ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੁਲ 10,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਟਾਰਟਅਪ ਇੰਡੀਆ ਫੰਡ ਆਫ ਫੰਡਜ਼ 2.0 (ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਐੱਫਓਐੱਫ 2.0) ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਲਈ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਪੂੰਜੀ ਜੁਟਾਉਣਾ ਹੈ।

ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਐੱਫਓਐੱਫ 2.0 ਫੰਡ ਆਫ਼ ਫੰਡਜ਼ ਫਾਰ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ (ਐੱਫਐੱਫਐੱਸ 1.0) ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2016 ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਫੰਡਿੰਗ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਉਤਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 

ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਐੱਫਓਐੱਫ 2.0 ਦੇ ਕੋਲ 16ਵੇਂ ਅਤੇ 17ਵੇਂ ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਯੋਗ ਵਿਕਲਪਿਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਫੰਡਾਂ (ਏਆਈਐੱਫ) ਦੀਆਂ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਲਈ ਕੁੱਲ 10,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਫੰਡ ਹੋਵੇਗਾ।

ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਐੱਫਓਐੱਫ 2.0 ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਕਲਪਿਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਫੰਡਾਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਤਰਜੀਹੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡੀਪ ਟੈਕ ਸਟਾਰਟਅੱਪ, ਛੋਟੇ ਏਆਈਐੱਫ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਿਤ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਕਾਸ ਪੜਾਅ ਦੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਣ ਸਟਾਰਟਅੱਪ, ਅਤੇ ਸੈਕਟਰ ਜਾਂ ਸਟੇਜ ਅਗਨੋਸਟਿਕ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਐੱਫਓਐੱਫ 2.0 ਏਆਈਐੱਫ ਲਈ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾਗਤ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦੇ ਅਨੁਭਵੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਇੱਕ ਵੈਂਚਰ ਕੈਪੀਟਲ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਕਮੇਟੀ (ਵੀਸੀਆਈਸੀ) ਦੁਆਰਾ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ​ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਸਕੀਮ ਦੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਮੇਟੀ (ਈਸੀ) ਵੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਢਾਂਚੇ ਅਧੀਨ ਉੱਚਿਤ ਸ਼ਾਸਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿ-ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਲ ਗਾਈਡਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਪਾਰ ਵਿਭਾਗ (ਡੀਪੀਆਈਆਈਟੀ) ਵੀਸੀਆਈਸੀ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਸਬੰਧੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗਾ।

ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਐੱਫਓਐੱਫ 2.0 ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਵੀਨਤਾ-ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਵਿਕਾਸ ਏਜੰਡੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ, ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਧਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਲਚਕਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ, ਨਿਰਮਾਣ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ, ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਵੇਗੀ।

ਸਮਾਲ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਸਿਡਬੀI) ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਲਾਗੂਕਰਨ ਏਜੰਸੀ (ਆਈਏ) ਵਜੋਂ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਘਰੇਲੂ ਲਾਗੂਕਰਨ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਵੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। 

ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਐੱਫਓਐੱਫ 2.0 ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 'ਸਟਾਰਟਅੱਪ' ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸੇਬੀ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਵਿਕਲਪਿਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਫੰਡਾਂ (ਏਆਈਐੱਫ) ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਵੇਗਾ।

ਵਿਕਸ਼ਿਤ ਭਾਰਤ @ 2047 ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਜ਼ਨ ਨਾਲ ਇਕਸਾਰ, ਇਹ ਫੰਡ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣ, ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ: https://egazette.gov.in/WriteReadData/2026/271764.pdf

************

ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦਿਆਲ/ਅਭਿਜੀਤ ਨਰਾਇਣਨ/ਗਰੀਮਾ ਸਿੰਘ