ટ્રેકનું અપગ્રેડેશન અને નવીનીકરણ એ એક સતત અને ચાલુ પ્રક્રિયા છે. ટ્રેકનું નવીનીકરણ સમયગાળો, વહન કરવામાં આવતા ટ્રાફિક, સ્થિતિ વગેરેના આધારે નિર્ધારિત માપદંડો મુજબ કરવામાં આવે છે.

ટ્રેક નવીનીકરણના કામોનું આયોજન અને અમલીકરણ ટ્રેકની સ્થિતિ અને અન્ય વિવિધ પરિબળોને યોગ્ય રીતે પ્રાથમિકતા આપીને કરવામાં આવે છે. જેથી ટ્રેક અનુમતિપાત્ર ઝડપે ટ્રેનો ચલાવવા માટે સુરક્ષિત રહે.

2014-26 દરમિયાન (ફેબ્રુઆરી 2026 સુધી) સમગ્ર રેલવે નેટવર્ક પર કરવામાં આવેલા ટ્રેક નવીનીકરણની વિગતો નીચે મુજબ છે:

ટ્રેક નવીનીકૃત

~ 54600 કિમી

ભારતીય રેલવે (IR) પર ટ્રેન કામગીરીની સુરક્ષાને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે. ઈન્ડિયન રેલવેઝ પરમનન્ટ વે મેન્યુઅલમાં સૂચવ્યા મુજબ રેલવે ટ્રેકના નિરીક્ષણ અને જાળવણીની સુસ્થાપિત સિસ્ટમ છે.

IR પરના ટ્રેકનું નિર્ધારિત શેડ્યૂલ મુજબ નિયુક્ત અધિકારીઓ દ્વારા નિયમિતપણે નિરીક્ષણ કરવામાં આવે છે. આમાં સંબંધિત અધિકારીઓ દ્વારા દૈનિક પેટ્રોલિંગ, ઓન-ફૂટ નિરીક્ષણ, ટ્રોલી નિરીક્ષણ અને ફૂટ પ્લેટ/રીયર વિન્ડો નિરીક્ષણનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, ટ્રેક જીઓમેટ્રીના સ્વાસ્થ્યનું ઉદ્દેશ્યપૂર્ણ રીતે મૂલ્યાંકન કરવા માટે, ટ્રેક રેકોર્ડિંગ કાર (TRC) અને ઓસિલેશન મોનિટરિંગ સિસ્ટમ (OMS) રન નિર્ધારિત આવર્તન પર હાથ ધરવામાં આવે છે. ભારતીય રેલવેનું સમગ્ર રેલવે નેટવર્ક TRC અને OMS રન દ્વારા આવરી લેવામાં આવ્યું છે. વિવિધ નિરીક્ષણોના આધારે, ટ્રેકની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે સમયમર્યાદામાં જરૂરી પગલાં લેવામાં આવે છે.

ભારતીય રેલવે પર ટ્રેક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું મજબૂતીકરણ, અપગ્રેડેશન, આધુનિકીકરણ અને સુધારણા એ એક સતત અને ચાલુ પ્રક્રિયા છે. રેલવે ટ્રેકને અપગ્રેડ કરવા માટે ભારતીય રેલવે દ્વારા નીચે મુજબના પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે:

i. પ્રાથમિક ટ્રેક નવીનીકરણ કરતી વખતે 60kg, 90 અલ્ટીમેટ ટેન્સાઈલ સ્ટ્રેન્થ (UTS) રેલ્સ, ઈલાસ્ટિક ફાસ્ટનિંગ સાથે પહોળા અને ભારે પ્રી-સ્ટ્રેસ્ડ કોન્ક્રીટ સ્લીપર્સ (PSC), PSC સ્લીપર્સ પર ફેન-આકારના લેઆઉટ ટર્નઆઉટ અને ગર્ડર બ્રિજ પર H-બીમ સ્લીપર્સ ધરાવતી આધુનિક ટ્રેક સ્ટ્રક્ચરનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

ii. ટર્નઆઉટ નવીનીકરણના કામોમાં થિક વેબ સ્વિચ અને વેલ્ડિંગ કરી શકાય તેવા CMS ક્રોસિંગનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

iii. સાંધાઓના વેલ્ડિંગને ટાળવા માટે 260 મીટર લાંબી રેલ પેનલ્સનો પુરવઠો વધારવામાં આવ્યો છે, જેનાથી સુરક્ષા અને મુસાફરીની ગુણવત્તામાં સુધારો થયો છે.

iv. અગાઉના પરંપરાગત/સુધારેલા SEJ ના બદલે થિક વેબ સ્વિચ એક્સપાન્શન જોઈન્ટ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

v. રેલ્સ માટે વધુ સારી વેલ્ડિંગ ટેકનોલોજી એટલે કે ફ્લેશ બટ વેલ્ડિંગનો અપનાવવો.

vi. ટ્રેકની સુધારક્ષમતા અને વિશ્વસનીયતા માટે હાઈ આઉટપુટ પ્લેન ટેમ્પર્સ અને પોઈન્ટ્સ અને ક્રોસિંગ ટેમ્પર્સનો ઉપયોગ કરીને ટ્રેક જાળવણી માટે યાંત્રિક સિસ્ટમ અપનાવવી.

vii. એસેટની વિશ્વસનીયતામાં વધુ સુધારો કરવા માટે રેલ ગ્રાઇન્ડિંગ મશીનો સહિત અત્યાધુનિક મશીનોની તૈનાતી.

viii. PQRS, TRT, T-28 વગેરે જેવા ટ્રેક મશીનોના ઉપયોગ દ્વારા ટ્રેક નાખવાની કામગીરીનું યાંત્રિકીકરણ.

ix. LC ગેટ્સ પર સુરક્ષા વધારવા માટે લેવલ ક્રોસિંગ (LC) ગેટ્સનું ઇન્ટરલોકિંગ.

x. રેલ અને વેલ્ડ્સના પરીક્ષણ માટે અદ્યતન ફેઝ્ડ એરે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ.

xi. શ્રેષ્ઠ જાળવણી જરૂરિયાતો નક્કી કરવા માટે વ્યાપક આરોગ્ય મૂલ્યાંકન માટે ઇન્ટિગ્રેટેડ ટ્રેક મોનિટરિંગ સિસ્ટમ્સ (ITMS) અને ઓસિલેશન મોનિટરિંગ સિસ્ટમ (OMS) ની તૈનાતી.

xii. યાર્ડ્સમાં ટ્રેક પરિમાણોના સતત રેકોર્ડિંગ માટે પોર્ટેબલ ટ્રેક મેઝરિંગ ટ્રોલી અપનાવવી.

xiii. વિવિધ સ્ત્રોતો દ્વારા પ્રાપ્ત ટ્રેક નિરીક્ષણ રેકોર્ડ્સના એકીકરણ અને ડેટા એનાલિટિક્સ માટે વેબ સક્ષમ ટ્રેક મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (TMS) નો ઉપયોગ કરીને ચોક્કસ જાળવણી ઇનપુટ્સ સક્ષમ કરવા.

ઉપરોક્ત પગલાઓના પરિણામે, ટ્રેકની ઝડપ ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. 2014 ની સરખામણીએ 2026 માં રેલવે ટ્રેકની ઝડપ ક્ષમતાની વિગતો નીચે મુજબ છે:

સેક્શનલ સ્પીડ (કિમી/કલાક)	2014		2026 (ફેબ્રુઆરી 2026 સુધી)
	ટ્રેક કિમી	%	ટ્રેક કિમી	%
130 & તેથી વધુ	5,036	6.3	23,713	22.4
110 - 130	26,409	33.3	62,036	58.7
< 110	47,897	60.4	19,923	18.9
કુલ	79,342	100	1,05,672	100

આ માહિતી રેલવે, માહિતી અને પ્રસારણ અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઈન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજીના કેન્દ્રીય મંત્રી, શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આજે લોકસભામાં પ્રશ્નોના જવાબમાં આપી હતી.

SM/BS/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2238659) મુલાકાતી સંખ્યા : 6