ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಆಯೋಜಿಸಿರುವ ಎರಡು ದಿನಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ಇಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ಉದ್ಘಾಟನಾ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ (2026-27) ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪ್ಲಾನ್ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್ (ಪಿಪಿಸಿ) ಕಿರುಪುಸ್ತಕ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿ (ಜಿಪಿಡಿಪಿ) ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಇಗ್ರಾಮ್ ಸ್ವರಾಜ್ ಯೋಜನಾ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವು ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ, ಅಂತರ್ಗತ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ-ಆಧಾರಿತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯಾಗಾರವು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಸ್‌.ಐ.ಆರ್‌.ಡಿ. ಮತ್ತು ಪಿ.ಆರ್‌.ಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, ಪಂಚಾಯತ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ವಿವೇಕ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಅವರು, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಅನುಸರಣಾ ವ್ಯಾಯಾಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಬದಲು, ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರುವ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಜಿಪಿಡಿಪಿ  ಮೂಲಕ ಆಸ್ತಿ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಯೋಜನೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವ್ಯರ್ಥವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು. ಸುಸ್ಥಿರತೆ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪಂಚಾಯತ್ ನೇತೃತ್ವದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಶ್ರೀ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಅವರು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೇಳಿದರು. ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಾಗರಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು.

ಕೇಂದ್ರ ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ (ಡಿ.ಡಿ.ಡಬ್ಯ್ಲೂ.ಎಸ್.) ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ಅಶೋಕ್ ಕೆ.ಕೆ. ಮೀನಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಮಿಷನ್ (ಗ್ರಾಮೀಣ) ದೇಶಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು.  ಸ್ಥಳೀಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವುದರಿಂದ, ಈಗ ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಈ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬಳಕೆಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಉತ್ತಮ ಮೂಲಭೂತ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಬಲವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಜಿಪಿಡಿಪಿ ಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ-ಆಧಾರಿತ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬಳಕೆ, ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ಇಲಾಖೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಒಮ್ಮುಖವಾಗುವುದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಕರಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸಮಿತಿಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ, ಸ್ವಂತ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ (ಜಿಪಿಡಿಪಿ ಗಳು) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಎಂಬೆಡ್ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಶ್ರೀ ಮೀನಾ ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಪಂಚಾಯತಿ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ಲೋಹಾನಿ ಅವರು, ಜಿಪಿಡಿಪಿಯ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ವಿಷಯಾಧಾರಿತ, ಗುಣಮಟ್ಟ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಯೋಜನೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ನಿಧಿಯ ಲಭ್ಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ನಕಲು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳ ನಡುವಿನ ದುರ್ಬಲ ಒಮ್ಮುಖವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಳಪೆ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು.  16 ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 84 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಗಮನ ಸೆಳೆದರು, ಕೇಂದ್ರ ಅನುದಾನಗಳು ಪೂರಕವಾಗಿವೆಯೇ ಹೊರತು ರಾಜ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಹರಿವುಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್‌ಎಲ್‌ಬಿಗಳ ಸ್ವಂತ ಮೂಲ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಯೋಜನೆಗೆ ಜಿಪಿಡಿಪಿ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಸಾಧನ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜಿಪಿಡಿಪಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಮಿತಿಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ 15 ಸೂಚಕಗಳಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಜಿಪಿಡಿಪಿ ತರಬೇತಿಗೆ ಹೊಸ ಒತ್ತು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.

ಕೇಂದ್ರ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯದ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಮುಕ್ತಾ ಶೇಖರ್ ಅವರು 16 ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಅನುದಾನ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು, ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಸುಧಾರಣಾ-ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು. 2026–31ಕ್ಕೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ₹4.35 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು. ಇ-ಗ್ರಾಮಸ್ವರಾಜ್  ಮತ್ತು ಅಡಿಟ್ ಆನ್ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಬೋರ್ಡಿಂಗ್, ರಾಜ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ಸಮರ್ಥ್ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ತಳಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒ.ಎಸ್.ಆರ್. ವರದಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಿಯಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು.

ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ಮೊದಲ ದಿನವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ-ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪಿಡಿಪಿ ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವಿಧಾನಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳು, 16 ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅನುದಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳ ಮೂಲಕ ಜಿಪಿಡಿಪಿ ಯೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಾಮ ಬಡತನ ಕಡಿತ ಯೋಜನೆ (ವಿ.ಪಿ.ಆರ್.ಪಿ) ಯ ಒಮ್ಮುಖ, ಪೆಸಾ ಜಿಪಿಡಿಪಿ ಯ ತಯಾರಿಕೆ, ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಇ-ಗ್ರಾಮಸ್ವರಾಜ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಮಂಚಿತ್ರದ ಕುರಿತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಸೇರಿವೆ.  2ನೇ ದಿನದಂದು, ಕಾರ್ಯಾಗಾರವು ಪಂಚಾಯತ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ (ಪಿಎಐ) ಅನ್ನು ಪುರಾವೆ ಆಧಾರಿತ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ನಂತರ ನವೀಕರಿಸಿದ ಪೋರ್ಟಲ್‌ ನಲ್ಲಿ ಜಿಪಿಡಿಪಿ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕುರಿತು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಅನುಭವ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

******