જવાબદાર અને સર્વસમાવેશક આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સમાં વૈશ્વિક નેતા તરીકે ભારતના ઉદભવની પુષ્ટિ કરતા, નીતિ આયોગ હેઠળના અટલ ઇનોવેશન મિશન (AIM) એ આજે ‘AI-Preneurs of India’ લોન્ચ કર્યું છે, જે વાસ્તવિક દુનિયાના પડકારો માટે ઉકેલો ઘડતા 45 અગ્રણી AI સ્ટાર્ટઅપ્સની મુસાફરીને વર્ણવતું એક ફ્લેગશિપ કોફી ટેબલ બુક છે.

આ પુસ્તકનું અનાવરણ નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે ઇન્ડિયા AI ઇમ્પેક્ટ સમિટમાં કરવામાં આવ્યું હતું, જે AIM ની ‘ઇનોવેશન્સ ફોર યુ’ (Innovations For You) કોફી ટેબલ શ્રેણીની 7મી આવૃત્તિ તરીકે અને ભારતની ડીપ-ટેક અને AI સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે AIM ના નેતૃત્વને વધુ મજબૂત બનાવે છે.

‘AI-Preneurs of India’ માં હેલ્થકેર, શિક્ષણ, ટકાઉપણું, ગતિશીલતા (મોબિલિટી), સ્પોર્ટ્સ એનાલિટિક્સ, ડીપ ટેક અને સામાજિક પ્રભાવ સહિત 30 થી વધુ ક્ષેત્રીય ડોમેન્સમાં કામ કરતા સ્ટાર્ટઅપ્સને પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યા છે. અટલ ઇન્ક્યુબેશન સેન્ટર્સ (AICs) ના દેશવ્યાપી નેટવર્કમાંથી લેવામાં આવેલ, આ પુસ્તક ભારતના AI ઇનોવેશન લેન્ડસ્કેપની ભૌગોલિક અને વિષયવસ્તુની વિવિધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જે પરંપરાગત ટેકનોલોજી હબથી ઘણું આગળ વિસ્તરેલું છે.

લોન્ચ પ્રસંગે બોલતા, અટલ ઇનોવેશન મિશન, નીતિ આયોગના મિશન ડાયરેક્ટર દીપક બાગલાએ જણાવ્યું હતું કે:

“માનનીય પ્રધાનમંત્રીએ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ માટે સતત એક સ્પષ્ટ વિઝન રજૂ કર્યું છે, જે સર્વસમાવેશક વિકાસ, નૈતિક ઉપયોગ અને સામાજિક કલ્યાણ માટે AI પર આધારિત છે. ‘AI-Preneurs of India’ એ કાર્યરત તે વિઝનનું પ્રતિબિંબ છે. આ પુસ્તકમાં દર્શાવવામાં આવેલા સ્થાપકો માત્ર અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી જ નથી બનાવી રહ્યા; તેઓ AI ઉકેલો વિકસાવી રહ્યા છે જે ભારતની વાસ્તવિકતાઓ પર આધારિત છે અને રાષ્ટ્રીય પ્રાથમિકતાઓ સાથે સુસંગત છે. આ પુસ્તક હેતુ-સંચાલિત નવીનતા દ્વારા વૈશ્વિક AI વિમર્શનું નેતૃત્વ કરવા તરફના ભારતના માર્ગને પ્રદર્શિત કરે છે અને આજે આ મહાન અવસર પર આ પુસ્તક દ્વારા, AIM નવીનતાના આ અપ્રસિદ્ધ નાયકોની ઉજવણી કરે છે."

લોન્ચ પેનલમાં વરિષ્ઠ નીતિ નિર્માતાઓ અને ઇકોસિસ્ટમ નેતાઓ એકઠા થયા હતા, જેમાં સુશ્રી અમનીત પી કુમાર, IAS, પ્રિન્સિપલ સેક્રેટરી, ફ્યુચર વિભાગ, હરિયાણા સરકાર; શ્રી રાજશેખર જોશી, વાઇસ ચેરમેન, સેતુ આયોગ (SETU Aayog), ઉત્તરાખંડ સરકાર; શ્રી જિતેન્દ્ર કુમાર, મેનેજિંગ ડિરેક્ટર, BIRAC; શ્રી અરવિંદ કુમાર, ડાયરેક્ટર જનરલ, STPI; અને શ્રી રાઘવ ચંદ્રા, IAS, ભારત સરકારના ભૂતપૂર્વ સચિવનો સમાવેશ થાય છે.

આ આવૃત્તિ જે અલગ પાડે છે તે તેની ‘ફાઉન્ડર-ફર્સ્ટ’ (સ્થાપક પ્રથમ) વાર્તા કહેવાની પદ્ધતિ છે, જે માત્ર ટેકનોલોજીકલ સફળતાઓને જ નહીં પરંતુ ડીપ-ટેક લેન્ડસ્કેપમાં કાર્યરત સાહસિકોની પ્રેરણા, પડકારો અને દ્રઢતાને પણ આવરી લે છે. AI નવીનતા પાછળની માનવીય વાર્તાઓને અગ્રભૂમિમાં લાવીને, પુસ્તક નફા-કેન્દ્રિત વર્ણનોમાંથી હેતુ-સંચાલિત સાહસિકતા તરફના બદલાવને રેખાંકિત કરે છે.

આવા સમયે જ્યારે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ વૈશ્વિક નીતિ અને આર્થિક વાર્તાલાપમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે, ત્યારે ‘AI-Preneurs of India’ ભારતને માત્ર ફ્રન્ટિયર ટેકનોલોજીના ગ્રાહક તરીકે જ નહીં, પરંતુ જવાબદાર AI માર્ગો ઘડતા વૈશ્વિક યોગદાનકર્તા તરીકે સ્થાપિત કરે છે. આ પુસ્તક દર્શાવે છે કે કેવી રીતે જાહેર નવીનતા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, સતત ઇન્ક્યુબેશન સપોર્ટ અને મિશન-આધારિત ગવર્નન્સ ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સને વૈશ્વિક સુસંગતતા સાથે સ્કેલેબલ અસર આપવા માટે સક્ષમ બનાવી રહ્યા છે. પુસ્તક અહીં એક્સેસ કરો: https://aim.gov.in/resources.php

SM/JY/GP/JD