ಕೊನೆಯ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ವರೆಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಬಡ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಗತಿ ಶಕ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನಾತ್ಮಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಂತರ್ಗತ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕೀಕರಣದ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ಗಮನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ, 2025–26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳು, ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ಮಲ್ಟಿಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ 100 ರೈಲ್ವೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಪ್ರಚೋದನೆಯು ವರ್ಧಿತ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ, ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕುವ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

6,000 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ₹1.53 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರೈಲ್ವೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ. 2024–25ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, 2,800 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದದ ₹72,869 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ 64 ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಯೋಜನಾ ಅನುಮೋದನೆಗಳು ಶೇಕಡಾ 56 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಮಾರ್ಗ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಶೇಕಡಾ 114 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಬದ್ಧತೆಯು ಶೇಕಡಾ 110 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಾರ್ಹ ಜಿಗಿತವನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.

ಮಂಜೂರಾದ 100 ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳು, ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಕೆಲಸಗಳು, ಬೈಪಾಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಫ್ಲೈಓವರ್‌ ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರಮೇಳ ಮಾರ್ಗಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಸ್ಯಾಚುರೇಟೆಡ್ ಮಾರ್ಗಗಳ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಸಮಯಪಾಲನೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವಾಗ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇವು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ, ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲದ ಸಮತೋಲಿತ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (17 ಯೋಜನೆಗಳು), ಬಿಹಾರ (11), ಜಾರ್ಖಂಡ್ (10), ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ (9) ಪ್ರಮುಖ ಗಮನ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ, ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಬಿಹಾರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಕಾರಿಡಾರ್‌‌ ಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯಗಳು ಭಾರತದ ಸಾಗಾಣಿಕೆ (ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್) ಜಾಲದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಧಿತ ಸಂಪರ್ಕವು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾದ್ಯಂತ ಕ್ಯಾಸ್ಕೇಡಿಂಗ್ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

"ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಗತಿ ಶಕ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್‌" ನೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಬುಡಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವತ್ತ ಪ್ರಮುಖ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ರೌಘಾಟ್-ಜಗದಲ್‌ ಪುರ ಮಾರ್ಗದಂತಹ ಹೆಗ್ಗುರುತು ಉಪಕ್ರಮಗಳು, ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಬಹು ಕಾರಿಡಾರ್‌ ಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ತರುತ್ತವೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಈ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ, ಪರಿವರ್ತನಾ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. 35ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಜನೆಗಳು ₹1,000 ಕೋಟಿಯನ್ನು ಮೀರಿ, ಕಾರಿಡಾರ್ ಮಟ್ಟದ ನವೀಕರಣಗಳ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹10,150 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಕಸಾರಾ-ಮನ್ಮಾಡ್ 3 ನೇ ಮತ್ತು 4 ನೇ ಮಾರ್ಗ (131 ಕಿಮೀ), ₹8,740 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಖಾರ್ಸಿಯಾ-ನಯಾ ರಾಯ್‌ಪುರ-ಪರ್ಮಲ್ಕಾಸಾ 5 ನೇ ಮತ್ತು 6 ನೇ ಮಾರ್ಗ (278 ಕಿಮೀ), ₹5,450 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಇಟಾರ್ಸಿ-ನಾಗ್‌ಪುರ 4 ನೇ ಮಾರ್ಗ (297 ಕಿಮೀ) ಮತ್ತು ₹5,000 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ (ಸನತ್‌ನಗರ)–ವಾಡಿ 3 ನೇ ಮತ್ತು 4 ನೇ ಮಾರ್ಗ (173 ಕಿಮೀ) ಸೇರಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಕೇವಲ ₹28,000 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಟ್ರಂಕ್ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರಕು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಿಷನ್ 3000 ಎಟಿ ಉಪಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಇಂಧನ ಕಾರಿಡಾರ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಬಂಡವಾಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ ವೇಗದ ಸಾಗಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಜಾಲ ಯೋಜನೆಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿನ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ರೈಲು ಸಾಗರ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಬಂದರು ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾಗಿ, ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆ ಜಾಲ ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಾಗಾಣಿಕೆ (ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್) ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ಬೃಹತ್ ಹೂಡಿಕೆಯು ಗಣನೀಯ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸಿಮೆಂಟ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಾಗಾಣಿಕೆ (ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ) ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಅವು ರೈಲ್ವೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ, ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲ - ಇದು ಭಾರತವು ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯತ್ತ ಸಾಗುವ ಸುಗಮ ಹಾದಿಗೆ ಹಾಕುವ ಸುಭದ್ರ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದೆ.

*****