આંતરરાષ્ટ્રીય સૂર્ય દિવસ, 3 મે 2026 ના અવસરે, નવી અને નવીનીકરણીય ઊર્જા મંત્રાલય (MNRE) એ ‘રન ફોર સન’ મેરેથોન — જે તે સૌર શક્તિને અંજલિ છે જેણે લાખો ઘરો અને જીવનમાં પ્રકાશ લાવ્યો છે, અને આવનારી પેઢીઓ સુધી તે કરવાનું ચાલુ રાખશેનું આયોજન કર્યું હતું.

આ કાર્યક્રમમાં 1,50,000 મેગાવોટથી વધુ સૌર ઊર્જાની સ્થાપિત ક્ષમતા અને પીએમ સૂર્ય ઘર: મફત વીજળી યોજના (PM-SGMBY) હેઠળની પરિવર્તનકારી પ્રગતિની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી, જેના હેઠળ 30 લાખ સોલર રૂફટોપ ઇન્સ્ટોલેશન કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં એપ્રિલ 2026 માં પૂર્ણ થયેલા સૌથી વધુ એક મહિનાના 2.7 લાખ ઇન્સ્ટોલેશનનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં રૂફટોપ સોલરથી દેશભરના 45 લાખથી વધુ પરિવારોને ફાયદો થયો છે.

પશ્ચિમ એશિયામાં ઊંડી બનતી ઊર્જા અનિશ્ચિતતાઓના સંદર્ભમાં, ભારતના નવીનીકરણીય ઊર્જા ક્ષેત્રે — અને ખાસ કરીને સૌર ઊર્જાએ — આત્મનિર્ભરતાને આકાંક્ષામાંથી વાસ્તવિકતામાં ફેરવી દીધી છે. આ વર્ષે 31 માર્ચ સુધીમાં, ભારતની સંચિત સૌર ક્ષમતા 150 ગીગાવોટ છે, જે 2014 માં માત્ર 2.82 GW હતી — બાર વર્ષમાં 53 ગણો વધારો. છેલ્લી 50 GW એકલી માત્ર 15 મહિનામાં ઉમેરવામાં આવી હતી, જે આપણા ઇતિહાસમાં આટલો સૌથી ઝડપી ઉમેરો છે. ભારતની સ્થાપિત વીજળી ક્ષમતાના આશરે 50% હવે બિન-અશ્મિભૂત ઇંધણ સ્ત્રોતોમાંથી આવે છે — જે લક્ષ્ય 2030 ની સમયમર્યાદા પહેલા જ પ્રાપ્ત કરી લેવામાં આવ્યું છે, જે સ્વચ્છ ઊર્જા સંક્રમણમાં વૈશ્વિક નેતા તરીકે ભારતની સ્થિતિને મજબૂત બનાવે છે.

‘રન ફોર સન’ માં નવી દિલ્હીના મેજર ધ્યાનચંદ નેશનલ સ્ટેડિયમ ખાતે 2 કિમી અને 5 કિમીની દોડ યોજાઈ હતી, જેમાં તમામ વય જૂથોના નાગરિકોએ ઉત્સાહભેર ભાગ લીધો હતો — જે ભારતના સ્વચ્છ ઊર્જા મિશનની વધતી જતી જાહેર માલિકીને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

આ પ્રસંગે બોલતા, નવી અને નવીનીકરણીય ઊર્જા મંત્રાલયના સચિવ શ્રી સંતોષ કુમાર સારંગીએ જણાવ્યું હતું કે ‘રન ફોર સન’ એ માત્ર મેરેથોન નથી, પરંતુ વધુ ટકાઉ અને આત્મનિર્ભર ભારત તરફનું સામૂહિક પગલું છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારત નવીનીકરણીય ઊર્જામાં વૈશ્વિક નેતા તરીકે તેની સ્થિતિ મજબૂત કરે છે, તેમ છતાં પીએમ સૂર્ય ઘર: મફત વીજળી યોજના દ્વારા સૌર ઊર્જાની પહોંચ વિસ્તારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે — તે સુનિશ્ચિત કરે છે કે સ્વચ્છ ઊર્જા સંક્રમણના લાભો દરેક ઘર સુધી પહોંચે.

ભારત હાલમાં સ્થાપિત નવીનીકરણીય ઊર્જા ક્ષમતાની દ્રષ્ટિએ વૈશ્વિક સ્તરે ત્રીજા ક્રમે છે. ‘રન ફોર સન’ કાર્યક્રમે ભારતની સૌર ઊર્જાની મુસાફરીના ઊંડાણને ઉજાગર કરવા માટે — અને દેશભરમાં સૌર જમાવટને વધુ વેગ આપવા માટે આ ગતિને વધારવા માટે એક પ્લેટફોર્મ તરીકે સેવા આપી હતી.

આ કાર્યક્રમ સૌર ઊર્જાને આગળ વધારવા અને પીએમ સૂર્ય ઘર: મફત વીજળી યોજના હેઠળ નાગરિક-કેન્દ્રીય સ્વચ્છ ઊર્જા સંક્રમણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ભારતની પ્રતિબદ્ધતા— એક સમયે એક રૂફટોપ, એક ઘર, એક સૂર્ય ઘરના સામૂહિક સમર્થન તરીકે ઊભો છે.

SM/IJ/JD