શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલયે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને તેની સંલગ્ન સંસ્થાઓને એડવાઇઝરી જાહેર કરી છે, જેમાં દેશભરમાં વધતા તાપમાન અને હીટવેવની સ્થિતિની પ્રતિકૂળ અસરોથી કામદારો અને મજૂરોને બચાવવા માટે તાત્કાલિક નિવારક અને શમનકારી પગલાં લેવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.

તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય સચિવો/વહીવટદારોને સંબોધિત એક પત્રમાં, મંત્રાલયે કામદારો, ખાસ કરીને જેઓ આઉટડોર (ખુલ્લામાં) અને શ્રમ-સઘન ક્ષેત્રોમાં કાર્યરત છે, તેમને સુરક્ષિત રાખવા માટે સંકલિત, બહુ-ક્ષેત્રીય અને બહુ-પરિમાણીય અભિગમની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ નોકરીદાતાઓ, કબજેદારો (occupiers), ઉદ્યોગો અને બાંધકામ કંપનીઓને કામદારોની સુરક્ષાના પગલાંના તાત્કાલિક અમલીકરણ માટે જરૂરી નિર્દેશો જાહેર કરે, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:

• વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કર્મચારીઓ / કામદારો માટે કામના કલાકોના પુનઃનિર્ધારણ (re-scheduling) ની મંજૂરી આપવી
• પીવાના પાણીની પર્યાપ્ત સુવિધાઓ સુનિશ્ચિત કરવી અને આરામ કરવાના વિસ્તારો તથા કાર્યસ્થળોને ઠંડા રાખવાની જોગવાઈ કરવી
• બાંધકામ કામ સહિત આવી સુવિધાઓની જરૂર હોય તેવી કામકાજની પરિસ્થિતિઓ માટે ઇમરજન્સી આઈસ પેક અને ગરમીથી થતી બીમારી અટકાવવા માટેની સામગ્રીની જોગવાઈ કરવી
• કામદારોની નિયમિત આરોગ્ય તપાસ સુનિશ્ચિત કરવા માટે આરોગ્ય વિભાગ સાથે સંકલન કરવું

ફેક્ટરી અને ખાણ વ્યવસ્થાપકોને પણ કામદારોને વધુ રાહત આપવાની સલાહ આપવામાં આવી છે, જેમાં અતિશય ગરમીના સમયગાળા દરમિયાન કામની ગતિ ધીમી કરવી, જ્યાં સતત કામ અનિવાર્ય હોય ત્યાં બે વ્યક્તિની ટુકડીઓ સોંપવી, આરામ કરવાના વિસ્તારો પૂરા પાડવા અને પૂરતી વેન્ટિલેશન તથા ઠંડકની વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવાનો સમાવેશ થાય છે.

બાંધકામ કામદારો, ઇંટોના ભઠ્ઠાના કામદારો, દૈનિક વેતન મેળવનારા અને છૂટક મજૂરો માટે વિશેષ ધ્યાન આપવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને લેબર ચોક અને જાહેર સ્થળોએ જાગૃતિ અભિયાન હાથ ધરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવ્યા છે, સાથે જ હીટવેવ સુરક્ષા સંદેશાઓ અને ઇમરજન્સી સંપર્ક વિગતો ધરાવતા પોસ્ટરો અને બેનરો પ્રદર્શિત કરવા જણાવાયું છે.

ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ટ્રેનિંગ, નેશનલ બોર્ડ ફોર વર્કર્સ એજ્યુકેશન (DTNBWE) ને હીટવેવ શમન અને વ્યવસ્થાપન પર જાગૃતિ અને તાલીમ કાર્યક્રમો આયોજિત કરવા માટે સલાહ આપવામાં આવી છે, જેમાં નીચેની બાબતો આવરી લેવામાં આવશે:

• હીટવેવના કારણો અને અસરો
• હાઇડ્રેશન અને આરામ માટેના વિરામ જેવી સુરક્ષિત કાર્ય પદ્ધતિઓ
• હીટ સ્ટ્રેસના લક્ષણોની વહેલી ઓળખ
• કાર્યસ્થળ અને સામુદાયિક સ્તરે નિવારક વ્યૂહરચનાઓ
• ઇમરજન્સી પ્રતિસાદ અને પ્રાથમિક સારવારના પગલાં.

કર્મચારી રાજ્ય વીમા નિગમ (ESIC) અને લેબર વેલ્ફેર ડાયરેક્ટર જનરલ (DGLW) હેઠળની હોસ્પિટલો અને ડિસ્પેન્સરીઓને હીટ સ્ટ્રોકના કેસો માટે સમર્પિત હેલ્પ ડેસ્ક સ્થાપવા અને ORS, આઈસ પેક અને ગરમીથી થતી બીમારી નિવારણની અન્ય સામગ્રીનો પર્યાપ્ત સ્ટોક સુનિશ્ચિત કરવા કહેવામાં આવ્યું છે.

વધુમાં, ચીફ લેબર કમિશનર (CLC) અને ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ માઈન્સ સેફ્ટી (DGMS) જેવી અમલીકરણ એજન્સીઓને વિનંતી કરવામાં આવી છે કે તેઓ સુરક્ષિત કામ કરવાની પરિસ્થિતિઓ, પીવાનું પાણી, વેન્ટિલેશન, ઠંડકની સુવિધાઓ અને કામદારોની સમયાંતરે આરોગ્ય તપાસ સંબંધિત કાનૂની જોગવાઈઓના પાલન પર દેખરેખ રાખે.

કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) અને નેશનલ કરિયર સર્વિસ (NCS) ને પણ તેમના દ્વારા આયોજિત કેમ્પ અને આઉટરીચ પ્રવૃત્તિઓ દરમિયાન ઠંડક અને વેન્ટિલેશન તથા પીવાના પાણીનો પર્યાપ્ત પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા સલાહ આપવામાં આવી હતી.

તમામ સંસ્થાઓને વધુ સમીક્ષા અને દેખરેખ માટે આ સંદર્ભમાં લેવામાં આવેલા પગલાં અને હાથ ધરવામાં આવેલી પ્રવૃત્તિઓ અંગે પખવાડિક સ્થિતિ અહેવાલ રજૂ કરવા પણ વિનંતી કરવામાં આવી છે.

મંત્રાલયે પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે ઉનાળાની ઋતુમાં કામદારોના સ્વાસ્થ્ય, સુરક્ષા અને ઉત્પાદકતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે સમયસર નિવારક પગલાં અને ઝીણવટભરી દેખરેખ આવશ્યક છે.

SM/DK/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com