16-21 ફેબ્રુઆરી, 2026 દરમિયાન યોજાયેલી ઇન્ડિયા AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ 2026, ગ્લોબલ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના ક્ષેત્રમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થઈ. સમિટમાં વ્યાપક ભાગીદારી આકર્ષાઈ હતી, જેમાં લગભગ 600,000 લોકોએ રૂબરૂ હાજરી આપી હતી અને લાઇવ વર્ચ્યુઅલ સ્ટ્રીમિંગ દ્વારા કુલ 900,000 થી વધુ લોકો જોવાયા હતા. કાર્યવાહીમાં 100થી વધુ દેશો અને 20 આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોના પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો હતો.

સમિટ દરમિયાન, ભારતે "24 કલાકમાં AI જવાબદારી અભિયાન માટે સૌથી વધુ પ્રતિજ્ઞાઓ પ્રાપ્ત થઈ" માટે ગિનિસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ હાંસલ કર્યો, જેમાં 2.5 લાખથી વધુ માન્ય પ્રતિજ્ઞાઓ જવાબદાર AI અપનાવવા પ્રત્યે જાહેર પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃપુષ્ટિ કરે છે.

સમિટમાં એક મુખ્ય જાહેરાત ભારતની સાર્વભૌમ ગણતરી ક્ષમતાનું વિસ્તરણ હતું.  IndiaAI મિશન હેઠળ હાલના 38,000+ GPU ઉપરાંત, આગામી અઠવાડિયામાં 20,000 વધુ GPU ઉમેરવામાં આવશે, જે દેશના AI માળખાને વધુ મજબૂત બનાવશે.

વૈશ્વિક ઘોષણાઓ અને વ્યૂહાત્મક AI ભાગીદારી

સમિટ વૈશ્વિક સ્તરે જવાબદાર, મજબૂત અને સમાવિષ્ટ AI અપનાવવા માટે એક માળખાને આગળ વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

• ઇન્ડિયા એઆઈ ઇમ્પેક્ટ સમિટ ઘોષણાને 92 દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવ્યું હતું. આ ઘોષણાપત્ર સમિટ દરમિયાન સાત થીમેટિક કાર્યકારી જૂથો દ્વારા કરવામાં આવેલા કાર્યને સ્વીકારે છે.
• નવી દિલ્હી ફ્રન્ટીયર AI ઇમ્પેક્ટ પ્રતિબદ્ધતાઓ 13 મુખ્ય વૈશ્વિક અને ભારતીય ફ્રન્ટીયર મોડેલ ડેવલપર્સ દ્વારા વિશ્વસનીય અને સમાવિષ્ટ AI ડિપ્લોયમેન્ટને પ્રોત્સાહન આપવા માટે જાહેર કરવામાં આવી હતી.
• ગ્લોબલ એઆઈ ઇમ્પેક્ટ કોમન્સ (http://aiimpactcommons.global)નું લોન્ચિંગ, એક સ્વૈચ્છિક પહેલ જેમાં 30+ દેશોની 80+ અસર વાર્તાઓ સામેલ છે, જે દેશોને આર્થિક વિકાસ અને સામાજિક ભલા માટે સફળ એઆઈ ઉપયોગના કેસોને શેર કરવા, નકલ કરવા અને સ્કેલ કરવામાં મદદ કરે છે.
• ઇક્વિટેબલ એઆઈ ટ્રાન્ઝિશન પ્લેબુક ઇન્ટરનેશનલ લેબર ઓર્ગેનાઇઝેશન સાથે ભાગીદારીમાં બહાર પાડવામાં આવી હતી, જેનો ઉદ્દેશ્ય ઉભરતી એઆઈ-સંચાલિત તકો માટે કામદારોને તૈયાર કરવાનો છે.
• રેઝિલિયન્ટ, ઇનોવેટિવ અને કાર્યક્ષમ એઆઈ માટે સ્વૈચ્છિક માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો પર હસ્તાક્ષર, જેને 20+ દેશો દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવ્યું હતું.
• એઆઈના યુગમાં રિસ્કિલિંગ માટે સ્વૈચ્છિક માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો પર હસ્તાક્ષર, 23 દેશો દ્વારા સમર્થિત.
• 22 દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ દ્વારા સમર્થિત, AIના લોકશાહી પ્રસાર માટેના ચાર્ટરનો સ્વીકાર.
• UNESCO અને ફ્રાન્સ સાથે ભાગીદારીમાં Resilient AI ચેલેન્જનો પ્રારંભ.
• Resilient AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને આગળ વધારવા માટે એક પ્લેબુકનું વિમોચન.
• ઔપચારિક લોન્ચ પહેલા 22 ભાગીદાર દેશો સાથે ટ્રસ્ટેડ AI કોમન્સની જાહેરાત.
• 22 દેશો દ્વારા સમર્થિત, AI ગવર્નન્સ પર માર્ગદર્શિકા નોંધો જારી કરવી.
• 20 દેશો અને UNICEF દ્વારા સમર્થિત, AI દ્વારા સમાવેશને આગળ વધારવા માટે જોડાણની જાહેરાત.
• શરૂઆતમાં 19 ભાગીદાર દેશો સાથે, વિજ્ઞાન સંસ્થાઓ માટે AI નેટવર્કનો પ્રારંભ.

AI ઇમ્પેક્ટ એક્સ્પો, જ્ઞાન આઉટપુટ અને પાયાના સ્તરે અપનાવવું

AI ઇમ્પેક્ટ એક્સ્પો વિશ્વભરમાં સૌથી મોટા AI પ્રદર્શનોમાંના એક તરીકે ઉભરી આવ્યો, જેમાં 10 થીમ આધારિત પેવેલિયનમાં 850થી વધુ પ્રદર્શકોએ ભાગ લીધો.

નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે, એક ઓપન-સોર્સ હેન્ડહેલ્ડ સહાયક ડિવાઈસનું લાઇવ પ્રદર્શન યોજવામાં આવ્યું હતું જે અવાજના આધારે વસ્તુઓ અને વાતાવરણને ઓળખી શકે છે અને બહુવિધ ભાષાઓમાં પ્રતિસાદ આપી શકે છે. BHASHINI અને Current AI દ્વારા વિકસિત પ્રોટોટાઇપ, વધુ તકનીકી શુદ્ધિકરણ અને ઉપયોગ-કેસ વિકાસ માટે સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ માટે ખુલ્લો મૂકવામાં આવ્યો હતો.

ઉચ્ચ-અસરકારક AI ડિપ્લોયમેન્ટનું દસ્તાવેજીકરણ કરતી છ વૈશ્વિક કેસબુક બહાર પાડવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:

• આરોગ્યમાં AI (WHO સાથે)
• ઊર્જામાં AI (IEA સાથે)
• જાતિ સશક્તિકરણમાં AI (યુએન મહિલા સાથે)
• કૃષિમાં AI (મહારાષ્ટ્ર સરકાર સાથે, વિશ્વ બેંક દ્વારા સમર્થિત)
• શિક્ષણમાં AI (CSF અને એકસ્ટેપ ફાઉન્ડેશન સાથે)
• સુલભતામાં AI (ALIMCO, IIIT-બેંગલુરુ અને ChangeInkk ફાઉન્ડેશન સાથે)

MeitY એ AI ઇમ્પેક્ટ સ્ટાર્ટઅપ બુક પણ લોન્ચ કરી, જે ભારતના AI અને ડીપ-ટેક સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ વિશે માહિતી પ્રદાન કરે છે.

પાયાના સ્તરે ડિજિટલ અપનાવવાનું પ્રદર્શન કરતા, સમિટ દરમિયાન લગભગ 80% ફૂડ કોર્ટ વ્યવહારો UPI દ્વારા હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા.

મુખ્ય રોકાણ જાહેરાતો

આ સમિટે AI મૂલ્ય શૃંખલામાં નોંધપાત્ર રોકાણ પ્રતિબદ્ધતાઓને ઉત્પ્રેરિત કરી.

• ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ફાઉન્ડેશન મોડેલ્સ, હાર્ડવેર અને એપ્લિકેશન્સમાં AI-સંબંધિત USD 200 બિલિયનથી વધુ રોકાણની અપેક્ષા છે.
• રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝે AI-કેન્દ્રિત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે સાત વર્ષમાં USD 110 બિલિયનનું વચન આપ્યું છે.
• AI-તૈયાર ડેટા સેન્ટર્સને સ્કેલ કરવા માટે OpenAI સાથે ભાગીદારીની જાહેરાત કરી છે.
• અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝે 2035 સુધીમાં 100 અબજ ડોલરનું રોકાણ કરવાની યોજના જાહેર કરી છે.
• જનરલ કેટાલિસ્ટે પાંચ વર્ષમાં 5 અબજ ડોલરના રોકાણની પ્રતિબદ્ધતાની જાહેરાત કરી, જ્યારે લાઇટસ્પીડ વેન્ચર પાર્ટનર્સે 10 અબજ ડોલરના રોકાણની જાહેરાત કરી છે.
• ગુગલના CEO સુંદર પિચાઈએ વિશાખાપટ્ટનમમાં નવા ભારત-યુએસ સબસી કેબલ રૂટ અને USD 15 બિલિયનના AI હબ સહિત રોકાણોની જાહેરાત કરી. ગુગલ 20 મિલિયન સિવિલ સેવકોને તાલીમ આપશે, 11 મિલિયન વિદ્યાર્થીઓને ટેકો આપશે અને AI સંશોધન સહયોગ વધારશે.

ભારત AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ 2026નું સમાપન ભવિષ્યલક્ષી પ્રતિબદ્ધતાઓ અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને અપનાવવા સાથે થયું જે જવાબદાર, સમાવિષ્ટ અને વિકાસલક્ષી આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ માટે એક સામાન્ય વૈશ્વિક દ્રષ્ટિકોણને આગળ ધપાવશે. સમિટના પરિણામો આર્થિક વિકાસ, સામાજિક સશક્તિકરણ અને ટકાઉ વિકાસ માટે AI નો ઉપયોગ કરવા પર વ્યાપક આંતરરાષ્ટ્રીય સર્વસંમતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જ્યારે ઉભરતી તકનીકોમાં સ્થિતિસ્થાપકતા, સમાનતા અને લોકશાહી ઍક્સેસ સુનિશ્ચિત કરે છે.

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com