ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ "ಸಹಕಾರ್ ಸೆ ಸಮೃದ್ಧಿ" (ಸಹಕಾರದ ಮೂಲಕ ಸಮೃದ್ಧಿ) ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರ ಸಮರ್ಥ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಸಹಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಬಲ ಸ್ತಂಭವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಮಹತ್ವದ ಗುರಿಯತ್ತ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಗತಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ವೇಗ ನೀಡಲು ಎರಡು ದಿನಗಳ 'ಸಹಕಾರದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಿ' ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಾಮರ್ಶನಾ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 9 ಮತ್ತು 10 ರಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಕೇಂದ್ರ, ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಗೆ ತರಲಿದೆ.

ಉದ್ಘಾಟನಾ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಾದ ಡಾ. ಆಶಿಶ್ ಕುಮಾರ್ ಭುತಾನಿ ಅವರು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ರಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಏಳನೆಯದಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಇದು ಪಾಲುದಾರರ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯ, ಪರಸ್ಪರ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಹಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಲವಾದ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನದತ್ತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

ಕಳೆದ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದೇವೆ; ಈಗ ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿಯ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಸಂದರ್ಭ ಒದಗಿಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಡಾ. ಭುತಾನಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ವಿವಿಧ ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವ, ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಗುರಿಗಳು ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.

ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ (PACS) ಗುರಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಡಾ. ಭುತಾನಿ ಅವರು, ಈ ಯೋಜನೆಯು ಆರಂಭವಾದಾಗ ಇದ್ದ ಅದೇ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ವೇಗವನ್ನು ನಾವು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಪಾಲುದಾರರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.

ಪಿಎಸಿಎಸ್ (PACS) ಗಣಕೀಕರಣದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರು, ಕಳೆದ 6 ರಿಂದ 9 ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ತೋರಿದ ಶ್ರಮವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅವಧಿಯು 2027ರ ಮಾರ್ಚ್‌ಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದು, ಅದರ ನಂತರವೂ ಈ ಪ್ರಗತಿಯು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. "ನಾವು ಈಗ ಸಾಧಿಸಿರುವ ವೇಗವನ್ನು ಒಂದು ಸುಸ್ಥಿರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬೇಕು. ಗಣಕೀಕರಣದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ಅದನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಬೇಕು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಡಾ. ಭುತಾನಿ ಅವರು, ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಣಕಾಸು ಚಕ್ರದೊಳಗೆ ಸಾಲ ಮಂಜೂರಾತಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿಧಿಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸಮನ್ವಯದ ಕ್ರಮ, ಸಕಾಲಿಕ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಬದ್ಧತೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.

ಸಮ್ಮೇಳನದ ಮೊದಲ ದಿನದ ಅಧಿವೇಶನಗಳಲ್ಲಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯದ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಉದ್ಘಾಟನಾ ಅಧಿವೇಶನದ ನಂತರ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಪರಾಮರ್ಶನಾ ಅಧಿವೇಶನವು PACS ಮತ್ತು ARDB ಗಳ (ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು) ಗಣಕೀಕರಣದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಪ್ರಗತಿಯ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಾದ ಅಗ್ರಿ ಸ್ಟಾಕ್ (Agri Stack), ಕೆಸಿಸಿ (KCC) ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದವು.

ನಂತರದ ಅಧಿವೇಶನವು ಸಹಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಧಾನ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪರಾಮರ್ಶೆ ನಡೆಸಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ FCI, WDRA, CWC, NABARD, NAFED ಮತ್ತು NCCF ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿವರವಾದ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವು. ಸ್ಥಳ ಆಯ್ಕೆ, ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಯೋಜನೆ, ಹಣಕಾಸು ನೆರವು, eNWR ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕಾಲಮಿತಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ತಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.

ಸಮ್ಮೇಳನವು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಂಡಿರುವ ಪಿಎಸಿಎಸ್ (PACS) ಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನ, ಸದಸ್ಯತ್ವ ಅಭಿಯಾನ ಮತ್ತು ಪಿಎಸಿಎಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಹು-ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ (Multi-service centres) ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬೀಜ ವಿತರಣೆ, ರಸಗೊಬ್ಬರ ಪೂರೈಕೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು (CSC), ಜನೌಷಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಇ-ವ್ಯಾಲೆಟ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸಲಾಯಿತು.

ಮುಂದುವರಿದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. ಇದರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ (DCCB) ಮೂಲಕ ಸಾಲದ ಹರಿವು, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ, ಆಧಾರ್ ಜೋಡಣೆ, ಮನೆಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ತಳಮಟ್ಟದ ಸೇವಾ ವಿತರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು.

ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಚರ್ಚೆಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಯೋಜನೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಮೂಲಕ ಸಹಕಾರಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಸಚಿವಾಲಯದ ನಿರಂತರ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಸಹಕಾರದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ.

*****