ખેડૂતોને ખાતરની સમયસર ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવી એ સરકારની સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતાઓમાંની એક રહી છે. આ દિશામાં, ખરીફ 2025 અને વર્તમાન રવિ સીઝન દરમિયાન રેલવે મંત્રાલય અને ખાતર વિભાગ વચ્ચે સુધારેલ સંકલન ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર સ્પષ્ટપણે દેખાતું હતું. ખાતરના રેકની ઝડપી અને સરળ હિલચાલથી રાજ્યોને સમયસર પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવ્યો હતો, જેનાથી એ સુનિશ્ચિત થયું કે ખેડૂતોને ખેતીના જટિલ તબક્કાઓ દરમિયાન કોઈ અછતનો સામનો કરવો ન પડે. ખાતર વિભાગે, રેલવે મંત્રાલય દ્વારા આ ગાઢ સહકારની પ્રશંસા કરી અને જણાવ્યું કે આવા સંકલિત પ્રયાસોથી દેશભરમાં ખાતરની પૂરતી ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ મળી છે.

આ સમયગાળા દરમિયાન, સરેરાશ રેક લોડિંગ જુલાઈ 2025માં વધીને પ્રતિ દિવસ 72 રેક થયું હતું, ઓગસ્ટ 2025 માં વધીને પ્રતિ દિવસ 78 રેક થયું હતું અને સપ્ટેમ્બર 2025 માં પ્રતિ દિવસ 80 રેક સુધી પહોંચ્યું હતું.

નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન, એપ્રિલથી ડિસેમ્બર 2025 સુધી, સરકારે તમામ રાજ્યોમાં તમામ મુખ્ય ખાતરોની પૂરતી અને આરામદાયક ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરી છે. યુરિયા માટે, 312.40 લાખ મેટ્રિક ટનની જરૂરિયાત સામે 350.45 લાખ મેટ્રિક ટનની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી હતી. વધુમાં, મુખ્ય P&K ખાતરો (જેમ કે DAP, MOP અને NPKS) ની 252.81 LMT ની જરૂરિયાત સામે 287.69 LMT ની ઉપલબ્ધતા જોવા મળી હતી, જે સતત નિર્ધારિત જરૂરિયાત કરતાં વધી ગઈ હતી અને અવિરત પુરવઠો સુનિશ્ચિત કર્યો હતો. રાજ્યોએ ખેડૂતોને લાસ્ટ માઈલ સુધીની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે સંયુક્ત પગલાં પણ લીધા હતા.

એપ્રિલથી ડિસેમ્બર સુધીના મુખ્ય ખાતરોનો કુલ પુરવઠો (LMTમાં)

એપ્રિલ-ડિસેમ્બર 2025 દરમિયાન ખાતરની હિલચાલ સર્વકાલીન ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચી હતી, જેમાં ચોખ્ખો પુરવઠો 530.16 લાખ મેટ્રિક ટનને વટાવી ગયો હતો, જે આ સમયગાળા દરમિયાન પ્રથમ વખત 500 લાખ મેટ્રિક ટનનો આંકડો વટાવી ગયો હતો. આ નાણાકીય વર્ષ 2024-25 ના સમાન સમયગાળા કરતા 12.2 ટકાનો વધારો અને નાણાકીય વર્ષ 2023-24 ના પાછલા રેકોર્ડ કરતા 8.5 ટકા વધારે છે.

એપ્રિલ થી ડિસેમ્બર દરમિયાન યુરિયા અને P&K રેકની હિલચાલ

યુરિયા રેકની હિલચાલ વધીને 10,841 રેક થઈ છે, જે ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 8 ટકાનો વધારો દર્શાવે છે, જ્યારે P&K ખાતરોમાં 8,806 રેક નોંધાયા છે, જે 18 ટકાની વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. રેલવે મંત્રાલય, બંદરો, રાજ્ય સરકારો અને ખાતર કંપનીઓ સાથેના ઉન્નત સંકલનથી ખેતીની પીક સીઝન દરમિયાન રાજ્યોને સીમલેસ અને સમયસર પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવામાં આવ્યો હતો.

પ્રતિ માસ સરેરાશ ખાતર રેક

જુલાઈથી જાન્યુઆરી (13મી જાન્યુઆરી સુધી)ની મહિનાવાર સરખામણી ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં સતત થયેલા વધારાને રેખાંકિત કરે છે.

ખાતરની હિલચાલમાં નોંધપાત્ર કામગીરી સરકારના મજબૂત આયોજન, રીઅલ-ટાઇમ સંકલન, અવરોધોના સક્રિય નિરાકરણ અને રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે કેન્દ્રિત દેખરેખને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

SM/DK/GP/JD