ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਬੋਧਨ ਏਆਈ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸੰਮੇਲਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (ਏਆਈ) ਦੇ ਏਕੀਕਰਣ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਖਰਤਾ ਸਕੱਤਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਸੰਜੈ ਕੁਮਾਰ; ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ (ਡੀਓਐਚਈ) ਸਕੱਤਰ, ਡਾ. ਵਿਨੀਤ ਜੋਸ਼ੀ; ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਐੱਮਈਆਈਟੀਵਾਈ) ਸਕੱਤਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਐੱਸ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ; ਆਈਆਈਟੀ ਮਦਰਾਸ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵੀ. ਕਾਮਾਕੋਟੀ; ਸਿੱਖਿਆ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਲੀਡਰਸ, ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਪਕਾਂ ਸਮੇਤ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।

ਭਾਰਤ ਬੋਧਨ ਏਆਈ ਕਨਕਲੇਵ 2026 ਨੂੰ ਏਆਈ-ਸਮਰੱਥ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਖੋਜ, ਰਣਨੀਤਕ ਅਨੁਕੂਲਤਾ, ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ:

ਪਾੜੇ ਅਤੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਖੋਜ ਅਤੇ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਮੈਪਿੰਗ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਣ

ਸਰਕਾਰ, ਅਕਾਦਮਿਕ, ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਰਣਨੀਤਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ

ਭਾਰਤ ਐਜੂਏਏਆਈ (EduAI) ਸਟੈਕ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕਰੋ, ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਏਆਈ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਸਿਖਲਾਈ ਹੱਲਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ, ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਕੇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਖੁੱਲਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਹੈ।

ਇਹ ਸੰਮੇਲਨ ਚਾਰ ਤਰਜੀਹੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੇਗਾ-ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ AI, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ AI, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜਬਲ ਤਿਆਰੀ ਲਈ AI, ਅਤੇ AI ਖੋਜ ਅਤੇ ਗਹਿਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਧਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰੇਗਾ।

ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਬੋਲਦਿਆਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਧਰਮੇਂਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਦੋ-ਰੋਜ਼ਾ ਸੰਮੇਲਨ ਸਿੱਖਿਆ, ਉਦਯੋਗ, ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ, ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ AI ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ 'ਭਾਰਤ ਐਜੂਏਆਈ ਸਟੈਕ' ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ AI-ਤਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ AI ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤੈਨਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਏਆਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੁਆਰਾ ਅੰਤਰ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਕੇਲੇਬਲ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ, ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਏਆਈ ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਬੁੱਧੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਏਆਈ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ, ਏਆਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੀਪੀਆਈ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਏਆਈ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰੇਗੀ।

ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਕਾਂਤ ਮਜੂਮਦਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ-ਏਆਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੰਮੇਲਨ 2026 ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹਾਂ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਏਆਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਜਵਾਬਦੇਹ, ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੋਈਏ ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਰਤ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇ ਸਕੇ।

ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ, ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਏਆਈ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਵੀ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਤਾਲਮੇਲ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਮੁੱਖ ਲਾਂਚਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:

ਆਈਆਈਟੀ ਬੰਬੇ ਵਿਖੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਏਆਈ ਸੈਂਟਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਈਆਈਟੀ ਬੰਬੇ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਮਤੀ ਪੱਤਰ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ

ਆਈਆਈਐੱਮ ਲਖਨਊ ਏਆਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ

ਆਈਆਈਐੱਮ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਏਆਈਟੀ ਬੈਂਕਾਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸਹਿਯੋਗ

IIM ਰਾਂਚੀ ਪਹਿਲ - ਏਆਈ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ

ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਆਈਆਈਟੀ ਮਦਰਾਸ ਵਿਖੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਏਆਈ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ, ਬੋਧਨ.ਏਆਈ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈਸ਼ਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਓਪਨ ਭਾਰਤ ਐਜੂਏਏਆਈ ਸਟੈਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਸਰਵਮ ਏਆਈ ਦੇ ਸੀਈਓ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਤਿਯੂਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਵੀ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਤਕਨੀਕੀ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋਏ:

ਤਕਨੀਕੀ ਸੈਸ਼ਨ 1: ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਲਾਸਰੂਮ ਸਮਾਧਾਨ

ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਇਨਫਲੈਕਸ਼ਨ ਏਆਈ ਦੇ ਸੀਟੀਓ ਵਿਭੂ ਮਿੱਤਲ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਕੇਟ ਲਰਨਿੰਗ ਦੀ ਪਾਲਿਸੀ ਲੀਡ ਰਾਧਿਕਾ ਮਾਥੁਰ, ਸੀਕੇ-12 ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਦੇਸ਼ਕ ਨੀਰੂ ਖੋਸਲਾ, ਖਾਨ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਕੰਟਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਵਾਤੀ ਵਾਸੂਦੇਵਨ; ਵੇਦਾਂਤੂ ਦੀ  ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਪੁਲਕਿਤ ਜੈਨ, ਆਈਡ੍ਰੀਮ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਪੁਨੀਤ ਗੋਇਲ; ਲੀਡ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸੀਈਓ ਸੁਮਿਤ ਮਹਿਤਾ; ਅਰੀਵਿਹਾਨ ਦੀ ਸੀਈਓ ਰਿਤੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਚੰਦੇਲ, ਲਰਨਿੰਗ ਮੈਟਰਸ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀਈਓ ਰਾਮਮੂਰਤੀ ਜੀ;  ਇਕੋਵੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਸੀਈਓ  ਰਿਤੇਸ਼ ਸਿੰਘ  ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਤਕਨੀਕੀ ਸੈਸ਼ਨ 2: ਅਧਿਆਪਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਐਫਐਲਐਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਸੁਧਾਰ

ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਵਧਵਾਨੀ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਗਵਰਨਮੈਂਟ ਡਿਜੀਟਲ ਟ੍ਰਾਂਸਫਾਰਮੇਸ਼ਨ ਦੇ ਸੀਈਓ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਗਦੀਸ਼ ਬਾਬੂ, ਸੀਓਓ, ਏਕਸਟੈਪ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ; ਡਾ. ਪ੍ਰੀਤੀ ਰਾਓ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਆਈਆਈਟੀ ਬੰਬੇ (ਟੀਏਆਰਏ); ਉਦਲਕ ਦੱਤਾ, ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਲੈਂਗੂਏਜ ਐਂਡ ਲਰਨਿੰਗ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ; ਵਿਨੀਤ ਨਾਇਰ, ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਚੇਅਰਮੈਨ, ਸੰਪਰਕ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ; ਗੋਕੁਲ ਕੁਮਾਰ, ਸੀਨੀਅਰ ਪ੍ਰੋਡਕਟ ਮੈਨੇਜਰ, ਮਾਧੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ; ਵਿਪੁਲ ਸ਼ਾਹ, ਗਲੋਬਲ ਹੈੱਡ- ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਸਕਿੱਲਿੰਗ, ਟੀਸੀਐੱਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ; ਅਤੇ ਨਾਗਾਰਾਜਨ ਪਿਚੁਮਾਨੀ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਵਿਦਿਆ ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਕਲਾਸਰੂਮ ਸਿਖਲਾਈ, ਅਧਿਆਪਕ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਕੇਲੇਬਲ ਏਆਈ-ਸਮਰਥਿਤ ਹੱਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ।

ਇਹ ਸੰਮੇਲਨ 13 ਫਰਵਰੀ 2026 ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਪਬਲਿਕ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ, ਏਆਈ ਪਲੈਟਫਾਰਮ, ਉਭਰਦੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋਣਗੇ।

************

ਏ.ਕੇ./ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ