પંચાયતી રાજ મંત્રાલયે દેશભરમાં ડિજિટલ અને સમાવિષ્ટ ગ્રામીણ શાસનને આગળ વધારવા માટે બે મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નો હાંસલ કર્યા છે. ભારતની ગ્રામ પંચાયતો ડિજિટલ શાસનમાં મોટી છલાંગ જોઈ રહી છે, જેમાં eGramSwaraj પ્લેટફોર્મ દ્વારા કુલ ₹3 લાખ કરોડથી વધુની ચુકવણીઓ પ્રક્રિયા કરવામાં આવી છે; AI-સંચાલિત 'SabhaSaar' ટૂલ હવે 23 ભારતીય ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે, જે પાયાના સ્તરે નાણાંકીય પારદર્શિતા અને સમાવિષ્ટ ભાગીદારી બંનેને મજબૂત બનાવે છે.

ટેકનોલોજી-સંચાલિત શાસન તરફ એક મુખ્ય પગલામાં, eGramSwaraj એ વિક્રેતાઓ અને સેવા પ્રદાતાઓને સીધી અને વાસ્તવિક-સમયની ચુકવણી સક્ષમ બનાવી છે, જે સંપૂર્ણ ડિજિટલ ટ્રેસેબિલિટી સુનિશ્ચિત કરે છે. ઇ-પંચાયત મિશન મોડ પ્રોજેક્ટ હેઠળ વિકસિત અને જાહેર નાણાંકીય વ્યવસ્થાપન સિસ્ટમ (PFMS) સાથે સંકલિત, પ્લેટફોર્મે પંચાયત સ્તરે આયોજન, હિસાબ અને ખર્ચને સરળ બનાવ્યો છે; રોકડ-આધારિત અને કાગળ-આધારિત પ્રક્રિયાઓને ઝડપી, જવાબદાર અને છેતરપિંડી-મુક્ત સિસ્ટમ સાથે બદલીને. નાણાંકીય વર્ષ 2025-26માં, પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓએ eGramSwaraj-PFMS ઇન્ટરફેસ દ્વારા ₹53,342 કરોડ ટ્રાન્સફર કર્યા, જ્યારે 255,254 ગ્રામ પંચાયતોએ પ્લેટફોર્મ પર તેમની વિકાસ યોજનાઓ અપલોડ કરી. કુલ, 259,798 PRI ને પ્લેટફોર્મ પર ઓનબોર્ડ કરવામાં આવ્યા છે, જેમાંથી 250,807 PRI એ નાણાંકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન eGramSwaraj દ્વારા ઓનલાઈન ચુકવણી કરી હતી. 16,079,737 વિક્રેતાઓએ પણ પ્લેટફોર્મ પર નોંધણી કરાવી છે, જે તેનો વિસ્તાર અને વ્યાપક સ્વીકૃતિ દર્શાવે છે.

આ પરિવર્તનને વધુ આગળ ધપાવતા, 14 ઓગસ્ટ, 2025ના રોજ શરૂ કરાયેલ મંત્રાલયનું AI-આધારિત વૉઇસ-ટુ-ટેક્સ્ટ મીટિંગ સારાંશ સાધન, સભાસાર, હવે 23 ભારતીય ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે, જે 13થી વધીને છે. નવી ઉમેરાયેલી ભાષાઓમાં આસામી, બોડો, ડોગરી, કાશ્મીરી, કોંકણી, મૈથિલી, મણિપુરી, નેપાળી, સંથાલી અને સિંધીનો સમાવેશ થાય છે, જેનાથી સ્થાનિક ભાષાઓમાં ગ્રામ સભાની કાર્યવાહી રેકોર્ડ અને દસ્તાવેજીકરણ શક્ય બને છે. સભાસાર મીટિંગ મિનિટ્સ, હાજરી, ઠરાવો અને કાર્યવાહીના મુદ્દાઓનું સ્વચાલિત રેકોર્ડિંગ સુવિધા આપે છે, જે ગ્રામ સભા પ્રક્રિયાઓને વધુ સુલભ અને સહભાગી બનાવે છે. આ પ્લેટફોર્મ, જે અગાઉ હિન્દી, બંગાળી, અંગ્રેજી, ગુજરાતી, કન્નડ, મરાઠી, મલયાલમ, ઓડિયા, પંજાબી, સંસ્કૃત, તમિલ, તેલુગુ અને ઉર્દૂમાં ઉપલબ્ધ હતું, તે હવે સમગ્ર ભારતમાં પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓની સમગ્ર ભાષાકીય વિવિધતાને આવરી લે છે. 29 જાન્યુઆરી, 2026 સુધીમાં, 111,486 ગ્રામ પંચાયતોએ મીટિંગ સારાંશ જનરેટ કરવા માટે પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કર્યો છે. પ્લેટફોર્મને રાષ્ટ્રીય માન્યતા પણ મળી છે; 'ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ ગ્રુપ' દ્વારા આયોજિત 'ટેકનોલોજી સભા એક્સેલન્સ એવોર્ડ્સ 2026'માં 'આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ' શ્રેણીમાં વિજેતા જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું, અને 'ઇકોનોમિક ટાઇમ્સ ગવર્નટેક એવોર્ડ્સ 2026'માં 'એઆઈ ફોર સોશિયલ ઇમ્પેક્ટ' શ્રેણીમાં 'સિલ્વર એવોર્ડ' પણ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.

આ વિકાસ પંચાયતી રાજ મંત્રાલયના ડિજિટલી સશક્ત, પારદર્શક અને સમાવિષ્ટ પંચાયતો તરફના સતત પ્રયાસોને રેખાંકિત કરે છે, જેનાથી પાયાના સ્તરે નાણાંકીય સુશાસન અને લોકશાહી ભાગીદારી બંને મજબૂત બને છે.

SM/DK/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com