ભારતના ઉપરાષ્ટ્રપતિ શ્રી સી.પી. રાધાકૃષ્ણને આજે ઉપ-રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં આયોજિત એક સમારોહમાં સિંધી ભાષામાં - દેવનાગરી અને ફારસી બંને લિપિઓમાં - ભારતના બંધારણના નવીનતમ સંસ્કરણનું વિમોચન કર્યું હતું.

ઉપસ્થિત લોકોને સંબોધતા, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ સિંધી ભાષા દિવસ નિમિત્તે સિંધી ભાષી સમુદાયને શુભેચ્છાઓ પાઠવી હતી. તેમણે સિંધીને સૌથી પ્રાચીન અને મધુર ભાષાઓમાંની એક ગણાવી અને કહ્યું કે તેની સાહિત્યિક પરંપરા વેદાંત ફિલસૂફી અને સૂફી વિચારના અનોખા સંગમને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જે એકતા, પ્રેમ અને ભાઈચારો જેવા સાર્વત્રિક મૂલ્યોને પ્રોત્સાહન આપે છે.

આ પ્રસંગના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડતા તેમણે કહ્યું કે સ્વતંત્રતા પછી પહેલીવાર સિંધી ભાષામાં બંધારણનું પ્રકાશન - ખાસ કરીને દેવનાગરી લિપિમાં - ભાષાકીય સમાવેશને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે બંધારણ માત્ર એક કાનૂની દસ્તાવેજ નથી, પરંતુ રાષ્ટ્રનો જીવંત આત્મા છે; તે રાષ્ટ્રની આકાંક્ષાઓને મૂર્તિમંત કરે છે, નાગરિકોના અધિકારોનું રક્ષણ કરે છે અને લોકશાહી શાસનનું માર્ગદર્શન આપે છે.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળ સરકાર દ્વારા બંધારણને અનેક ભારતીય ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ કરાવવાના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરી. તેમણે કહ્યું કે આવી પહેલ નાગરિકો અને શાસન વચ્ચેના અંતરને દૂર કરવામાં મદદ કરે છે, કારણ કે તે લોકોને તેમની માતૃભાષામાં બંધારણ સમજવામાં સક્ષમ બનાવે છે, લોકશાહી ભાગીદારી અને વિશ્વાસને મજબૂત બનાવે છે.

તેમણે કહ્યું કે ભારત તેના બંધારણને આટલી વિશાળ શ્રેણીની ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ કરાવવામાં અનોખું છે. તેમણે તાજેતરના વર્ષોમાં હાથ ધરવામાં આવેલી અન્ય સમાન પહેલોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો, જેમાં બોડો, ડોગરી, સંથાલી, તમિલ, ગુજરાતી અને નેપાળીમાં અનુવાદનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે કહ્યું કે આ પ્રયાસો ભારતની ભાષાકીય વિવિધતાની ઉજવણી કરે છે અને લોકશાહી મૂલ્યોને મજબૂત બનાવે છે.

સિંધી સમુદાયની ઐતિહાસિક યાત્રા પર પ્રકાશ પાડતા, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ભાગલા પછીના મુશ્કેલ સમયગાળા દરમિયાન ભાષા સ્થિતિસ્થાપકતા અને એકતાના પ્રતીક તરીકે ઉભરી આવી હતી. તેમણે યાદ કર્યું કે 1967માં 21મા બંધારણીય સુધારા દ્વારા સિંધી ભાષાને બંધારણની આઠમી અનુસૂચિમાં સમાવવામાં આવી હતી; જેના દ્વારા તેના સાંસ્કૃતિક મહત્વને માન્યતા આપવામાં આવી હતી અને ભવિષ્યની પેઢીઓ માટે તેનું સંરક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવ્યું હતું.

બધી ભાષાઓનું સન્માન કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂકતા તેમણે કહ્યું કે જ્યારે દરેક વ્યક્તિને પોતાની માતૃભાષા વહાલી લાગે છે, ત્યારે બધી ભાષાઓને સમાન આદર આપવો જોઈએ. તેમણે ભાર મૂક્યો કે ભારતની તાકાત તેની વિવિધતામાં રહેલી છે અને ભાષાઓ સંસ્કૃતિ, પરંપરા અને ઓળખના મહત્વપૂર્ણ વાહક છે.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કાયદા અને ન્યાય મંત્રાલય, ખાસ કરીને પ્રાદેશિક ભાષા અધિકારીઓના, બંધારણને પ્રાદેશિક ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ કરાવવાના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે આવી પહેલ નાગરિકોને સશક્ત બનાવશે અને 2047 સુધીમાં 'વિકસિત ભારત'ના વિઝનને મજબૂત બનાવવામાં ફાળો આપશે.

તેમણે નાગરિકોને તેમની માતૃભાષા તેમજ રાષ્ટ્રના સામૂહિક ભાષાકીય વારસાની ઉજવણી કરવાનો આગ્રહ કરતા પોતાના સંબોધનનું સમાપ્ત કર્યું, અને 'વિવિધતામાં એકતા'ની ભાવના અને "રાષ્ટ્ર પ્રથમ"ના માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતનો પુનરાવર્તિત કર્યો હતો.

આ પ્રસંગે ઉપસ્થિત ડિજિટલ કલાકારોમાં કાયદા અને ન્યાય અને સંસદીય બાબતોના રાજ્યમંત્રી શ્રી અર્જુન રામ મેઘવાલ; રાજસ્થાન વિધાનસભાના અધ્યક્ષ શ્રી વાસુદેવ દેવનાની; લોકસભાના સંસદ સભ્ય શ્રી શંકર લાલવાણી; અને કાયદા વિભાગના સચિવ ડૉ. રાજીવ મણિ સહિત અન્ય પ્રતિષ્ઠિત મહેમાનોનો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

SM/DK/GP/JT