पृथ्वी विज्ञान मंत्रालय
3 मार्च 2026 (मंगलवार, 12 फाल्गुन, 1947 शक संवत) को होगा पूर्ण चंद्र ग्रहण
प्रविष्टि तिथि:
26 FEB 2026 3:51PM by PIB Delhi
पूर्ण चंद्र ग्रहण 3 मार्च, 2026 (12 फाल्गुन, 1947 शक संवत) को होगा। यह ग्रहण देश के सुदूर पश्चिमी भाग के कुछ स्थानों को छोड़कर भारत के अधिकांश स्थानों से दिखाई देगा। उस दिन शाम को ग्रहण शुरू होगा।
यह ग्रहण पूर्वी एशिया, ऑस्ट्रेलिया, प्रशांत महासागर और अमेरिका में दिखाई देगा।
भारत में कहां कहां दिखाई देगा पूर्ण चंद्र ग्रहण:
उत्तर-पूर्व भारत और अंडमान और निकोबार द्वीप समूह के कुछ स्थानों को छोड़कर भारत के अधिकांश स्थानों पर चंद्रोदय के समय चंद्र ग्रहण दिखाई देगा।
सामान्य तौर पर, ग्रहण भारतीय समयानुसार शाम 3:20 मिनट पर शुरू होगा और ग्रहण का समाप्ति समय शाम 6:48 मिनट है।
इस ग्रहण की समग्रता भारतीय समयानुसार शाम 4:34 मिनट पर शुरू होगी और इस ग्रहण की समग्रता का समाप्ति समय शाम 5: 33 मिनट है।
ग्रहण की तीव्रता 1.155 है।
भारत में दिखाई देने वाला अगला चंद्र ग्रहण 6 जुलाई, 2028 को दिखाई देगा और यह आंशिक चंद्र ग्रहण है।
भारत में दिखाई देने वाला अंतिम चंद्र ग्रहण 07-08 सितंबर, 2025 को दिखाई दिया था और यह पूर्ण चंद्र ग्रहण था।
चंद्र ग्रहण पूर्णिमा के दिन होता है जब पृथ्वी सूर्य और चंद्रमा के बीच आ जाती है और जब तीनों पिंड एक सीध में होती हैं। पूर्ण चंद्र ग्रहण तब होगा जब पूरा चंद्रमा पृथ्वी की छाया में आ जाएगा और आंशिक चंद्र ग्रहण तभी होगा जब चंद्रमा का एक हिस्सा पृथ्वी की छाया में आ जाएगा।
भारत में कुछ स्थानों के लिए ग्रहण का समय संलग्न तालिका में दिया गया है।
भारत मौसम विज्ञान विभाग, पोजिशनल एस्ट्रोनॉमिकल सेंटर, कोलकाता ने यह जानकारी दी।
|
स्थान
|
चंद्रोदय का समय (भारतीय समयानुसार)
|
आंशिक चरण 3:20 मिनट पर शुरू होगा
(भारतीय समयानुसार)
|
पूर्ण चंद्र ग्रहण का समय 4:34 मिनट (भारतीय समयानुसार)
पर शुरू होगा।
|
पूर्ण चंद्र ग्रहण का समापन शाम 5:33 मिनट(भारतीय समयानुसार) होगा।
|
आंशिक चरण समाप्त होगा
6:48 मिनट (भारतीय समयानुसार)
|
ग्रहण की अवधि (चंद्रोदय के समय से)
(आंशिक चरण के अंत तक)
|
|
|
एच
|
एम
|
एच एम
|
एच एम
|
एच एम
|
एच एम
|
एच
|
एम
|
|
अगरतला
|
17
|
27
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
दृश्यमान
|
1
|
21
|
|
अहमदाबाद
|
18
|
44
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
04
|
|
आइजोल
|
17
|
20
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
दृश्यमान
|
1
|
28
|
|
अजमेर
|
18
|
34
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
14
|
|
प्रयागराज
|
18
|
05
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
43
|
|
अमृतसर
|
18
|
30
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
18
|
|
बैंग्लुरु
|
18
|
28
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
20
|
|
भागलपुर
|
17
|
44
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
1
|
04
|
|
भोपाल
|
18
|
24
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
24
|
|
भुवनेश्वर
|
17
|
51
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
57
|
|
कन्नूर
|
18
|
38
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
10
|
|
चंडीगढ़
|
18
|
19
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
29
|
|
चेन्नई
|
18
|
17
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
31
|
|
कोच्चि
|
18
|
35
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
13
|
|
कूच बिहार
|
17
|
33
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
1
|
15
|
|
कटक
|
17
|
50
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
58
|
|
दार्जिलिंग
|
17
|
37
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
1
|
11
|
|
देहरादून
|
18
|
17
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
31
|
|
दिल्ली
|
18
|
22
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
26
|
|
डिब्रूगढ़
|
17
|
09
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
दृश्यमान
|
1
|
39
|
|
द्वारका
|
18
|
59
|
*
|
*
|
*
|
*
|
*
|
*
|
|
गांधीनगर
|
18
|
44
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
04
|
|
गंगटोक
|
17
|
36
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
1
|
12
|
|
गुवाहाटी
|
17
|
24
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
दृश्यमान
|
1
|
24
|
|
गया
|
17
|
52
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
56
|
|
हरिद्वार
|
18
|
17
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
31
|
|
हजारीबाग
|
17
|
51
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
57
|
|
हुबली
|
18
|
36
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
12
|
|
हैदराबाद
|
18
|
22
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
26
|
|
इम्फाल
|
17
|
15
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
दृश्यमान
|
1
|
33
|
|
ईटानगर
|
17
|
15
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
दृश्यमान
|
1
|
33
|
|
जयपुर
|
18
|
29
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
19
|
|
जालंधर
|
18
|
25
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
23
|
|
जम्मू
|
18
|
29
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
19
|
|
कन्याकुमारी
|
18
|
31
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
17
|
|
कावलुर
|
18
|
19
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
29
|
|
कवरत्ती
|
18
|
48
|
*
|
*
|
*
|
*
|
*
|
*
|
|
कोहिमा
|
17
|
13
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
दृश्यमान
|
1
|
35
|
|
कोल्हापुर
|
18
|
40
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
08
|
|
कोलकाता
|
17
|
39
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
1
|
09
|
|
कोरापुट
|
18
|
04
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
44
|
|
कोझिकोड
|
18
|
36
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
12
|
* यह दर्शाता है कि चंद्रमा संबंधित घटना के बाद उदय होता है (अर्थात् संबंधित घटना दिखाई नहीं देती)
|
स्थान
|
चंद्रोदय का समय (भारतीय समयानुसार)
|
आंशिक चरण 3:20 मिनट पर शुरू होगा
(भारतीय समयानुसार)
|
पूर्ण चंद्र ग्रहण का समय 4:34 मिनट (भारतीय समयानुसार)
पर शुरू होगा।
|
पूर्ण चंद्र ग्रहण का समापन शाम 5:33 मिनट(भारतीय समयानुसार) हुआ।
|
आंशिक चरण समाप्त होता है
6:48 मिनट (भारतीय समयानुसार)
|
ग्रहण की अवधि (चंद्रोदय के समय से)
(आंशिक चरण के अंत तक)
|
|
|
|
एच
|
एम
|
एच एम
|
एच एम
|
एच एम
|
एच एम
|
एच
|
एम
|
|
लखनऊ
|
18
|
07
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
41
|
|
मदुरै
|
18
|
27
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
21
|
|
मंगलौर
|
18
|
39
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
09
|
|
मिदनापुर
|
17
|
44
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
1
|
04
|
|
माउंट आबू
|
18
|
43
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
05
|
|
मुंबई
|
18
|
45
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
03
|
|
मुर्शिदाबाद
|
17
|
38
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
1
|
10
|
|
मुजफ्फरपुर
|
17
|
50
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
58
|
|
मैसूर
|
18
|
32
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
16
|
|
नागपुर
|
18
|
18
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
30
|
|
नलगोंडा
|
18
|
19
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
29
|
|
नासिक
|
18
|
41
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
07
|
|
नेल्लोर
|
18
|
18
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
30
|
|
नौगांव
|
18
|
15
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
33
|
|
पणजी
|
18
|
40
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
08
|
|
पटना
|
17
|
51
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
57
|
|
पुदुचेरी
|
18
|
19
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
29
|
|
पुणे
|
18
|
41
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
07
|
|
पोर्ट ब्लेयर
|
17
|
27
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
दृश्यमान
|
1
|
21
|
|
पुरी
|
17
|
51
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
57
|
|
रायपुर
|
18
|
07
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
41
|
|
राजमुंद्री
|
18
|
07
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
41
|
|
राजकोट
|
18
|
52
|
*
|
*
|
*
|
*
|
*
|
*
|
|
रांची
|
17
|
51
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
57
|
|
संबलपुर
|
17
|
58
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
50
|
|
शिलांग
|
17
|
23
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
दृश्यमान
|
1
|
25
|
|
शिमला
|
18
|
21
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
27
|
|
शिवसागर
|
17
|
11
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
दृश्यमान
|
1
|
37
|
|
सिलचर
|
17
|
20
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
दृश्यमान
|
1
|
28
|
|
सिलीगुड़ी
|
17
|
37
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
1
|
11
|
|
सिल्वासा
|
18
|
44
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
04
|
|
श्रीनगर
|
18
|
28
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
20
|
|
श्रींगेरी
|
18
|
36
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
12
|
|
टैमेंगलोंग
|
17
|
15
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
दृश्यमान
|
1
|
33
|
|
तंजावुर
|
18
|
23
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
25
|
|
तिरुवनंतपुरम
|
18
|
33
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
15
|
|
त्रिचुर
|
18
|
34
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
14
|
|
उदयपुर
|
18
|
39
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
09
|
|
उज्जैन
|
18
|
31
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
17
|
|
वडोदरा
|
18
|
42
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
06
|
|
वाराणसी
|
18
|
00
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
48
|
|
विजयवाड़ा
|
18
|
14
|
*
|
*
|
*
|
दृश्यमान
|
0
|
34
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
* यह दर्शाता है कि चंद्रमा संबंधित घटना के बाद उदय होता है (अर्थात् संबंधित घटना दिखाई नहीं देती)
***
पीके/केसी/एचएन/एसवी
(रिलीज़ आईडी: 2233132)
आगंतुक पटल : 2903