DFSના સચિવ શ્રી એમ. નાગરાજૂએ આજે મુંબઈમાં IFSC–IRDAI–GIFT City ગ્લોબલ રીઈન્સ્યોરન્સ સમિટની ત્રીજી આવૃત્તિને સંબોધિત કરી હતી. સંબોધનની શરૂઆત IFSC GIFT City ના ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શનની પ્રશંસા સાથે કરવામાં આવી હતી. સચિવે જણાવ્યું હતું કે ભારત તેના રીઈન્સ્યોરન્સ ક્ષેત્રમાં પરિવર્તનશીલ વૃદ્ધિના શિખર પર ઉભું છે, અને "આજે ભારતને બ્રિજિંગ, ઇન્શ્યોરિંગ ઇન્ડિયા ટુમોરો - ધ ઇન્ડિયા ઇવોલ્યુશન રોડમેપ" થીમ "2047 સુધીમાં બધા માટે વીમા" ના વિઝન સાથે ગાઢ રીતે સુસંગત છે.

IFSCA–IRDAI GIFT City ગ્લોબલ રીઈન્સ્યોરન્સ સમિટને સચિવ દ્વારા એક મહત્વપૂર્ણ પ્લેટફોર્મ તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું હતું જે નાણાકીય સેવા ક્ષેત્રના મુખ્ય હિતધારકોને એકસાથે લાવે છે. વીમો અને પુનઃવીમાને ભારતને તેના આર્થિક ઉદ્દેશ્યો તરફ દોરી જવા માટે નિર્ણાયક ગણાવ્યા હતા, ખાસ કરીને જ્યારે દેશ વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં તેની ભૂમિકા મજબૂત કરી રહ્યો છે. વૈશ્વિક આર્થિક પરિદ્રશ્યનો ઉલ્લેખ કરતા, સચિવે નોંધ્યું હતું કે ભારત 1.46 અબજથી વધુ વસ્તી ધરાવતો વિશ્વનો સૌથી મોટો લોકશાહી દેશ છે અને વૈશ્વિક પડકારજનક પરિસ્થિતિઓ હોવા છતાં, તે વૈશ્વિક ખેલાડી તરીકે ઊભરી આવ્યું છે અને વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મુખ્ય અર્થવ્યવસ્થા બની રહ્યું છે, જેની વૃદ્ધિ 2026 માં 6.6 ટકા રહેવાની ધારણા છે.

વૈશ્વિક વીમા પરિદ્રશ્ય પર, સ્વિસ રી સિગ્મા રિપોર્ટ (નં. 02/2025) ને ટાંકીને, સચિવે જણાવ્યું હતું કે 2024 માં મજબૂત પ્રદર્શન પછી, વૈશ્વિક આર્થિક મંદી અને અસ્થિર નીતિગત વાતાવરણને કારણે વૈશ્વિક વીમા ઉદ્યોગમાં પ્રીમિયમ વૃદ્ધિ લાઈફ અને નોન-લાઈફ બંને સેગમેન્ટમાં ધીમી પડી રહી છે. સ્વિસ રી રિપોર્ટ મુજબ, ભારત 2024માં નોમિનલ પ્રીમિયમ વોલ્યુમ દ્વારા વૈશ્વિક સ્તરે 10મું સૌથી મોટું વીમા બજાર રહ્યું છે, જેનો બજાર હિસ્સો 1.8 ટકા છે. વીમાની પહોંચ 3.7 ટકા હતી, જેમાં લાઈફ ઇન્સ્યોરન્સ 2.7 ટકા અને નોન-લાઈફ 1 ટકા હતું, જ્યારે વીમા ઘનતા મામૂલી વધીને 97 યુએસ ડોલર થઈ છે, જે બજારમાં વણઉપયોગી નોંધપાત્ર સંભવિતતા સૂચવે છે.

સચિવે એ પણ સંકેત આપ્યો હતો કે ભારતીય વીમા ક્ષેત્ર, જે નાણાકીય પ્રણાલીનો અભિન્ન ભાગ છે, તે મૃત્યુદરમાં જોખમ, મિલકત અને અકસ્માત સામે રક્ષણ આપીને, બચતને પ્રોત્સાહન આપીને અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ અને અન્ય લાંબા ગાળાના પ્રોજેક્ટ્સ માટે લાંબા ગાળાના ભંડોળ પૂરું પાડીને અર્થતંત્રમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. નાણાકીય વર્ષ 2024–25 દરમિયાન, આ ક્ષેત્રે 41.84 કરોડ પોલિસીઓ જારી કરી, ₹11.93 લાખ કરોડનું પ્રીમિયમ એકત્રિત કર્યું, ₹8.36 લાખ કરોડના દાવાઓની ચૂકવણી કરી, અને 31 માર્ચ 2025ના રોજ ₹74.44 લાખ કરોડની એસેટ્સ અન્ડર મેનેજમેન્ટ (AUM) નોંધાવી હતી. ભારતમાં કુલ રીઈન્સ્યોરન્સ માર્કેટ 2024–25 માં ₹1.12 લાખ કરોડનું હતું.

સરકાર અને વીમા નિયમનકારે નીતિ માળખા અને માળખાકીય સુધારાઓને વધુ વૃદ્ધિ અને વીમા સુલભતા માટે સક્ષમ બનાવ્યા છે. વીમા ક્ષેત્રમાં વિદેશી સીધા રોકાણને 100 ટકા સુધી વધારવામાં આવ્યું છે, ગયા વર્ષે એક નવા પુનઃવીમાદાતાની નોંધણી કરવામાં આવી હતી, અને સબકા બીમા સબકી રક્ષા (વીમા કાયદામાં સુધારો) અધિનિયમ, 2025 પોલિસીધારકોના શિક્ષણ અને સુરક્ષા ભંડોળની રચના માટે જોગવાઈ કરે છે, ડેટા સુરક્ષાને ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન એક્ટ, 2023 સાથે સંરેખિત કરે છે, અને IRDAI ની નિયમનકારી શક્તિઓને વધારે છે.

સંબોધનના અંતે, સચિવે ભારતની વૈશ્વિક રીઈન્સ્યોરન્સ હબ બનવાની આકાંક્ષાને આગળ વધારવામાં IFSCA ની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. IFSCA એક્ટ, 2019 હેઠળ, GIFT City IFSC તેના વૈશ્વિક સમકક્ષો સાથે સુસંગત છે, IFSC વીમા કચેરીઓનું નિયમન કરે છે, વિદેશી પુનઃવીમાદાતાઓને શાખાઓ સ્થાપવા સક્ષમ બનાવે છે, વૈશ્વિક ધોરણો સાથે નિયમોનું સુમેળ સાધે છે, અને IFSCs, SEZs, ઘરેલું ટેરિફ વિસ્તારો અને વિદેશી બજારોમાં પુનઃવીમાની સુવિધા પૂરી પાડે છે. ભારતનું વીમા અને પુનઃવીમા ક્ષેત્ર ઉપર તરફ ગતિ કરી રહ્યું હોવાનું નોંધવામાં આવ્યું હતું, જેમાં ભારતીય વીમાદાતાઓ અને પુનઃવીમાદાતાઓને GIFT City દ્વારા વૈશ્વિક તકોનો લાભ લેવા અને “2047 સુધીમાં સૌના માટે વીમો” હાંસલ કરવા માટે તમામ હિતધારકો સાથે મળીને કામ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવ્યા હતા.

SM/BS/GP/JD