ભારતના ઉપરાષ્ટ્રપતિ શ્રી સી. પી. રાધાકૃષ્ણને આજે નવી દિલ્હીમાં ઈન્દિરા ગાંધી નેશનલ ઓપન યુનિવર્સિટી (IGNOU) ના 39મા પદવીદાન સમારોહમાં હાજરી આપી હતી, જ્યાં 3.24 લાખથી વધુ વિદ્યાર્થીઓને તેમની ડિગ્રી, ડિપ્લોમા અને પ્રમાણપત્રો એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ નોંધ્યું હતું કે 1985 માં તેની સ્થાપના થઈ ત્યારથી, IGNOU એ કામ કરતા વ્યાવસાયિકો, ગ્રામીણ વિદ્યાર્થીઓ, મહિલાઓ અને આર્થિક રીતે વંચિત જૂથો સહિત સમાજના વિવિધ વર્ગોને સશક્ત બનાવ્યા છે.

IGNOU ની પરિવર્તનકારી ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડતા ઉપરાષ્ટ્રપતિએ યુનિવર્સિટીને ભારતની ઓપન અને ડિસ્ટન્સ લર્નિંગ ઇકોસિસ્ટમનો સ્તંભ ગણાવી હતી, જેણે દેશભરમાં ઉચ્ચ શિક્ષણની પહોંચનો નોંધપાત્ર વિસ્તાર કર્યો છે. તેની સર્વસમાવેશક પહોંચ પર ભાર મૂકતા તેમણે નોંધ્યું હતું કે IGNOU માં 14 લાખથી વધુ વિદ્યાર્થીઓ છે, જેમાંથી 56 ટકા મહિલાઓ છે અને 58 ટકા ગ્રામીણ તથા વંચિત સમુદાયોમાંથી આવે છે. તેમણે ટિપ્પણી કરી હતી કે યુનિવર્સિટીનો વિદ્યાર્થી આધાર ઘણા દેશોની વસ્તી કરતા પણ વધારે છે, જે શૈક્ષણિક સમાનતા, સામાજિક ગતિશીલતા અને રાષ્ટ્રીય વિકાસમાં તેના નોંધપાત્ર યોગદાનને પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેમણે વિદ્યાર્થીઓને આજીવન શિક્ષણ મેળવવા, મૂલ્યો જાળવી રાખવા અને રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં ફાળો આપવા પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા.

COVID-19 મહામારીનો ઉલ્લેખ કરતા ઉપરાષ્ટ્રપતિએ અવલોકન કર્યું હતું કે IGNOU તેના સ્થાપિત ડિસ્ટન્સ લર્નિંગ મોડલને કારણે સ્થિતિસ્થાપક રહ્યું હતું. તેમણે નોંધ્યું હતું કે યુનિવર્સિટીએ અવિરત શિક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે 'SWAYAM' અને 'e-GyanKosh' જેવા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો અસરકારક રીતે ઉપયોગ કર્યો છે અને ટેકનોલોજી આધારિત શિક્ષણમાં અગ્રેસર તરીકે ઉભરી આવી છે.

રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) ના સ્વીકારને આવકારતા તેમણે નોંધ્યું હતું કે IGNOU એ મલ્ટિપલ એક્ઝિટ વિકલ્પો સાથે ચાર વર્ષના અંડરગ્રેજ્યુએટ પ્રોગ્રામ્સ રજૂ કર્યા છે, જે ઉચ્ચ શિક્ષણને વધુ લવચીક અને વિદ્યાર્થી-કેન્દ્રિત બનાવે છે. તેમણે આધુનિક શિક્ષણ સાથે ભારતીય જ્ઞાન પ્રણાલીના એકીકરણની પણ પ્રશંસા કરી હતી.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ જેવા ઉભરતા સાધનો શીખવાના અનુભવોને વધારી શકે છે, વિદ્યાર્થી સહાયમાં સુધારો કરી શકે છે અને વ્યક્તિગત શિક્ષણને સક્ષમ બનાવી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે આધુનિક વિકાસથી ડરવાની જરૂર નથી. તેમણે નોંધ્યું કે જ્યારે દેશમાં કોમ્પ્યુટર દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા ત્યારે એવી આશંકા હતી કે તેઓ નોકરીઓ છીનવી લેશે; જો કે, અંતે તેમણે વધુ રોજગારી પેદા કરી અને રાષ્ટ્રીય વિકાસમાં ફાળો આપ્યો.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ ઉમેર્યું હતું કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ જેવી આધુનિક ટેકનોલોજીને પણ સમાન દ્રષ્ટિકોણથી જોવી જોઈએ. જો કે, તેમણે આવી ટેકનોલોજીના જવાબદાર અને જવાબદેહ ઉપયોગની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે ભારતની સૌથી મોટી શક્તિ નૈતિક મૂલ્યોમાં તેના વિશ્વાસમાં રહેલી છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આધુનિક વિકાસ આપણી પરંપરાઓ સાથે હાથ મિલાવીને ચાલવો જોઈએ અને વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ નૈતિક મૂલ્યો દ્વારા માર્ગદર્શિત હોવી જોઈએ.

સંબોધનના અંતે સામૂહિક જવાબદારી પર ભાર મૂકતા તેમણે કહ્યું હતું કે વ્યક્તિગત પ્રયાસો જ્યારે સંયુક્ત થાય છે, ત્યારે તે 2047 સુધીમાં 'વિકસિત ભારત' બનાવવા માટે ફાળો આપશે.

દેશભરના વિદ્યાર્થીઓ માટે સરળ પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવા માટે ઉપરાષ્ટ્રપતિએ નેશનલ એકેડેમિક ડિપોઝિટરી (NAD) હેઠળ ડિજીલોકર (DigiLocker) પર પ્રમાણપત્રો જાહેર કર્યા હતા. તેમણે IGNOU એલ્યુમની પોર્ટલ પણ લોન્ચ કર્યું હતું, જેમાં 50 લાખથી વધુ નોંધણીઓ છે.

આ પ્રસંગે દિલ્હીના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર શ્રી તરનજીત સિંહ સંધુ; IGNOU ના વાઈસ-ચાન્સેલર પ્રો. ઉમા કાંજીલાલ અને અન્ય મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ આ પ્રસંગે દેશભરના પ્રાદેશિક કેન્દ્રો પર SWAYAM Prabha Studio પણ લોન્ચ કર્યું હતું. ત્રિપુરાના રાજ્યપાલ શ્રી ઈન્દ્ર સેના રેડ્ડી નલ્લુ, ગોવાના રાજ્યપાલ શ્રી પુસપતિ અશોક ગજપતિ રાજુ અને રાજસ્થાનના નાયબ મુખ્યમંત્રી ડૉ. પ્રેમચંદ બૈરવા તથા અન્ય મહાનુભાવોએ પોતપોતાના રાજ્યના પ્રાદેશિક કેન્દ્રો પરથી વર્ચ્યુઅલ રીતે ભાગ લીધો હતો.

SM/DK/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com