28 ફેબ્રુઆરી 2026થી દેશવ્યાપી મફત HPV રસીકરણ અભિયાનની શરૂઆત કરવામાં આવી છે, જેનો લક્ષ્યાંક તમામ 36 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં 14 વર્ષની વયની અંદાજે 1.2 કરોડ પાત્ર લાભાર્થી છોકરીઓ છે. સિંગલ-ડોઝ ગાર્ડાસિલ-4 (Gardasil-4) વેક્સિન ગ્રામીણ અને વંચિત વિસ્તારો સહિત તમામ વિસ્તારોમાં આયુષ્માન આરોગ્ય મંદિરો- પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (PHCs), સામુદાયિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (CHCs), સબ-ડિસ્ટ્રિક્ટ હોસ્પિટલો (SDH)/જિલ્લા હોસ્પિટલો (DHs) અને સરકારી મેડિકલ કોલેજો (GMCs) સહિતની સરકારી આરોગ્ય સુવિધાઓ પર મફતમાં આપવામાં આવે છે. ત્રણ મહિનાના અભિયાનના સમયગાળા પછી, રસી નિયમિત રસીકરણના દિવસોમાં ઉપલબ્ધ રહેશે.

રસી તબીબી અધિકારીઓની હાજરીમાં આપવામાં આવી રહી છે અને રસીકરણ સાઇટ્સને જો કોઈ પ્રતિકૂળ અસરો થાય તો તેના તાત્કાલિક સંચાલન માટે 24x7 એડવર્સ ઇવેન્ટ્સ ફોલોઇંગ ઇમ્યુનાઇઝેશન (AEFI) મેનેજમેન્ટ સેન્ટર્સ સાથે જોડવામાં આવી છે. HPV રસીકરણ સ્વૈચ્છિક છે અને રસી આપતા પહેલા માતાપિતાની સંમતિ ફરજિયાત છે. HPV રસીકરણ અભિયાન શરૂ કરવા માટેની ઓપરેશનલ માર્ગદર્શિકા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને પ્રસારિત કરવામાં આવી છે.

ભારત સરકારે સર્વાઇકલ કેન્સર (ગર્ભાશયના મુખનું કેન્સર) સામે વ્યાપક નિવારણ વ્યૂહરચનાઓ અમલમાં મૂકી છે, જેમાં એક બહુપક્ષીય અભિગમનો સમાવેશ થાય છે જેમાં સ્ક્રીનિંગ, પ્રારંભિક નિદાન અને સમયસર સારવારનો સમાવેશ થાય છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય દેશમાં મહિલાઓમાં આ રોગના બોજને ઘટાડવાનો છે. આ પહેલોના પૂરક તરીકે, વૈશ્વિક પુરાવાઓના આધારે, ભારતમાં સર્વાઇકલ કેન્સરની ઘટનાઓને ઘટાડવામાં HPV રસીકરણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે તેવી કલ્પના કરવામાં આવી છે.

મંજૂર કરાયેલ HPV રસીઓની અસરકારકતાની વિગતો પ્રોડક્ટ કેરેક્ટરિસ્ટિક્સના સારાંશ (SmPC) માં પ્રકાશિત કરવામાં આવી છે જે CDSCO ની વેબસાઇટ પર સાર્વજનિક રીતે ઉપલબ્ધ છે.

કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ રાજ્ય મંત્રી શ્રીમતી અનુપ્રિયા પટેલે આજે રાજ્યસભામાં એક લેખિત જવાબમાં આ માહિતી આપી હતી.

SM/BS/JD