકારોને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ધારો, 1955 અને એલપીજી કંટ્રોલ ઓર્ડર, 2000 હેઠળ પુરવઠાની દેખરેખ રાખવા અને સંગ્રહખોરી તેમજ કાળાબજાર સામે પગલાં લેવાની સત્તા આપવામાં આવી છે.
પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજી સહિતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની પુરવઠા સ્થિતિની દેખરેખ અને નિયમન કરવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારોએ પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવાની રહેશે. ભારત સરકારે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને પત્રો અને વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા આ બાબત પર પુર્નોચ્ચાર કરાયો છે.
ભારત સરકારે તારીખ 27.03.2026 અને 02.04.2026 ના પત્રો દ્વારા નાગરિકોને ઇંધણની પૂરતી ઉપલબ્ધતા અંગે આશ્વાસન આપવા માટે સક્રિય જાહેર સંચારની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સમીક્ષા બેઠકો યોજાઈ રહી છે. આ સંદર્ભમાં, 02.04.2026 ના રોજ (સચિવ, MoPNG ની અધ્યક્ષતામાં) અને 06.04.2026 ના રોજ (MoPNG ના સચિવ તેમજ માહિતી અને પ્રસારણ અને ગ્રાહક બાબતોના સચિવોની સહ-અધ્યક્ષતામાં) બેઠકો બોલાવવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેની બાબતો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો:
- દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ અને નિયમિત જાહેર માર્ગદર્શિકા બહાર પાડવી.
- સોશિયલ મીડિયા પર ખોટા સમાચારો / ગેરમાર્ગે દોરતી માહિતી પર સક્રિયપણે નજર રાખવી અને તેનો સામનો કરવો.
- જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા દૈનિક અમલીકરણ ઝુંબેશ તેજ કરવી અને ઓએમસી (OMCs) ના સંકલન સાથે દરોડા અને તપાસ ચાલુ રાખવી.
- તેમના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં વ્યાપારી એલપીજી ફાળવણીના આદેશો બહાર પાડવા.
- રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ફાળવવામાં આવેલા વધારાના એસકેઓ (SKO - સુપર કેરોસીન ઓઈલ) માટે SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
- PNG અપનાવવા અને વૈકલ્પિક ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવું.
- LPG પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવી, ખાસ કરીને ઘરેલું જરૂરિયાતો માટે, અને પુરવઠાની સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે 5 કિલોગ્રામ એફટીએલ સિલિન્ડરોના લક્ષિત વિતરણને અપનાવવું.
તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે કંટ્રોલ રૂમ અને જિલ્લા દેખરેખ સમિતિઓની સ્થાપના કરી છે.
ઘણા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પ્રેસ બ્રીફિંગ જારી/આયોજિત કરી રહ્યા છે.

અમલીકરણ અને દેખરેખની કાર્યવાહી

LPGની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે દેશભરમાં અમલીકરણની કાર્યવાહી ચાલુ છે. ગઈકાલે દેશભરમાં 2100થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.
PSU OMCએ આકસ્મિક તપાસ મજબૂત અને ચાલુ રાખી છે અને ગઈકાલ સુધીમાં 366 એલપીજી વિતરકો પર દંડ લાદ્યો છે, અને 75 એલપીજી વિતરણ એજન્સીઓને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવી છે.

LPG પુરવઠો

ઘરેલું LPG પુરવઠાની સ્થિતિ:

પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે LPG પુરવઠા પર અસર ચાલુ છે.
ઘરેલું પરિવારોને LPG પુરવઠામાં અગ્રતા આપવામાં આવી છે.
LPG એજન્સીઓ પર કોઈ ડ્રાય-આઉટ (સ્ટોક સંપૂર્ણ ખાલી થવાની સ્થિતિ) નોંધાયું નથી.
ગઈકાલે સમગ્ર ઉદ્યોગ સ્તરે ઓનલાઈન એલપીજી સિલિન્ડર બુકિંગ વધીને આશરે 99% થયું છે.
ડાયવર્ઝન અટકાવવા માટે ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી વધીને આશરે 95% થઈ ગઈ છે. ગ્રાહકના નોંધાયેલા મોબાઈલ નંબર પર ડીએસી (DAC) પ્રાપ્ત થાય છે.
છેલ્લા 2 દિવસ દરમિયાન, આશરે 88.82 લાખ સિલિન્ડરોના બુકિંગ સામે 87.28 લાખથી વધુ LPG સિલિન્ડરોની ડિલિવરી કરવામાં આવી હતી.

કોમર્શિયલ LPG પુરવઠો અને ફાળવણીના પગલાં:

કુલ કોમર્શિયલ LPG ફાળવણી વધારીને કટોકટી પૂર્વેના સ્તરના આશરે 70% કરવામાં આવી છે, જેમાં 10% સુધારા-લિંક્ડ ફાળવણીનો સમાવેશ થાય છે.
ભારત સરકારે 06.04.2026 ના પત્ર દ્વારા જણાવાયું છે કે 21.03.2026 ના પત્રમાં ઉલ્લેખિત 20% ની મર્યાદા કરતાં 2-3 માર્ચ 2026 દરમિયાન સ્થળાંતરિત મજૂરોને આપવામાં આવતા સરેરાશ દૈનિક પુરવઠા (સિલિન્ડરોની સંખ્યા) ના આધારે દરેક રાજ્યમાં 5 કિલો FTL સિલિન્ડરનો દૈનિક જથ્થો બમણો કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ 5 કિલોગ્રામના FTL સિલિન્ડરો ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની મદદથી માત્ર તેમના રાજ્યના પ્રવાસી મજૂરોને સપ્લાય કરવા માટે રાજ્ય સરકાર હેઠળ છે.
છેલ્લા 2 દિવસ દરમિયાન, આશરે 1.2 લાખ – 5 કિલોગ્રામ એફટીએલ સિલિન્ડરોનું વેચાણ થયું હતું.
3 એપ્રિલ 2026 થી, પીએસયુ ઓએમસીએ 5 કિલોગ્રામ એફટીએલ સિલિન્ડરો માટે 10,400 થી વધુ જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું છે, જેમાં 1,84,000 થી વધુ 5 કિલોગ્રામ એફટીએલ સિલિન્ડરો વેચાયા હતા.
ગઈકાલે 132 શિબિરો દ્વારા આશરે 4171 – 5 કિલોગ્રામ એફટીએલ સિલિન્ડરો વેચાયા હતા.
IOCL, HPCL અને BPCLના એક્ઝિક્યુટિવ ડાયરેક્ટર્સની ત્રણ સભ્યોની સમિતિ, રાજ્યના સત્તાધિકારીઓ અને ઉદ્યોગ સંગઠનો સાથે પરામર્શ કરીને રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ LPGના વેચાણની યોજનાને અંતિમ રૂપ આપે છે.
છેલ્લા 2 દિવસ દરમિયાન, કુલ 15900 મેટ્રિક ટનથી વધુ (19 કિલોગ્રામના 8.37 લાખથી વધુ LPG સિલિન્ડરો બરાબર) કોમર્શિયલ LPGનું વેચાણ થયું છે.
છેલ્લા 2 દિવસ દરમિયાન, પીએસયુ ઓએમસી દ્વારા કુલ 876 મેટ્રિક ટન ઓટો એલપીજીનું વેચાણ કરવામાં આવ્યું છે.

કુદરતી ગેસ પુરવઠો અને PNG વિસ્તરણ પહેલ

ગ્રાહકોને ડી-પીએનજી (D-PNG) અને CNG-Transportમાં 100% સપ્લાય સાથે અગ્રતા આપવામાં આવી છે.
ખાતરના પ્લાન્ટ્સ માટે ગેસની એકંદર ફાળવણી વધારીને તેમના છ મહિનાના સરેરાશ વપરાશના આશરે 98% કરવામાં આવી છે.
આ ઉપરાંત, CGD નેટવર્ક દ્વારા સપ્લાય સહિત અન્ય ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ક્ષેત્રોમાં ગેસ સપ્લાય વધારીને 80% સુધી કરવામાં આવ્યો છે.
સીજીડી સંસ્થાઓને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ કોમર્શિયલ LPGની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે તેમના તમામ જીએ (GAs) માં હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે PNG જોડાણોને પ્રાથમિકતા આપે.
IGL, MGL, ગેલ ગેસ (GAIL Gas) અને BPCL સહિતની સીજીડી કંપનીઓ ઘરેલું અને વ્યાપારી પીએનજી જોડાણો માટે પ્રોત્સાહનો આપી રહી છે.
રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને સીજીડી નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી મંજૂરીઓ ઝડપથી આપવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
ભારત સરકારે તારીખ 18.03.2026ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને વધારાની 10% કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણીની ઓફર કરી છે, જો તેઓ LPG થી PNG માં લાંબા ગાળાના સંક્રમણમાં મદદ કરી શકે.
22 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પીએનજી વિસ્તરણ સુધારાઓ સાથે જોડાયેલી વધારાની કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણી મેળવી રહ્યા છે.
માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે તારીખ 24.03.26 ના પત્ર દ્વારા સીજીડી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંબંધિત અરજીઓ પર પ્રાથમિકતાના ધોરણે પ્રક્રિયા કરવા માટે વિશેષરૂપે 3 મહિના માટે 'ઘટાડેલી સમયમર્યાદા સાથે સીજીડી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ત્વરિત મંજૂરી માળખું' અપનાવ્યું છે.
ભારત સરકારે તારીખ 24.03.2026ના ગેઝેટ દ્વારા આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ધારો, 1955 હેઠળ નેચરલ ગેસ એન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (થ્રુ લેઇંગ, બિલ્ડિંગ, ઓપરેશન એન્ડ એક્સપાન્શન ઓફ પાઇપલાઇન્સ એન્ડ અધર ફેસિલીટીઝ) ઓર્ડર, 2026 ને સૂચિત કર્યો છે. આ ઓર્ડર દેશભરમાં પાઇપલાઇન નાખવા અને વિસ્તૃત કરવા માટે એક સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ માળખું પૂરું પાડે છે, જે મંજૂરીઓ અને જમીનની પ્રાપ્તિમાં થતા વિલંબને દૂર કરે છે અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત કુદરતી ગેસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઝડપી વિકાસને સક્ષમ બનાવે છે. આનાથી પીએનજી નેટવર્કની વૃદ્ધિ ઝડપી બનશે, કનેક્ટિવિટી વધશે અને સ્વચ્છ ઇંધણ તરફના સંક્રમણને ટેકો મળશે, જેનાથી ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને ભારતની ગેસ-આધારિત અર્થવ્યવસ્થા આગળ વધશે તેવી અપેક્ષા છે.
PNGRBએ સીજીડી સંસ્થાઓને ડી-પીએનજી જોડાણો ઝડપી બનાવવા નિર્દેશ આપ્યો છે. આ ઉપરાંત, પીએનજી વિસ્તરણના વેગને જાળવી રાખવા માટે નેશનલ પીએનજી ડ્રાઇવ 2.0 ને 30.06.2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
સ્વચ્છ, વધુ સુરક્ષિત અને આત્મનિર્ભર ઊર્જા ભવિષ્યને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, ભારત સરકારે એક મોડેલ ડ્રાફ્ટ સ્ટેટ સીબીજી (CBG) પોલિસી તૈયાર કરી છે. આ મોડેલ નીતિ રાજ્યોને સીબીજી વિકાસ માટે પોતાનું રોકાણકાર-અનુકૂળ અને અમલીકરણ-લક્ષી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે સક્ષમ કરવા માટે એક વ્યાપક અને અનુકૂળ માર્ગદર્શક માળખા તરીકે કામ કરવાના હેતુથી બનાવવામાં આવી છે. જે રાજ્યો આનો વિકલ્પ પસંદ કરશે, તેમને કોમર્શિયલ એલપીજીની આગામી વધારાની ફાળવણી માટે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
MoEFCC એ તારીખ 07.04.2026 ના આદેશ દ્વારા સીપીસીબી (CPCB) ને નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ સીજીડી નેટવર્ક/ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે 15 દિવસની અંદર સ્થાપના અથવા કામગીરી માટેની સંમતિ આપવા માટે એસપીસીબી/પીસીસી (SPCB/PCCs) ને જરૂરી નિર્દેશો જારી કરે.
માર્ચ 2026 થી, આશરે 6.31 લાખ પીએનજી જોડાણો કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે અને વધારાના 2.67 લાખ જોડાણો માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવામાં આવ્યું છે, જેનાથી કુલ જોડાણોની સંખ્યા 8.98 લાખ થઈ ગઈ છે. વધુમાં, નવા જોડાણો માટે આશરે 6.93 લાખ ગ્રાહકોની નોંધણી કરવામાં આવી છે.
05.05.2026 સુધીમાં, આશરે 49,200 પીએનજી ગ્રાહકોએ MYPNGD.in વેબસાઇટ દ્વારા તેમના એલપીજી જોડાણો સરેન્ડર (પરત) કર્યા છે.

ક્રૂડની સ્થિતિ અને રિફાઇનરી કામગીરી

તમામ રિફાઇનરીઓ પૂરતા ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરીઝ સાથે ઊંચી ક્ષમતા પર કામ કરી રહી છે, જ્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.
ઘરેલું વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી ઘરેલું એલપીજી ઉત્પાદનમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
ઘરેલું બજાર માટે પેટ્રોકેમિકલ ફીડસ્ટોક સપ્લાયની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક આંતર-મંત્રાલય સંયુક્ત કાર્યકારી જૂથ (JWG) ની રચના કરવામાં આવી છે. ત્યારબાદ, ભારત સરકારે તારીખ 01.04.2026 ના આદેશ દ્વારા પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સ સહિત ઓઇલ રિફાઇનરી કંપનીઓને સેન્ટર ફોર હાઇ ટેકનોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત કરાયેલા મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રો માટે C3 અને C4 પ્રવાહોની અમુક લઘુત્તમ માત્રા ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગ, રસાયણ અને પેટ્રોકેમિકલ્સ વિભાગ (DCPC), ઉદ્યોગ અને આંતરિક વ્યાપાર પ્રમોશન વિભાગ (DPIIT) તરફથી મળેલી વિનંતીઓના આધારે, ફાર્મા, કેમિકલ અને પેઇન્ટ ક્ષેત્રની કંપનીઓ માટે એલપીજી પુલમાંથી દૈનિક 1120 મેટ્રિક ટનની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
9 એપ્રિલ 2026 થી, મુંબઈ, કોચી, વિઝાગ, ચેન્નાઈ, મથુરા અને ગુજરાત રિફાઇનરીઓ દ્વારા કેમિકલ, ફાર્મા અને પેઇન્ટ ઉદ્યોગને આશરે 12,000 મેટ્રિક ટન પ્રોપિલિન અને 1750 મેટ્રિક ટનથી વધુ બ્યુટાઈલ એક્રેલેટનું વેચાણ કરવામાં આવ્યું છે.

રિટેલ ઇંધણ ઉપલબ્ધતા અને કિંમતોના પગલાં

દેશભરમાં તમામ રિટેલ આઉટલેટ્સ (પેટ્રોલ પંપ) સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે.
મધ્ય પૂર્વની કટોકટીને કારણે ક્રૂડના ભાવોમાં અસાધારણ વધારો થયો છે; જો કે, ગ્રાહકોના રક્ષણ માટે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટી (આબકારી જકાત) માં પ્રતિ લીટર ₹10 નો ઘટાડો કર્યો છે.
દેશના તમામ પેટ્રોલ પંપો પર પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલના નિયમિત રિટેલ ભાવો યથાવત છે અને પીએસયુ ઓએમસીના રિટેલ આઉટલેટ્સ પર કોઈ ભાવ વધારો કરવામાં આવ્યો નથી.

દરિયાઈ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી

બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય દરિયાઈ ખેડૂતોના કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશનો અને દરિયાઈ હિતધારકો સાથે સંકલન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
આ પ્રદેશમાં તમામ ભારતીય દરિયાઈ ખેડૂતો સુરક્ષિત છે અને છેલ્લા 48 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજવાળા જહાજો સાથે જોડાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી.
છેલ્લા 48 કલાકમાં ભારતીય જહાજો અથવા ભારતીય દરિયાઈ ખેડૂતો ધરાવતા વિદેશી જહાજો સાથે જોડાયેલી કોઈ ઘટનાઓ નોંધાઈ નથી.
ડીજી શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમે સક્રિય થયા પછી 8,570 કોલ્સ અને 18,732 થી વધુ ઈમેઈલ હેન્ડલ કર્યા છે. છેલ્લા 48 કલાકમાં કુલ 156 કોલ્સ અને 668 ઈમેઈલ પ્રાપ્ત થયા છે.
મંત્રાલયે, ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ દ્વારા, અત્યાર સુધીમાં 2,999થી વધુ ભારતીય દરિયાઈ ખેડૂતોને સુરક્ષિત રીતે સ્વદેશ પરત લાવવાની સુવિધા પૂરી પાડી છે, જેમાં છેલ્લા 48 કલાકમાં અખાત પ્રદેશના વિવિધ સ્થળોએથી પરત લવાયેલા 23 લોકોનો સમાવેશ થાય છે.
બંદર કામગીરી: સમગ્ર ભારતમાં બંદરની કામગીરી સામાન્ય છે, અને ક્યાંય ભીડ (કન્જેશન) હોવાના અહેવાલ નથી.

આ પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા

વિદેશ મંત્રાલય માહિતીના આદાનપ્રદાન અને પ્રયાસોના ઉત્તમ સંકલન માટે રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના નિયમિત સંપર્કમાં છે.
મંત્રાલયમાં સમર્પિત વિશેષ કંટ્રોલ રૂમ ભારતીય નાગરિકો અને તેમના પરિવારોના પ્રશ્નોના જવાબો આપવા માટે કાર્યરત છે.
ભારતીય દૂતાવાસો અને કોન્સ્યુલેટ્સ સમયસર સહાય પૂરી પાડવા માટે 24 કલાક હેલ્પલાઇન ચલાવી રહ્યા છે અને આપણા નાગરિકોને સક્રિયપણે મદદ કરી રહ્યા છે. તેઓ સ્થાનિક સરકારોના પણ ગાઢ સંપર્કમાં છે.
સ્થાનિક સરકારની માર્ગદર્શિકા, ફ્લાઇટ અને મુસાફરીની સ્થિતિ, કોન્સ્યુલર સેવાઓ અને સમુદાય માટે લેવામાં આવી રહેલા વિવિધ કલ્યાણકારી પગલાં સંબંધિત અદ્યતન એડવાઇઝરી જારી કરવામાં આવી રહી છે.
ભારતીય મિશનો ત્યાં વસતા ભારતીય સમુદાય સાથે સક્રિયપણે જોડાયેલા છે. તેઓ તેમની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે ભારતીય સમુદાયના સંગઠનો, વ્યાવસાયિક જૂથો અને ભારતીય કંપનીઓ સાથે નિયમિત સંવાદ કરી રહ્યા છે.
સરકાર આ પ્રદેશમાં ભારતીય દરિયાઈ ખેડૂતોના કલ્યાણને ઉચ્ચ અગ્રતા આપી રહી છે. ભારતીય મિશનો સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ અને એજન્સીઓ સાથે સંકલન કરવા, કોન્સ્યુલર સહાય આપવા અને ભારત પરત ફરવાની વિનંતીઓમાં મદદ કરવા સહિતની તમામ સહાય પૂરી પાડી રહ્યા છે.
આ પ્રદેશમાંથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે વધારાની ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ થવા સાથે ફ્લાઇટ્સની એકંદર સ્થિતિમાં સુધારો થવાનું ચાલુ છે.
UAEની હવાઈ સરહદ ખુલ્લી છે. ભારતીય અને યુએઇ કેરિયર્સ યુએઇથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ કરી રહ્યા છે.
સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનના વિવિધ એરપોર્ટથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ થવાનું ચાલુ છે.
કતારની હવાઈ સરહદ આંશિક રીતે ખુલ્લી છે. એર ઇન્ડિયા, એર ઇન્ડિયા એક્સપ્રેસ, ઇન્ડિગો અને કતાર એરવેઝ કતારથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ કરી રહ્યા છે.
કુવૈતની હવાઈ સરહદ ખુલ્લી છે. જઝીરા એરવેઝ અને કુવૈત એરવેઝ કુવૈતથી ભારત માટે ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ કરી રહ્યા છે.
બહેરીનની હવાઈ સરહદ ખુલ્લી છે. એર ઇન્ડિયા એક્સપ્રેસ, ઇન્ડિગો અને ગલ્ફ એર બહેરીનથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ કરી રહ્યા છે.
ઇરાકની હવાઈ સરહદ આ પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ કામગીરી સાથે ખુલ્લી છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે થઈ શકે છે.
ઇરાનની હવાઈ સરહદ કાર્ગો અને ચાર્ટર ફ્લાઇટ્સ માટે આંશિક રીતે ખુલ્લી છે. મંત્રાલયે ભારતીય નાગરિકોને ઇરાનનો પ્રવાસ ન કરવા સલાહ આપી છે અને જેઓ પહેલેથી ત્યાં છે તેમને ભારતીય દૂતાવાસના સહયોગથી જમીની સરહદી માર્ગો દ્વારા બહાર નીકળવા વિનંતી કરી છે. અત્યાર સુધીમાં, તેહરાન સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસે જમીની સરહદના માર્ગો દ્વારા 2,520 ભારતીય નાગરિકોને ઇરાનથી બહાર નીકળવાની સુવિધા પૂરી પાડી છે.
ઇઝરાયેલની હવાઈ સરહદ ખુલ્લી છે અને આ પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ કામગીરી પુનઃ શરૂ થઈ છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે થઈ શકે છે.

SM/BS/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2258465)