ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯವು ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳಿಗೆ ಆನೆಗಳು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಹಲವಾರು ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಅವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

(i) ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟೆಡ್ ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಸೆನ್ಸರ್‌ಗಳನ್ನು (ಡಿಎಎಸ್) ಬಳಸಿಕೊಂಡು ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (ಎಐ)-ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆ ಪತ್ತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಐಡಿಎಸ್) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಒಂದು ನವೀನ ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.  ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್, ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳ ಚಲನೆಯ ಪೂರ್ವ-ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಹಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಚಲನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೋಕೋ ಪೈಲಟ್‌ ಗಳು, ಸ್ಟೇಷನ್ ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಕಾಲಿಕ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ, ಐಡಿಎಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಈಶಾನ್ಯ ಗಡಿನಾಡು ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮತ್ತು ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ದುರ್ಬಲ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 141 ಆರ್‌.ಕೆ.ಎಂ.ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯಾದ್ಯಂತ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಆರ್ (403.42 ಆರ್‌ಕೆಎಂ), ಇಸಿಒಆರ್ (368.70 ಆರ್‌ಕೆಎಂ), ಎಸ್‌ಆರ್ (55.85 ಆರ್‌ಕೆಎಂ), ಎನ್ಆರ್ (52 ಆರ್‌ಕೆಎಂ), ಎಸ್‌ಇಆರ್ (55 ಆರ್‌ಕೆಎಂ), ಎನ್‌ಇಆರ್ (99.18 ಆರ್‌ಕೆಎಂ), ಡಬ್ಲ್ಯೂಆರ್ (115 ಆರ್‌ಕೆಎಂ) ಮತ್ತು ಇಸಿಆರ್ (20.3 ಆರ್‌ಕೆಎಂ) ಒಳಗೊಂಡ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಿಗೆ ಐಡಿಎಸ್ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

(ii) ಆನೆಗಳು ರೈಲಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದರೆ, ವಲಯ ರೈಲ್ವೆಗಳು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ವಿಷಯವನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತಕ್ಷಣದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಗುರುತಿಸಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ವೇಗ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ರೈಲು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಷನ್ ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡುವ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯಲಿದೆ, ರೈಲು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾಶೀಲಗೊಳಿಸಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅರಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸರಾಸರಿ ಸುಮಾರು 16 ಘಟನೆಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ.

(iii) ಗುರುತಿಸಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಚಲನೆಗಾಗಿ ಅಂಡರ್‌ ಪಾಸ್‌ ಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ.

(iv) ಆನೆಗಳು ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಗಳ ಕಡೆಗೆ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ದುರ್ಬಲ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹಳಿಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸೂಕ್ತವಾದ ಬೇಲಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು.

(v) ಲೋಕೋ ಪೈಲಟ್‌ ಗಳಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲು ಎಲ್ಲಾ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ಸೈನ್ ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.

(vi) ರೈಲ್ವೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹಳಿಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮತ್ತು ಖಾದ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದು.

(vii) ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಎಲ್‌.ಇ.ಡಿ. ದೀಪಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.

(viii) ಸ್ಟೇಷನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಲೋಕೋ ಪೈಲಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಕಾಲಿಕ ಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಆನೆ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್‌ ಗಳ ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

(ix) ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳ ಬಳಿ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳು/ಆನೆಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ಲೆವೆಲ್ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನವೀನ ಹನಿ ಬೀ ಬಜರ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಾಧನದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಶಬ್ದವು ಆನೆಗಳನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಯಿಂದ ದೂರ ಸರಿಸಲು ನಿವಾರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

(x) ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೇರ ಹಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು/ಕಳಪೆ ಗೋಚರತೆ ಇರುವಿಕೆಗಾಗಿ ಥರ್ಮಲ್ ವಿಷನ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾವನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೋಕೋ ಪೈಲಟ್‌ ಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ರೈಲ್ವೆ, ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಅಶ್ವಿನಿ ವೈಷ್ಣವ್ ಅವರು ಇಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

******

(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2223430) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 4