પેન્શન ફંડ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (PFRDA) દ્વારા સંચાલિત ભારત સરકારની મુખ્ય સામાજિક સુરક્ષા યોજના, અટલ પેન્શન યોજના (APY)એ 21 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ કુલ ગ્રોસ એનરોલમેન્ટ 9 કરોડ સબ્સ્ક્રાઇબર્સને વટાવીને એક ઐતિહાસિક સીમાચિહ્ન હાંસલ કર્યું છે.

યોજનાની વધતી જતી પહોંચ અને પ્રભાવના વધુ પુરાવા તરીકે, નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન કુલ નોંધણી 1.35 કરોડ સબ્સ્ક્રાઇબર્સનો આંકડો વટાવી ગઈ છે, જે યોજનાની શરૂઆતથી એક જ નાણાકીય વર્ષમાં નોંધાયેલ સૌથી વધુ નોંધણી છે.

તમામ ભારતીયો માટે સાર્વત્રિક સામાજિક સુરક્ષા પ્રણાલી સ્થાપિત કરવાના વિઝન સાથે 9 મે, 2015ના રોજ શરૂ કરાયેલ, APY એ એક સ્વૈચ્છિક, અંશદાન આધારિત પેન્શન યોજના છે જે મુખ્યત્વે ગરીબો, વંચિતો અને અસંગઠિત ક્ષેત્રના કામદારો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. છેલ્લા એક દાયકામાં, બેંકો (PSBs/RRBs/ખાનગી બેંકો/SFBs/સહકારી બેંકો), SLBCs/UTLBCs/LDMs, ટપાલ વિભાગ (DoP) ના સતત પ્રયાસો અને ભારત સરકારના સતત સમર્થન દ્વારા આ યોજનામાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. PFRDA એ વ્યાપક આઉટરીચ પહેલ, ક્ષમતા નિર્માણ કાર્યક્રમો, બહુભાષી જાગૃતિ સામગ્રી, મીડિયા ઝુંબેશ અને નિયમિત કામગીરી સમીક્ષાઓ દ્વારા દેશના તમામ રાજ્યો અને જિલ્લાઓમાં યોજનાના વ્યાપને વિસ્તારવામાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી છે.

APY ને નીચેના ત્રિવિધ લાભો સુનિશ્ચિત કરીને 'સંપૂર્ણ સુરક્ષા કવચ' (સંપૂર્ણ સુરક્ષા કવચ) પ્રદાન કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે: - પ્રથમ, 60 વર્ષની ઉંમર પછી સબ્સ્ક્રાઇબર્સ માટે ₹1,000 થી ₹5,000 સુધીની ગેરંટીકૃત માસિક પેન્શન; બીજું, સબ્સ્ક્રાઇબરના મૃત્યુ પછી જીવનસાથીને સમાન પેન્શન ચાલુ રહે છે અને ત્રીજું, બંનેના મૃત્યુ પછી નોમિનીને 60 વર્ષની ઉંમર સુધી સંચિત ભંડોળનું વળતર. આ યોજના 18 થી 40 વર્ષની વયના તમામ ભારતીય નાગરિકો માટે ખુલ્લી છે, સિવાય કે જેઓ આવકવેરા ચૂકવનારા છે અથવા રહી ચૂક્યા છે.

“APY કા સાથ હૈ તો જીવન કા સુરક્ષા કવચ સાથ હૈ”

SM/BS/JD