ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ಇಂದು ಲೇಹ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧನ ಪವಿತ್ರ ಅವಶೇಷಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಡಾಖ್‌ನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ಶ್ರೀ ವಿ.ಕೆ. ಸಕ್ಸೇನಾ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಗಣ್ಯರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು, ಇಂದಿನ ಬುದ್ಧ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯು ಲಡಾಖ್ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಸುವರ್ಣಾವಕಾಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, 75 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧನ ಪವಿತ್ರ ಅವಶೇಷಗಳ ಆಗಮನವು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಧರ್ಮದವರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದಂತೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜನನ, ಜ್ಞಾನೋದಯ ಮತ್ತು ಮಹಾಪರಿನಿರ್ವಾಣ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವುದು ಅಪರೂಪ; ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಇಂದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಕರ ಮತ್ತು ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ದಿನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಹೇಳಿದರು. ಇಂದು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಲ್ಲದೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುನರ್ಮಿಲನವೂ ಆಗಿದೆ. ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ತಥಾಗತ ಬುದ್ಧನು ಈ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿಗೆ, ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿರುವುದು ದೊಡ್ಡ ಅದೃಷ್ಟದ ವಿಷಯ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಲಡಾಖ್ನಲ್ಲಿ ಧಮ್ಮ ಅನುಸರಣೆ  ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ದಲೈ ಲಾಮಾ ಅವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಈ ಭೂಮಿಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಬೌದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯ ಜೀವಂತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಹೇಳಿದರು. ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ, ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಈ ಭೂಮಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ. ಶಾಂತಿಯುತ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ, ಆ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಇದು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಹಾದಿಯು ತಥಾಗತನ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದಿಂದ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಯಿತು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಲಡಾಖ್‌ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರುತನ್ನು ನ್ಯಯಿಂಗ್ಮಾ, ಕಗ್ಯು, ಸಕ್ಯಾ ಮತ್ತು ಗೆಲಗ್ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ರೂಪಿಸಿವೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು ಹೇಳಿದರು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅವು ಇದ್ದಂತೆಯೇ ನೋಡುವುದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಗುರುವಿನ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನವು ಮುಕ್ತಿಯ ದ್ವಾರವಾಗಿದೆ. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಆಚರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಜ್ಞಾನವು ಅಪೂರ್ಣ, ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಆಚರಣೆಯು ಕುರುಡು; ಆದ್ದರಿಂದ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯ ಮಿಲನವೇ ಸರಿಯಾದ ಹಾದಿ. ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ, ನೈತಿಕ ಶಿಸ್ತು ಇಲ್ಲದೆ ಜ್ಞಾನಯುತ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಲಡಾಖ್ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಈ ಸಂದೇಶವು ಇಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಶಾ ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಪವಿತ್ರ ಅವಶೇಷಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕತೆಯು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಹೇಳಿದರು. ಲಡಾಖ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಗಿಲ್‌ನಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂದೇಶವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಅಶಾಂತಿಯ ನಡುವೆ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯ ಹಾದಿ ಮಾತ್ರ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ಪರಂಪರೆಯು ಇಂದಿಗೂ ನಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಶತಮಾನಗಲಿಂದಲೂ, ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಲಡಾಖ್ ತಲುಪಿತು, ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಲಡಾಖ್‌ನಿಂದ ಆಚೆಗೂ ಹರಡಿತು ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು ಹೇಳಿದರು. ಲಡಾಖ್ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಬೌದ್ಧ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಮಹಾಯಾನ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಕಲೆಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಲಡಾಖ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ, ಒಡನಾಟ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಸಾಮ್ರಾಟ ಅಶೋಕನ ದೂತರು ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಪ್ರಭಾವದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದರು.

ಕುಶಾನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅಂದಾಜು 1ನೇ ಮತ್ತು 3ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ, ಮಹಾಯಾನ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಉದಯ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಲಡಾಖ್ ತಲುಪಿತು ಎಂದು ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಹೇಳಿದರು. ಅನೇಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ತೂಪಗಳು, ಬೌದ್ಧ ವಿಗ್ರಹಗಳು, ಖರೋಷ್ಠಿ-ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಶಾಸನಗಳು ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವು ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಸಿಲ್ಕ್ ರೂಟ್  (Silk Route) ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಕಾಶ್ಮೀರ, ಲೇಹ್, ಯಾರ್ಕಂಡ್, ಖೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ವಿಚಾರಗಳ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೂ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ಎಂದು ಗೃಹ ಸಚಿವರು ಹೇಳಿದರು. 7 ರಿಂದ 10 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ, ಟಿಬೆಟ್‌ನಿಂದ ಮಹಾಯಾನ ಮತ್ತು ವಜ್ರಯಾನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಲಡಾಖ್ ತಲುಪಿ, ಇಲ್ಲಿ ತಥಾಗತನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದವು ಎಂದು ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಹೇಳಿದರು. ಇದರ ನಂತರ, 10 ಮತ್ತು 11 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದಾಗ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕೊಡುಗೆ ಬಂದಿತು. ಅಲ್ಚಿ ಮಠ ಸೇರಿದಂತೆ 108 ಬೌದ್ಧವಿಹಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಿಯೇ ಬೌದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದ್ದರೂ, ಲಡಾಖ್‌ನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಂಡ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಹೇಳಿದರು. ಪವಿತ್ರ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದಂತೆಯೇ ಸಮಾನ ಎಂದು ಮಹಾಯಾನ ಬೌದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಬಹಳ ಸಮಯದ ನಂತರ ಲಡಾಖ್‌ನ ಜನರಿಗೆ ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧನ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವ ಅದೃಷ್ಟ ಲಭಿಸುತ್ತಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳ ಅನುಯಾಯಿಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದವರು ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಗೃಹ ಸಚಿವರು ಲಡಾಖ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧನು ಜ್ಞಾನೋದಯ ಪಡೆದು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಹರಡಿದಾಗ ಅವನ ಜ್ಞಾನವು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿತ್ತೋ, ಇಂದು 2,500 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಭಾರತದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧನ ಮಹಾನ್ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗ ಹಾಗೂ ಪರಿಹಾರದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಹೇಳಿದರು.

 
*****