ರೈಲ್‌ ಮದದ್ - ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು, ನೆರವು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿತ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ರೈಲ್‌ ಮದದ್ ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ-139, ರೈಲ್‌ ಮದದ್ ವೆಬ್, ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮತ್ತು ಎಸ್.ಎಂ.ಎಸ್. ನಂತಹ ಬಹು ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ರೈಲ್‌ ಮದದ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ತಮ್ಮ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳ ಪರಿಹಾರದ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ತನ್ನ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು 58 ಕೋಟಿ ಊಟಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ, ದೂರುಗಳು ಸರಾಸರಿ 0.0008% ಮಾತ್ರ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೂರುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ದೂರುಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರ, ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ₹2.6 ಕೋಟಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. 2025 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾಂಟ್ರಿ ಕಾರ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಿಂದ ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆದ 3 ಘಟನೆಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಪ್ಯಾಂಟ್ರಿ ಕಾರ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಆಯಾ ಸರ್ಕಾರಿ ರೈಲ್ವೆ ಪೊಲೀಸರು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ನಿಗದಿತ ದರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ರೈಲ್ವೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ:

• ದರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಮೆನು ಮತ್ತು ಸುಂಕದ ಲಿಂಕ್‌ ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಎಸ್‌‌.ಎಂ.ಎಸ್. ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನಗದುರಹಿತ ಪಾವತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪಾಯಿಂಟ್ ಆಫ್ ಸೇಲ್ (ಪಿಒಎಸ್) ಯಂತ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.
• ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಿತಿಮೀರಿದ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು.
• ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮಾಡಿದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು (ಪಿಡಿಡಬ್ಲ್ಯೂ) ಬಕೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟೀ/ಕಾಫಿ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಮೇಲೆ ದರ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್‌ ಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ.
• ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಊಟವನ್ನು ಬುಕ್ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಮೇಲ್/ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇ-ಪ್ಯಾಂಟ್ರಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಆಧಾರಿತ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ.
• ಅಡುಗೆ ವಸ್ತುಗಳ ದರ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿಗಳ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಕರಪತ್ರಗಳ ವಿತರಣೆ.
• ಮಿತಿಮೀರಿದ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ವಿಶೇಷ ತಪಾಸಣಾ ಡ್ರೈವ್‌ ಗಳು.
• ಮಿತಿಮೀರಿದ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಯಾವುದಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ಸೂಕ್ತ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದು.
• ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಘಟನೆ ವರದಿಯಾದರೆ, ಸೇವೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಾಗಿ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ತ್ವರಿತ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ದಂಡನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳು:

ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯವು 2022 ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸುತ್ತೋಲೆ ಸಂಖ್ಯೆ 25 ರ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಅಡುಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನಿಗಮ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಐ.ಆರ್.ಸಿ.ಟಿ.ಸಿ.) ಗೆ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು, ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳು, ಕಾಲೋಚಿತ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಿರಿಧಾನ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ.

ಮೇಲಿನ ಆದೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೆನುವನ್ನು ಐ.ಆರ್.ಸಿ.ಟಿ.ಸಿ. ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದೆ.

ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕಗೊಳಿಸಿದ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡಲು ಐ.ಆರ್.ಸಿ.ಟಿ.ಸಿ. ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ:-

ಕ್ರ.ಸಂ.	ರಾಜ್ಯಗಳು	ಆಹಾರಗಳು
1.	ಒಡಿಶಾ	ದಲ್ಮಾ, ಚೆನ್ನ ಪೋಡ
2.	ತಮಿಳುನಾಡು	ಸೆಟ್ ದೋಸೈ, ಪಾಲಕಟ್ಟಿ ಚೆಟ್ಟಿನಾಡ್
3.	ಕರ್ನಾಟಕ	ಮೆದು ವಡೆ
4	ರಾಜಸ್ಥಾನ	ಪಯಾಜ್ ಕಚೋರಿ
5	ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ	ವಡಾ ಪಾವ್
6	ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ	ಮಾಚರ್ ಜೋಲ್
7	ಗುಜರಾತ್	ತೇಪ್ಲಾ
8	ಜಾರ್ಖಂಡ್	ಸಿಂಗಾರ, ಫುಲೂರಿ, ಆಲೂ ಚೋಖಾ, ಆಲೂ ಪರ್ವಾಲ್
9	ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ	ಕಂಡ ಪೋಹಾ, ಇಂದೋರಿ ಪೋಹಾ, ಸೇವ್ ತಮಟರ್ ಸಬ್ಜಿ, ಅಜ್ವೈನ್ ಪರಾಠ, ರಾಗಿ ಭಕ್ರಿ, ಪತ್ರ ಭಾಗರ್, ಖೋಯಾ ಚಿಕನ್, ರಾಗಿ ತೇಪ್ಲಾ, ಭೇ

ಈ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ/ಸ್ಥಳೀಯ ತಿನಿಸುಗಳ ಪರಿಚಯವು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಪಯಣಿಸುವ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕೃತವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಕೇಂದ್ರ ರೈಲ್ವೆ, ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಅಶ್ವಿನಿ ವೈಷ್ಣವ್ ಅವರು ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ.

 

*****

(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2245436) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 7