પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાતી પરિસ્થિતિના પ્રકાશમાં, ભારત સરકાર સંકલિત પ્રતિભાવ પગલાં દ્વારા મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સજ્જતા અને સાતત્ય સુનિશ્ચિત કરવા માટે સક્રિયપણે જોડાયેલી છે. નીચે મુજબના અપડેટ ઉર્જા પુરવઠા, દરિયાઈ કામગીરી અને પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોને સહાયના સંદર્ભમાં લેવામાં આવી રહેલા પગલાંની રૂપરેખા આપે છે:

ઉર્જા પુરવઠો અને બળતણની ઉપલબ્ધતા

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) સાથે સંકળાયેલી ચાલી રહેલી પરિસ્થિતિના સંદર્ભમાં દેશભરમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો અને એલપીજી (LPG) ની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા પગલાં લઈ રહ્યું છે. મંત્રાલય મુજબ:

જાહેર એડવાઈઝરી અને નાગરિક જાગૃતિ

• નાગરિકોને પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજીની ગભરાટમાં ખરીદી (panic purchase) ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે કારણ કે સરકાર પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજીની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે.
• અફવાઓથી સાવધ રહો અને સાચી માહિતી માટે સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર આધાર રાખો.
• એલપીજી ગ્રાહકોને ડિજિટલ બુકિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવા અને વિતરકોની મુલાકાત લેવાનું ટાળવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.
• નાગરિકોને પીએનજી (PNG) અને ઇલેક્ટ્રિક અથવા ઇન્ડક્શન કૂકટોપ્સ જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
• તમામ નાગરિકોને વર્તમાન પરિસ્થિતિ દરમિયાન તેમના દૈનિક વપરાશમાં ઉર્જા બચાવવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.

સરકારી સજ્જતા અને પુરવઠા વ્યવસ્થાપન પગલાં

• ચાલુ ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, સરકારે સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે ઘરેલું એલપીજી, ઘરેલું પીએનજી અને સીએનજી (ટ્રાન્સપોર્ટ) ને 100% પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવી રહ્યો છે.
• કોમર્શિયલ એલપીજી માટે હોસ્પિટલો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ફાર્મા, સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, બીજ, કૃષિ વગેરેને પણ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, સ્થળાંતરિત મજૂરોને 5 કિગ્રા FTL નો પુરવઠો 2 અને 3 માર્ચ 2026 ના સરેરાશ દૈનિક પુરવઠાના આધારે બમણો કરવામાં આવ્યો છે.
• સરકારે પુરવઠા અને માંગ બંને પક્ષે અનેક તર્કસંગત પગલાં પહેલેથી જ અમલમાં મૂક્યા છે, જેમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદન વધારવું, શહેરી વિસ્તારોમાં બુકિંગ અંતરાલ 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધી વધારવો અને પુરવઠા માટે ક્ષેત્રોને પ્રાથમિકતા આપવી સામેલ છે.
• એલપીજીની માંગ પરનું દબાણ ઘટાડવા માટે કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.
• કોલસા મંત્રાલયે કોલ ઈન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને નાના અને મધ્યમ ગ્રાહકોને વિતરણ માટે રાજ્યોને વધારાનો કોલસો ફાળવવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
• રાજ્યોને ઘરેલું અને વ્યાપારી ગ્રાહકો માટે નવા પીએનજી જોડાણોની સુવિધા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને સંસ્થાકીય પદ્ધતિઓ સાથે સંકલિત પ્રયાસો

• રાજ્ય સરકારો આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ધારો, 1955 અને એલપીજી નિયંત્રણ આદેશ, 2000 હેઠળ પુરવઠાનું નિરીક્ષણ કરવા અને સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર સામે પગલાં લેવા માટે સત્તા ધરાવે છે.
• પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજી સહિતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના પુરવઠાની સ્થિતિ પર નજર રાખવા અને તેનું નિયમન કરવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારોએ પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવાની છે. ભારત સરકારે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને બહુવિધ પત્રો અને વીસી (VC) દ્વારા આ વાતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો છે.
• ભારત સરકારે 27.03.2026 અને 02.04.2026 ના પત્રો દ્વારા નાગરિકોને બળતણની પર્યાપ્ત ઉપલબ્ધતા અંગે આશ્વાસન આપવા માટે સક્રિય જાહેર સંવાદની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સમીક્ષા બેઠકો યોજાઈ રહી છે. આ સંદર્ભમાં, 02.04.2026 (સચિવ, MoPNG ની અધ્યક્ષતામાં) અને 06.04.2026 (સચિવ, MoPNG સાથે માહિતી અને પ્રસારણ તથા ગ્રાહક બાબતોના સચિવોની અધ્યક્ષતામાં) બેઠકો બોલાવવામાં આવી હતી, જેમાં નીચે મુજબની બાબતો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો:
  • દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ બહાર પાડવી અને નિયમિત જાહેર એડવાઈઝરી જારી કરવી.
  • સોશિયલ મીડિયા પર ફેક ન્યૂઝ / ખોટી માહિતી પર સક્રિયપણે નજર રાખવી અને તેનો સામનો કરવો.
  • જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા દૈનિક અમલીકરણ અભિયાનને વધુ તીવ્ર બનાવવું અને OMCs સાથે સંકલનમાં દરોડા અને તપાસ ચાલુ રાખવી.
  • તેમના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
  • રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ફાળવવામાં આવેલા વધારાના કેરોસીન (SKO) માટે ફાળવણી આદેશો જારી કરવા.
  • પીએનજી અપનાવવા અને વૈકલ્પિક ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવું.
  • એલપીજી પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવી, ખાસ કરીને ઘરેલું જરૂરિયાતો માટે, અને પુરવઠાની સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરોના લક્ષિત વિતરણને અપનાવવું.
• તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે કંટ્રોલ રૂમ અને જિલ્લા મોનિટરિંગ સમિતિઓની સ્થાપના કરી છે.
• ઘણા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પ્રેસ બ્રીફિંગ જારી કરી રહ્યા છે/કરી રહ્યા છે.

અમલીકરણ અને દેખરેખની કાર્યવાહી

• એલપીજીની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે દેશભરમાં અમલીકરણની કાર્યવાહી ચાલુ છે. ગઈકાલે દેશભરમાં 2400 થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.
• PSU ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ આકસ્મિક તપાસ મજબૂત બનાવી છે અને ગઈકાલ સુધીમાં 309 એલપીજી ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશીપ પર દંડ લાદ્યો છે અને 70 એલપીજી ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશીપને સસ્પેન્ડ કરી છે.

એલપીજી પુરવઠો

ઘરેલું એલપીજી પુરવઠાની સ્થિતિ:

• પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે એલપીજી પુરવઠો પ્રભાવિત થવાનું ચાલુ છે.
• ઘરેલું પરિવારોને એલપીજી પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
• એલપીજી ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશીપ પર કોઈ ડ્રાય-આઉટ (સ્ટોક ખતમ થવો) નોંધાયો નથી.
• ગઈકાલે સમગ્ર ઉદ્યોગમાં ઓનલાઈન એલપીજી સિલિન્ડર બુકિંગ વધીને લગભગ 99% થયું છે.
• ડાયવર્ઝન રોકવા માટે ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી વધીને 94.5% થી વધુ થઈ છે. DAC ગ્રાહકના નોંધાયેલા મોબાઈલ નંબર પર પ્રાપ્ત થાય છે.

કોમર્શિયલ એલપીજી પુરવઠો અને ફાળવણીના પગલાં:

• કુલ કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણી વધારીને કટોકટી પૂર્વેના સ્તરના લગભગ 70% કરવામાં આવી છે, જેમાં 10% રિફોર્મ-લિંક્ડ (સુધારા સાથે જોડાયેલ) ફાળવણીનો સમાવેશ થાય છે.
• ભારત સરકારે 06.04.2026 ના પત્ર દ્વારા જણાવ્યું છે કે દરેક રાજ્યમાં સ્થળાંતરિત મજૂરોને વિતરણ માટે ઉપલબ્ધ 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરની દૈનિક માત્રા 2-3 માર્ચ 2026 દરમિયાન સ્થળાંતરિત મજૂરોને સરેરાશ દૈનિક પુરવઠા (સિલિન્ડરોની સંખ્યા) ના આધારે બમણી કરવામાં આવી રહી છે, જે 21.03.2026 ના પત્રમાં ઉલ્લેખિત 20% ની મર્યાદાથી વધુ છે. આ 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડર ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની સહાયથી રાજ્યમાં માત્ર સ્થળાંતરિત મજૂરોને સપ્લાય કરવા માટે રાજ્ય સરકારના નિકાલ પર છે.
• 1લી એપ્રિલ 2026 થી, 18.63 લાખથી વધુ - 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો વેચાયા છે.
• ગઈકાલે દેશભરમાં અંદાજે 80,000 – 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો વેચાયા હતા.
• 3 એપ્રિલ 2026 થી, PSU OMCs એ 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો માટે 8770 થી વધુ જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું છે, જેમાં 1,38,000 થી વધુ - 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરોનું પણ વેચાણ થયું હતું.
• ગઈકાલે 230 થી વધુ શિબિરો દ્વારા 5717 – 5 કિગ્રા FTL વેચાયા હતા.
• IOCL, HPCL અને BPCL ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર્સની ત્રણ સભ્યોની સમિતિ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ એલપીજી વિતરણના આયોજન માટે રાજ્ય સત્તાવાળાઓ અને ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ સાથે સંકલન કરી રહી છે.
• એપ્રિલ-26 ના મહિના દરમિયાન (24.04.26 સુધી), કુલ 1,55,524 MT (19 કિગ્રાના 81.85 લાખથી વધુ એલપીજી સિલિન્ડર સમાન) કોમર્શિયલ એલપીજી વેચવામાં આવ્યું છે.

કુદરતી ગેસ પુરવઠો અને પીએનજી વિસ્તરણ પહેલ

• ગ્રાહકોને D-PNG અને CNG-ટ્રાન્સપોર્ટમાં 100% સપ્લાય સાથે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
• ફર્ટિલાઇઝર પ્લાન્ટ્સને એકંદર ગેસ ફાળવણી વધારીને તેમના છ મહિનાના સરેરાશ વપરાશના આશરે 95% કરવામાં આવી છે.
• વધુમાં, CGD નેટવર્ક દ્વારા પુરવઠા સહિત અન્ય ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ક્ષેત્રોમાં ગેસ પુરવઠો 80% સુધી વધારવામાં આવ્યો છે.
• CGD સંસ્થાઓને કોમર્શિયલ એલપીજીની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે તેમના તમામ GAs માં હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે પીએનજી જોડાણોને પ્રાથમિકતા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.
• IGL, MGL, GAIL Gas અને BPCL સહિતની CGD કંપનીઓ ઘરેલું અને વ્યાપારી પીએનજી જોડાણો માટે પ્રોત્સાહન આપી રહી છે.
• રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને CGD નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી મંજૂરીઓ ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
• ભારત સરકારે 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કોમર્શિયલ એલપીજીની વધારાની 10% ફાળવણીની ઓફર કરી છે, જો તેઓ એલપીજીથી પીએનજીમાં લાંબા ગાળાના સંક્રમણમાં મદદ કરી શકે.
• 22 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પીએનજી વિસ્તરણ સુધારા સાથે જોડાયેલ વધારાની કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણી મેળવી રહ્યા છે.
• માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે 24.03.26 ના પત્ર દ્વારા પ્રાથમિકતાના ધોરણે CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંબંધિત અરજીઓ પર પ્રક્રિયા કરવા માટે 3 મહિના માટે વિશેષ તરીકે ‘ઘટાડેલી સમયમર્યાદા સાથે CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ત્વરિત મંજૂરી માળખું’ અપનાવ્યું છે.
• ભારત સરકારે 24.03.2026 ના ગેઝેટ દ્વારા આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ધારો, 1955 હેઠળ 'નેચરલ ગેસ એન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (થ્રુ લેઇંગ, બિલ્ડિંગ, ઓપરેશન એન્ડ એક્સપાન્શન ઓફ પાઇપલાઇન્સ એન્ડ અધર ફેસિલિટીઝ) ઓર્ડર, 2026' સૂચિત કર્યો છે. આ ઓર્ડર દેશભરમાં પાઇપલાઇન નાખવા અને વિસ્તારવા માટે સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ માળખું પૂરું પાડે છે, જે મંજૂરીઓ અને જમીન મેળવવામાં થતા વિલંબને દૂર કરે છે અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત કુદરતી ગેસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઝડપી વિકાસને સક્ષમ બનાવે છે. તે પીએનજી નેટવર્કની વૃદ્ધિને વેગ આપશે, લાસ્ટ-માઈલ કનેક્ટિવિટી વધારશે અને સ્વચ્છ ઇંધણ તરફના સંક્રમણને સમર્થન આપશે તેવી અપેક્ષા છે, જેનાથી ઉર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને ભારતના ગેસ-આધારિત અર્થતંત્રને આગળ વધારશે.
• PNGRB એ CGD સંસ્થાઓને D-PNG જોડાણો ઝડપી બનાવવા નિર્દેશ આપ્યો છે. ઉપરાંત, પીએનજી વિસ્તરણમાં વેગ જાળવી રાખવા માટે નેશનલ પીએનજી ડ્રાઈવ 2.0 ને 30.06.2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
• સ્વચ્છ, વધુ સુરક્ષિત અને આત્મનિર્ભર ઉર્જા ભવિષ્યને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે ભારત સરકારે મોડેલ ડ્રાફ્ટ સ્ટેટ CBG પોલિસી વિકસાવી છે. મોડેલ પોલિસીનો હેતુ રાજ્યોને CBG વિકાસ માટે તેમની પોતાની રોકાણકાર-મૈત્રીપૂર્ણ અને અમલીકરણ-લક્ષી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે સક્ષમ બનાવવા માટે એક વ્યાપક લવચીક માર્ગદર્શક માળખા તરીકે સેવા આપવાનો છે. જે રાજ્યો આ પસંદ કરશે, તેમને કોમર્શિયલ એલપીજીની વધારાની ફાળવણીના આગામી હપ્તા માટે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
• MoEFCC એ 07.04.2026 ના આદેશ દ્વારા CPCB ને CGD નેટવર્ક/ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે 15 દિવસની અંદર સ્થાપના માટેની સંમતિ અથવા કાર્ય કરવા માટેની સંમતિ આપવા માટે SPCB/PCCs ને જરૂરી નિર્દેશો આપવા સૂચના આપી છે.
• માર્ચ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં 5.36 લાખથી વધુ પીએનજી જોડાણો ગેસિફાઇડ કરવામાં આવ્યા છે અને વધારાના 2.61 લાખ જોડાણો માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવામાં આવ્યું છે, જે કુલ જોડાણોને 7.97 લાખ સુધી લઈ ગયા છે. વધુમાં, આશરે 6.05 લાખ ગ્રાહકોએ નવા કનેક્શન માટે નોંધણી કરાવી છે.
• 24.04.2026 સુધીમાં, 42,280 થી વધુ પીએનજી ગ્રાહકોએ MYPNGD.in વેબસાઇટ દ્વારા તેમના એલપીજી જોડાણો સરેન્ડર કર્યા છે.

ક્રૂડની સ્થિતિ અને રિફાઇનરી કામગીરી

• તમામ રિફાઇનરીઓ પર્યાપ્ત ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરીઝ સાથે ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કાર્યરત છે, જ્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.
• ઘરેલું વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી ઘરેલું એલપીજી ઉત્પાદન વધારવામાં આવ્યું છે.
• ઘરેલું બજાર માટે પેટ્રોકેમિકલ ફીડસ્ટોક પુરવઠાની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે આંતર-મંત્રાલય જોઈન્ટ વર્કિંગ ગ્રુપ (JWG) ની રચના કરવામાં આવી છે. ત્યારબાદ, ભારત સરકારે 01.04.2026 ના આદેશ દ્વારા પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સ સહિત ઓઈલ રિફાઈનરી કંપનીઓને સેન્ટર ફોર હાઈ ટેકનોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત જટિલ ક્ષેત્રો માટે ચોક્કસ લઘુત્તમ જથ્થામાં C3 અને C4 સ્ટ્રીમ્સ ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
• ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ કેમિકલ્સ એન્ડ પેટ્રો કેમિકલ્સ (DCPC), ડિપાર્ટમેન્ટ ફોર પ્રમોશન ઓફ ઇન્ડસ્ટ્રી એન્ડ ઇન્ટરનલ ટ્રેડ (DPIIT) પાસેથી મળેલી વિનંતીઓના આધારે, એલપીજી પૂલમાંથી ફાર્મા અને કેમિકલ ક્ષેત્રની કંપનીઓ માટે 1000 MT/દિવસની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
• 9 એપ્રિલ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં મુંબઈ, કોચી, વિઝાગ, ચેન્નાઈ અને મથુરા રિફાઈનરીઓ દ્વારા કેમિકલ અને ફાર્મા ઉદ્યોગને 7000 MT થી વધુ પ્રોપીલીન વેચવામાં આવ્યું છે.

રિટેલ બળતણની ઉપલબ્ધતા અને ભાવના પગલાં

• દેશભરમાં રિટેલ આઉટલેટ્સ સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે.
• મધ્ય પૂર્વની કટોકટીને કારણે ક્રૂડના ભાવમાં અસાધારણ વધારો થયો છે; જોકે, ગ્રાહકોના રક્ષણ માટે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઈઝ ડ્યૂટીમાં લિટર દીઠ ₹10 નો ઘટાડો કર્યો છે.
• ભારત સરકારે 11.04.2026 ની ગેઝેટ સૂચના દ્વારા ઘરેલું બજારમાં આ ઉત્પાદનોની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ડીઝલ પર નિકાસ લેવી વધારીને લિટર દીઠ રૂ. 55.50 અને એટીએફ (ATF) પર લિટર દીઠ રૂ. 42 કરી છે.
• અફવાઓને કારણે અમુક રિટેલ આઉટલેટ્સ પર ગભરાટમાં ખરીદી (Panic Buying) જોવા મળી રહી છે. જાણ કરવામાં આવે છે કે દેશના તમામ પેટ્રોલ પંપ પર પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલના નિયમિત છૂટક ભાવ યથાવત છે અને PSU OMCs ના રિટેલ આઉટલેટ્સ પર કોઈ ભાવ વધારો થયો નથી.

કેરોસીન ઉપલબ્ધતા અને વિતરણના પગલાં

• રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને નિયમિત ફાળવણી ઉપરાંત 48,000 KL કેરોસીનની વધારાની ફાળવણી કરવામાં આવી છે.
• 18 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કર્યા છે, જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખે કોઈ જરૂરિયાત હોવાનો સંકેત આપ્યો નથી.

દરિયાઈ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી

બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય દ્વારા આ પ્રદેશમાં કાર્યરત ભારતીય જહાજો અને ખલાસીઓની સુરક્ષા માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. મંત્રાલયે જણાવ્યું કે:

• મંત્રાલય ખલાસીઓના કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશન અને દરિયાઈ હિતધારકો સાથે સંકલન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
• પ્રદેશમાં તમામ ભારતીય ખલાસીઓ સુરક્ષિત છે અને છેલ્લા 24 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો સાથે સંકળાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી.
• ડીજી શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમે સક્રિય થયા પછી 7,553 કોલ અને 16,033 થી વધુ ઈમેઈલ હેન્ડલ કર્યા છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં 150 કોલ અને 394 ઈમેઈલ પ્રાપ્ત થયા છે.
• ડીજી શિપિંગે અત્યાર સુધીમાં 2,729 થી વધુ ભારતીય ખલાસીઓને સુરક્ષિત રીતે પરત લાવવામાં સુવિધા પૂરી પાડી છે, જેમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં ગલ્ફ પ્રદેશના વિવિધ સ્થળોએથી 49 ખલાસીઓનો સમાવેશ થાય છે.
• ભારતભરના બંદરની કામગીરી સામાન્ય છે અને ક્યાંય ભીડ (congestion) નોંધાઈ નથી.

પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા

વિદેશ મંત્રાલય ગલ્ફ અને પશ્ચિમ એશિયા ક્ષેત્રમાં વિકાસ પર નજર રાખવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં આ ક્ષેત્રમાં ભારતીય સમુદાયની સલામતી, સુરક્ષા અને કલ્યાણ સુનિશ્ચિત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. જાણ કરવામાં આવી હતી કે:

• ભારતીય મિશન અને પોસ્ટ્સ ચોવીસ કલાક હેલ્પલાઇન ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે અને ભારતીય નાગરિકોને સક્રિયપણે મદદ કરી રહ્યા છે. તેઓ સ્થાનિક સરકારો સાથે નજીકના સંપર્કમાં રહે છે.
• સ્થાનિક સરકારની માર્ગદર્શિકા, ફ્લાઇટ અને મુસાફરીની સ્થિતિ અને કોન્સ્યુલર સેવાઓ અને આપણા સમુદાયને ટેકો આપવા માટે લેવામાં આવતા વિવિધ કલ્યાણકારી પગલાં વિશેની માહિતી સહિત અપડેટ કરેલી એડવાઈઝરી નિયમિતપણે જારી કરવામાં આવી રહી છે.
• ભારતીય મિશન પ્રદેશમાં વિવિધ એસોસિએશનો, સંસ્થાઓ, વ્યાવસાયિક જૂથો, ભારતીય કંપનીઓ અને અન્ય હિતધારકો સહિત ભારતીય સમુદાય સાથે સક્રિયપણે જોડાયેલા છે.
• સરકાર પ્રદેશમાં ભારતીય ખલાસીઓના કલ્યાણને ઉચ્ચ પ્રાથમિકતા આપી રહી છે. ભારતીય મિશનો પ્રદેશમાં જહાજો પરના ભારતીય ક્રૂ સભ્યોને સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ અને એજન્સીઓ સાથે સંકલન કરવા, કોન્સ્યુલર સહાય આપવા અને ભારત પરત ફરવાની વિનંતીઓને સરળ બનાવવા સહિત તમામ સહાય પૂરી પાડી રહ્યા છે.
• પ્રદેશમાંથી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ કાર્યરત વધારાની ફ્લાઇટ્સ સાથે ફ્લાઇટની એકંદર સ્થિતિમાં સુધારો થવાનું ચાલુ છે. 28 ફેબ્રુઆરીથી અત્યાર સુધીમાં આ પ્રદેશમાંથી આશરે 12,65,000 મુસાફરોએ ભારતની મુસાફરી કરી છે.
• યુએઈ (UAE) માં, એરલાઇન્સ ઓપરેશનલ અને સુરક્ષાના કારણોસર યુએઈ અને ભારત વચ્ચે મર્યાદિત વ્યાપારી ફ્લાઇટ્સ ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં યુએઈ અને ભારત વચ્ચે આજે આશરે 110 ફ્લાઇટ્સની અપેક્ષા છે.
• સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનના વિવિધ એરપોર્ટથી ભારતના સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ચાલુ છે.
• કતારની હવાઈ સરહદ આંશિક રીતે ખુલ્લી હોવાથી, કતાર એરવેઝ ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઈટ્સ ઓપરેટ કરી રહી છે.
• કુવૈતની હવાઈ સરહદ ખુલ્લી છે. જઝીરા એરવેઝ અને કુવૈત એરવેઝે જાહેરાત કરી છે કે તેઓ ટૂંક સમયમાં કુવૈતથી ભારત માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ કામગીરી ફરી શરૂ કરશે. તેઓ સાઉદી અરેબિયાના દમ્મામ એરપોર્ટથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે નોન-શિડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ ફ્લાઇટ્સ ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે.
• બહેરીનની હવાઈ સરહદ ખુલ્લી છે. ગલ્ફ એર બહેરીનથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઈટ્સ ઓપરેટ કરી રહી છે.
• ઇરાકની હવાઈ સરહદ પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ કામગીરી સાથે ખુલ્લી છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે થઈ શકે છે.
• ઈરાનની હવાઈ સરહદ કાર્ગો અને ચાર્ટર ફ્લાઈટ્સ માટે આંશિક રીતે ખુલ્લી છે. ભારતીય નાગરિકોને ઈરાનની મુસાફરી ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે અને જેઓ ઈરાનમાં પહેલેથી જ છે તેમને આપણા દૂતાવાસના સહયોગથી જમીન સરહદ માર્ગો દ્વારા બહાર નીકળવા વિનંતી કરવામાં આવે છે. અત્યાર સુધીમાં, તેહરાન સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસે જમીન સરહદ માર્ગો દ્વારા 2,443 ભારતીય નાગરિકોને ઈરાનમાંથી બહાર નીકળવામાં સુવિધા પૂરી પાડી છે.
• ઇઝરાયેલ: ઇઝરાયેલની હવાઈ સરહદ ખુલ્લી છે અને પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ કામગીરી ફરી શરૂ થઈ છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે થઈ શકે છે.

SM/IJ/JD