કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે ગુરુ શ્રી તેગ બહાદુર જીને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી અને મહારાષ્ટ્રના નવી મુંબઈમાં ગુરુ સાહિબના 350મા શહીદી દિવસ નિમિત્તે આયોજિત સમારોહમાં એકત્રિત સંગતને સંબોધિત કરી. આ પ્રસંગે મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી શ્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ, ઉપ-મુખ્યમંત્રીઓ શ્રી એકનાથ શિંદે અને શ્રીમતી સુનેત્રા પવાર સહિત અનેક મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

પોતાના સંબોધનમાં કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ શ્રી ગુરુ તેગ બહાદુર જીના 350મા શહીદી દિવસને રાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉજવવાનો નિર્ણય કર્યો, જે સમગ્ર દેશ માટે પરમ સૌભાગ્યની વાત છે. તેમણે કહ્યું કે મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી શ્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે ગુરુ તેગ બહાદુર જીનું જીવનચરિત્ર યુવાનો સુધી પહોંચાડવા માટે સમગ્ર મહારાષ્ટ્રમાં વિશેષ કાર્યક્રમોનું આયોજન કર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે જો નવમા ગુરુ શ્રી તેગ બહાદુર જીએ હિંદુ ધર્મ અને હિંદુઓને બચાવવા માટે પોતાની શહાદત ન આપી હોત, તો સમગ્ર વિશ્વમાં એક પણ હિંદુ બચ્યો ન હોત. શ્રી શાહે કહ્યું કે ભારત અને વિશ્વભરના સનાતન ધર્મના અનુયાયીઓ હિંદુ ધર્મને બચાવવા માટે યાતનાઓ સહન કરવા અને શહાદત આપવા બદલ શ્રી ગુરુ તેગ બહાદુર જી પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરે છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે શીખ પરંપરાનો મૂળ આધાર એકતા, ભાઈચારો, સર્વસમાવેશકતા અને બહાદુરી રહ્યો છે અને આ જ તત્વોને ગુરુ ગ્રંથ સાહિબમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે દસમા ગુરુ ગોબિંદ સિંહ જીએ સંત નામદેવ જી, નરસિંહ મહેતા જી, સંત કબીર જી, સંત રવિદાસ જી અને અન્ય અનેક પ્રખ્યાત સંતોના પદોને ગુરુ ગ્રંથ સાહિબમાં સ્થાન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે મહારાષ્ટ્ર સરકારે અનેક સમુદાયોને ગુરુ તેગ બહાદુર જી સાથે જોડ્યા છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે ગુરુ નાનક દેવ જીએ માનવતાને ત્રણ સરળ છતાં ગહન સિદ્ધાંતો આપ્યા - “નામ જપો, કિરત કરો અને વંડ છકો”. આનો અર્થ છે: ભગવાનના નામનું રટણ અને ધ્યાન કરતા રહો, પ્રામાણિક કાર્ય કરો અને તેના ગુણગાન ગાઓ અને સાથે મળીને ભોજન વહેંચો. તેમણે કહ્યું કે તે પરસ્પર ભાગીદારી દર્શાવે છે અને આ જ પરંપરા પાછળથી લંગર અને સામુદાયિક રસોડામાં વિકસિત થઈ, જે મુગલો સામે લડવામાં શક્તિનો મોટો સ્ત્રોત બની. શ્રી શાહે કહ્યું કે ગુરુ નાનક દેવ જી મહારાજે ભારતની હજારો વર્ષ જૂની પરંપરાને પુનર્જીવિત કરી અને નવું જીવન આપ્યું, અને ગુરુ તેગ બહાદુર જી પણ એ જ પરંપરાના અનુયાયી હતા.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે ગુરુ તેગ બહાદુર જીએ હિંદુ ધર્મ અને તેના અનુયાયીઓની રક્ષા માટે એક ક્ષણ માટે પણ ખચકાટ અનુભવ્યો નહોતો અને તેમણે જે સંકલ્પ કર્યો હતો તેને પૂરો કર્યો. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે કાશ્મીરી પંડિતો મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા હતા, ત્યારે તેમના પ્રતિનિધિઓ એકઠા થયા અને રક્ષણ માટે ગુરુ સાહિબ પાસે પહોંચ્યા. શ્રી શાહે કહ્યું કે ત્યારથી સમગ્ર વિશ્વમાં વસતા કાશ્મીરી પંડિતો ગુરુ સાહિબ સાથે જોડાયેલા રહ્યા છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રીએ કહ્યું કે શ્રી ગુરુ તેગ બહાદુર જી દ્વારા હિંદુઓ અને સમગ્ર રાષ્ટ્ર માટે જે યોગદાન આપવામાં આવ્યું છે તેને ક્યારેય ભૂલી શકાય તેમ નથી. તેમણે કહ્યું કે ઔરંગઝેબના શાસન દરમિયાન, 1675માં જોવાયેલા એક બલિદાને ન માત્ર દેશભરના લોકોના સાહસને મજબૂત બનાવ્યું પરંતુ ઔરંગઝેબના અત્યાચારની શક્તિને પણ તોડી નાખી. તેમણે કહ્યું કે મહારાષ્ટ્ર અને પંજાબ વચ્ચે ખૂબ જ ઊંડો સંબંધ છે, અને આ જ ભૂમિ હતી જેને દસમા ગુરુએ પોતાના પાર્થિવ દેહનો ત્યાગ કરવા માટે પસંદ કરી હતી. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે સંત નામદેવ જીની ભક્તિ પરંપરા, જેમના ઉપદેશો શીખ ગુરુઓના પદોમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે, તે આજે પણ ગુરુ ગ્રંથ સાહિબમાં સાચવવામાં આવી છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે ગુરુ તેગ બહાદુર જીએ દેશભરના હિંદુઓ અને શીખોની રક્ષા માટે પોતાના પ્રાણની આહુતિ આપી અને ગુરુ ગોબિંદ સિંહ જી મહારાજે ખાલસા પંથની સ્થાપના કરી. તેમણે કહ્યું કે, એક હાથમાં માળા (માલા) અને બીજા હાથમાં ભાલો (ભાલા) ધારણ કરીને તેમણે ઔરંગઝેબના અત્યાચારો સામે શીખોને સંગઠિત કર્યા અને એક મહાન સંઘર્ષની શરૂઆત કરી.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે ગુરુ નાનક દેવ જી મહારાજથી લઈને ગુરુ ગોબિંદ સિંહ જી સુધી, તમામ ગુરુઓએ મુગલ અત્યાચારની અનેક પેઢીઓ સામે સમાજને મજબૂત કરવા અને ધર્મની રક્ષા કરવા માટે અલગ-અલગ સમયે અને અલગ-અલગ રીતે કામ કર્યું. તેમણે સમજાવ્યું કે ગુરુ નાનક દેવ જી મહારાજે જ્ઞાનનો પ્રચાર કર્યો અને અનેક સામાજિક બુરાઈઓ અને અંધશ્રદ્ધાને દૂર કરી, ગુરુ અંગદ દેવ જીએ શિક્ષણનો સંદેશ ફેલાવ્યો, ગુરુ અમરદાસ જીએ સામાજિક સમરસતા અને સમાનતાને પ્રોત્સાહન આપ્યું, ગુરુ રામદાસ જીએ મજબૂત પાયો પૂરો પાડવા માટે અનેક સંસ્થાઓ સ્થાપી, ગુરુ અર્જન દેવ જીએ સાંસ્કૃતિક સર્વસમાવેશકતા માટે કામ કર્યું, ગુરુ હરગોબિંદ સાહિબે ભક્તિ અને આસ્થાના રક્ષણનું દર્શન આપ્યું, ગુરુ હરરાય જીએ સમગ્ર વિશ્વમાં કરુણાનો સંદેશ ફેલાવ્યો, ગુરુ તેગ બહાદુર જીએ સમગ્ર વિશ્વની સામે 'હિંદ કી ચાદર' નું સ્વરૂપ રજૂ કર્યું અને ગુરુ ગોબિંદ સિંહ જીએ ગુરુ ગ્રંથ સાહિબનો પ્રકાશ ફેલાવતી વખતે ખાલસા પંથની સ્થાપના કરી. શ્રી શાહે કહ્યું કે શીખ પંથના દસ ગુરુઓએ એક એવી પરંપરા સ્થાપી જે માત્ર ભારત માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ માટે અનુકરણીય છે. તેમણે કહ્યું કે, તમામ દસ ગુરુઓના જીવનમાંથી પ્રેરણા લઈને દેશના તમામ નાગરિકોએ ધર્માંતરણ વિરુદ્ધ એકજૂથ થવું જોઈએ.

SM/BS/JD