કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે આજે છત્તીસગઢના રાયપુરમાં સાપ્તાહિક મેગેઝિન 'ઓર્ગેનાઇઝર' (Organizer) ના 'ભારત પ્રકાશન' દ્વારા પ્રકાશિત પુસ્તક 'છત્તીસગઢ @ 25: શિફ્ટિંગ ધ લેન્સ' પર આયોજિત રાષ્ટ્રીય સંમેલનને સંબોધિત કર્યું હતું. આ પ્રસંગે છત્તીસગઢના મુખ્યમંત્રી શ્રી વિષ્ણુ દેવ સાય, નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રી વિજય શર્મા અને અન્ય ઘણા મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે ઓર્ગેનાઇઝરે અંગ્રેજી પત્રકારત્વમાં હંમેશા મૂળ ભારતના વિચારને જાળવી રાખ્યો છે, તેના પર મક્કમ રહ્યો છે અને તેના વિવિધ પાસાઓને ભારતીય જનતા સમક્ષ રજૂ કરવાનું કામ કર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે તે જ શ્રેણીમાં, છત્તીસગઢ @ 25: શિફ્ટિંગ ધ લેન્સ હેઠળ આજે સુરક્ષા, સમૃદ્ધિ અને સ્થિરતાની થીમ પર એક સંમેલનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે સુરક્ષા, સમૃદ્ધિ અને સ્થિરતા શબ્દો કોઈપણ રાષ્ટ્ર કે રાજ્ય માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે અને તે છત્તીસગઢ જેવા રાજ્ય માટે વધુ મહત્વના છે, જે આઝાદી પછી બન્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે શ્રી અટલ બિહારી વાજપેયી પ્રધાનમંત્રી બન્યા ત્યારે તેમણે નક્કી કર્યું હતું કે નાના રાજ્યોની રચના એ માત્ર એક પ્રયોગ નથી, પરંતુ ત્યાંના લોકોની આકાંક્ષાઓની પૂર્તિ છે. તેમણે ઉમેર્યું કે વાજપેયીજીના કાર્યકાળ દરમિયાન ઝારખંડ, ઉત્તરાખંડ અને છત્તીસગઢને એકસાથે બનાવવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું, હવે સમગ્ર વિશ્વ સ્વીકારે છે કે મોદીજીના નેતૃત્વમાં ભારતની સફળતા વૈશ્વિક સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિ તરફ દોરી જશે.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે અટલજીના કાર્યકાળ દરમિયાન રચાયેલા નવા રાજ્યો વચ્ચે કોઈ પણ પ્રકારની કડવાશ ઊભી થઈ નથી, પરંતુ કેન્દ્રમાં અગાઉની સરકાર હેઠળ નવા રાજ્ય — તેલંગાણા — ની રચના દરમિયાન આંધ્ર પ્રદેશ અને તેલંગાણા બંને વચ્ચે ઘણી કડવાશ પેદા થઈ હતી, જે એક દાયકાથી વધુ સમય સુધી ચાલી હતી. તેમણે કહ્યું કે આજે પણ બંને રાજ્યો વચ્ચેના અનેક વિવાદો વણઉકેલ્યા છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે તેમના પક્ષ અને વિચારધારામાંથી ઉભરી આવતા લોકો ખૂબ જ સંકલિત રીતે કામ કરે છે, પરંતુ જ્યારે બાબતોને માત્ર વહીવટી પદ્ધતિઓ દ્વારા જ હેન્ડલ કરવામાં આવે છે, ત્યારે આ રાજ્યો વચ્ચે જોવા મળે છે તેવી કડવાશ પેદા થાય છે. તેમણે ઉમેર્યું કે રાજકારણમાં વિચારધારા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે અને તે જ શાસનને ચલાવે છે. જે રાજકીય પક્ષ પાસે વિચારધારાનો અભાવ હોય તે સાચા અર્થમાં રાજ્ય કે રાષ્ટ્રના કલ્યાણ માટે કામ કરી શકતો નથી.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને સહકારિતા મંત્રીએ કહ્યું કે પત્રકારત્વના ક્ષેત્રમાં ઓર્ગેનાઇઝરે વિચારધારાના આધારે રાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પર હંમેશા યોગ્ય અને સંતુલિત હસ્તક્ષેપ કર્યો છે. તેમણે કહ્યું કે પત્રકારત્વની ફરજ એ છે કે વિચારોને નિર્ભયતાથી, ખચકાટ વિના રજૂ કરવા અને ઓર્ગેનાઇઝરે આ નિર્ભયતા ક્યારેય છોડી નથી. તેમણે કહ્યું કે અગાઉ ઓર્ગેનાઇઝરની મજાક ઉડાવવામાં આવતી હતી, તેની અવગણના કરવામાં આવતી હતી અને વિરોધ કરવામાં આવતો હતો, પરંતુ આ ત્રણેય તબક્કાઓ દરમિયાન પણ ઓર્ગેનાઇઝરે તેના વૈચારિક દ્રષ્ટિકોણને મક્કમતાથી જાળવી રાખવામાં ક્યારેય સંકોચ અનુભવ્યો ન હતો. શ્રી શાહે કહ્યું કે આઝાદી પહેલા અને પછીની ભારતની યાત્રામાં રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) એ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે, જેને કોઈ ઇતિહાસકાર નકારી શકે નહીં. તેમણે કહ્યું કે રાષ્ટ્રીય અને સામાજિક જીવનનું એવું કોઈ ક્ષેત્ર નથી કે જેમાં RSS ના સ્વયંસેવકોએ સૌથી મોટું સકારાત્મક યોગદાન ન આપ્યું હોય.

ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે છત્તીસગઢે 25 વર્ષ પૂર્ણ કર્યા છે અને છેલ્લા 25 વર્ષોમાં રાજ્યમાં મોટું પરિવર્તન આવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે અગાઉ બિહાર, મધ્ય પ્રદેશ, રાજસ્થાન અને ઉત્તર પ્રદેશને બીમારુ (BIMARU) રાજ્યો તરીકે ઓળખવામાં આવતા હતા. આજે મધ્ય પ્રદેશ અને છત્તીસગઢ, ઉત્તર પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડ, અને રાજસ્થાન અને બિહાર બીમારુ શ્રેણીમાંથી બહાર નીકળી ગયા છે અને વિકસિત રાજ્યો બનવાના ઉંબરે ઉભા છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે આનું મોટું કારણ એ છે કે તેમના પક્ષે આ રાજ્યોમાં લાંબા સમય સુધી સરકારો બનાવી, જે દરમિયાન વિકાસનો તબક્કો આવ્યો. તેમણે ઉમેર્યું કે તેમના પક્ષની સરકારોએ સુશાસન અને વહીવટ માટે અનેક માપદંડો સ્થાપિત કર્યા છે. તેમણે કહ્યું કે 25 વર્ષ પહેલા છત્તીસગઢને બીમારુ અને નક્સલવાદ પ્રભાવિત રાજ્ય માનવામાં આવતું હતું, પરંતુ આજે તે બીમારુ શ્રેણીમાંથી બહાર નીકળી ગયું છે અને વિકસિત રાજ્ય બનવાની અણી પર છે, અને અહીં નક્સલવાદ સંપૂર્ણપણે નાબૂદ થવાના આરે છે. આ ગુણાત્મક પરિવર્તન તેમના પક્ષની સરકારો દ્વારા લાવવામાં આવ્યું છે, જે વિચારધારાના આધારે કાર્ય કરે છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે છત્તીસગઢની 25 વર્ષની સફરના પ્રથમ થોડા વર્ષો દરમિયાન રાજ્યમાં વિરોધ પક્ષનું શાસન હતું અને અત્યાચારો, રમખાણો અને અનેક આંદોલનો જોવા મળ્યા હતા. ત્યારબાદ તેમનો પક્ષ 15 વર્ષ સુધી સત્તામાં આવ્યો અને આ 15 વર્ષો દરમિયાન છત્તીસગઢને વિકાસના દરેક આયામ પર આગળ લઈ જવામાં આવ્યું. તેમણે કહ્યું કે તત્કાલિન મુખ્યમંત્રીએ નક્સલવાદ સામે લડત આપી અને તેની સામે સંઘર્ષ કર્યો, પરંતુ તે સમયગાળાના મોટાભાગના સમય માટે કેન્દ્રમાં વિરોધ પક્ષ સત્તામાં હતો. શ્રી શાહે કહ્યું કે ત્યારબાદ વિરોધ પક્ષે પાંચ વર્ષ સુધી સરકાર બનાવી, જે દરમિયાન છત્તીસગઢના લોકો કૌભાંડો, ગેરરીતિઓ અને ભ્રષ્ટાચારના સાક્ષી બન્યા. જેવી તે સરકાર સત્તામાં આવી કે તરત જ એક નાના રાજ્યમાં ભ્રષ્ટાચારના અનેક મુદ્દાઓ સપાટી પર આવ્યા. તેમણે ઉમેર્યું કે છત્તીસગઢમાં તત્કાલિન વિરોધ પક્ષની સરકારે નક્સલી ચળવળને આશ્રય આપ્યો હતો. શ્રી શાહે કહ્યું કે આ પછી તેમના પક્ષે ફરીથી સરકાર બનાવી અને છત્તીસગઢમાં વિકાસનો નવો તબક્કો શરૂ થયો.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને સહકારિતા મંત્રીએ કહ્યું કે જો કોઈ છત્તીસગઢના 2000 અને 2025 ના બજેટની સરખામણી કરે તો 2025 માં રાજ્યનું બજેટ 30 ગણું વધી ગયું છે. છત્તીસગઢની માથાદીઠ આવકમાં 17 ગણો વધારો થયો છે અને તેના GSDP માં 25 ગણો વધારો થયો છે.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે છેલ્લા 25 વર્ષોમાં સિંચાઈ બમણી થઈ છે, ખરીફ પાકોના ઉત્પાદનમાં ત્રણ ગણો વધારો થયો છે અને રવિ પાકોમાં લગભગ છ ગણો વધારો જોવા મળ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે અગાઉ માત્ર સાત જિલ્લા હોસ્પિટલો હતી, જે હવે વધીને 30 થઈ ગઈ છે; અગાઉ માત્ર એક જ મેડિકલ કોલેજ હતી, જે હવે વધીને 16 થઈ ગઈ છે; અને આંગણવાડી ભવનોની સંખ્યામાં 18 ગણો વધારો થયો છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે અગાઉ કુપોષણ સંબંધિત મૃત્યુ દર 61 હતો, જે હવે ઘટીને 15 પર આવી ગયો છે; માતૃ મૃત્યુ દર પ્રતિ લાખ 365 હતો, જે સરકારના પ્રયાસોને કારણે ઘટીને 146 થયો છે; અને શિશુ મૃત્યુ દર 79 હતો, જે હવે ઘટીને 37 પર આવી ગયો છે. તેમણે કહ્યું કે વિરોધ પક્ષની સરકારોએ અભણ લોકોની નવી પેઢી ઊભી કરી હતી, જ્યારે હવે સાક્ષરતા દર 65 ટકાથી વધીને 79 ટકા થયો છે. અગાઉ એક પણ રહેણાંક એકલવ્ય શાળા નહોતી, જ્યારે આજે 75 છે અને હોસ્ટેલમાં ભણતા બાળકોની સંખ્યામાં પણ ત્રણ ગણો વધારો થયો છે. ગ્રામીણ રસ્તાઓનું નિર્માણ 98 ગણું વધ્યું છે અને રોકાણમાં 247 ગણો વધારો નોંધાયો છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે છત્તીસગઢ આજે લગભગ 7.5 ટકાના વિકાસ દર સાથે આગળ વધી રહ્યું છે, જે અકલ્પનીય છે. છત્તીસગઢે કૃષિ ક્ષેત્રમાં 17 ટકા વૃદ્ધિ, ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રમાં 48 ટકા વૃદ્ધિ અને સેવા ક્ષેત્રમાં 35 ટકા વૃદ્ધિ નોંધાવી છે. તેમણે કહ્યું કે દેશભરની સરકારોમાં જો કોઈ રાજ્ય સરકારે આદિવાસી કલ્યાણ માટે શ્રેષ્ઠ કામ કર્યું હોય તો તે છેલ્લા 25 વર્ષમાં છત્તીસગઢ સરકાર છે.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે ઘણા ચિંતકોએ એવી ગેરસમજ ફેલાવી છે કે નક્સલવાદની સમસ્યા વિકાસ સાથે જોડાયેલી છે અને તે માત્ર કાયદો અને વ્યવસ્થાનો મુદ્દો છે. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે નક્સલવાદી સમસ્યા શરૂ થઈ ત્યારે દેશમાં 100 થી વધુ એવા જિલ્લાઓ હતા જે બસ્તર કરતા વધુ અલ્પવિકસિત હતા — તો ત્યાં નક્સલવાદ કેમ મૂળ ન પકડી શક્યો? કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે આ સમસ્યા કાયદો અને વ્યવસ્થા અથવા વિકાસ સાથે જોડાયેલી નથી, પરંતુ વિચારધારા સાથે જોડાયેલી છે. તેમણે કહ્યું, જો બસ્તર માઓવાદી હિંસાથી પીડાતું ન હોત, તો અપાર ખનિજ સંપત્તિથી સમૃદ્ધ આ વિભાગ દેશનો સૌથી સમૃદ્ધ પ્રદેશ હોત. તેમણે કહ્યું કે આ ચળવળને માઓવાદ કહેવામાં આવે છે કારણ કે આ વિચારધારામાં એવું માનવામાં આવે છે કે ઉકેલ માત્ર બંદૂક દ્વારા જ આવે છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે માઓવાદીઓએ ગરીબ, અભણ આદિવાસી યુવાનોના હાથમાં શસ્ત્રો આપ્યા અને તિરુપતિથી પશુપતિનાથ સુધીના "રેડ કોરિડોર" નો નારો આપ્યો, જેના કારણે સાડા ચાર દાયકા સુધી આ પ્રદેશનો વિકાસ અટકી ગયો. તેમણે કહ્યું કે માઓવાદીઓએ આ ક્ષેત્રના વિકાસને કચડી નાખ્યો. તેમણે ઉમેર્યું કે દસ વર્ષ પછી બસ્તર દેશનો સૌથી વિકસિત આદિવાસી જિલ્લો બનશે. તેમણે કહ્યું, સમસ્યાઓ બંદૂક દ્વારા હલ થાય છે તેવી માન્યતા માઓવાદી વિચારધારાની પેદાશ છે, જ્યારે આપણા બંધારણની ભાવના સંવાદ, ચર્ચા અને સમાધાનમાં રહેલી છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે જેમણે "લાલ આતંક" ને ટેકો આપ્યો હતો તેમણે દાયકાઓ સુધી આ પ્રદેશમાં વિકાસ પહોંચવા દીધો ન હતો. તેમણે કહ્યું કે આજે અહીં શાળાઓ અને હોસ્પિટલોનું પુનઃનિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે, રસ્તાઓ બનાવવામાં આવ્યા છે, રેલ કનેક્ટિવિટી આવી રહી છે અને ભારત સરકાર સાત લાખ હેક્ટર જમીનને સિંચાઈ માટેની યોજનાને મંજૂરી આપવા જઈ રહી છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે હજારો આદિવાસી બાળકો માર્યા ગયા અને તેમનું જીવન બરબાદ થઈ ગયું, છતાં કેટલાક લોકો એવો પ્રચાર કરી રહ્યા છે કે સરકાર ગોળીઓ ચલાવી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે ભારત સરકાર અને છત્તીસગઢ સરકાર કોઈ પર ગોળી ચલાવવા માંગતી નથી; જો તમામ નક્સલવાદીઓ તેમના હથિયારો નીચે મૂકી દેશે, તો તેમનું રેડ કાર્પેટથી સ્વાગત કરવામાં આવશે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ હાથમાં બંદૂક લઈને ઉભેલી યુવતીઓને આત્મસમર્પણ કરવા અપીલ કરી હતી, કારણ કે તેમની આગળ ખૂબ જ સારું જીવન તેમની રાહ જોઈ રહ્યું છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે 90 ટકા વિસ્તાર નક્સલવાદથી મુક્ત થઈ ગયો છે અને 31 માર્ચ 2026 પહેલા માઓવાદી સમસ્યાને દેશમાંથી મૂળમાંથી ઉખેડી નાખવામાં આવશે અને નાબૂદ કરવામાં આવશે.

SM/DK/GP/JD