ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। 31 ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 50,373 ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਭਰੋਸਾ ਮਿਆਰ (NQAS) – ਦੇ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਗੁਣਵੱਤਾ ਢਾਂਚਾ ਹੈ।

ਐੱਨਕਿਊਏਐੱਸ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟਸ ਦਾ ਅੰਕੜਾ 50,000 ਦੇ ਪਾਰ ਹੋਣਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਦੇਖਭਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗ਼ਰੀਬ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਪਏ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਤੱਕ ਬਰਾਬਰ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਐੱਨਕਿਊਏਐੱਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 2015 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 10 ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਸਪਤਾਲਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਮਰੀਜ਼-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ, ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾਪੂਰਨ-ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਪ-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ, ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਆਰੋਗਯ ਮੰਦਿਰ-PHCs, AAM-UPHCs, ਅਤੇ ਏਏਐੱਮ-ਉਪ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਤੱਕ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। NQAS ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਲਈ ਵਰਚੁਅਲ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਕਵਰੇਜ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਦਸੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ 6,506 ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦਸੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ 22,786 ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੱਕ 50,373 ਹੋ ਗਈ – ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਘਾਤਕ ਸਕੇਲ-ਅਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 48,663 ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਆਰੋਗਯ ਮੰਦਿਰ (SHC, PHC, UPHC) ਅਤੇ 1,710 ਸੈਕੰਡਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਸਹੂਲਤਾਂ (CHC, SDH, DH) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਹੈਲਥ ਕਵਰੇਜ (ਯੂਐੱਚਸੀ) ਦੇ ਟੀਚੇ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਨੀਤੀ 2017 ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (NQAS) ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਡਿਜੀਟਲ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ, ਮੁਲਾਂਕਣਕਰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਪੂਲ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ, ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੁਧਾਰ ਵਿਧੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

50,000 ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ, ਅਤੇ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ "ਸਬਕਾ ਸਾਥ, ਸਬਕਾ ਵਿਕਾਸ, ਸਬਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਸਬਕਾ ਪ੍ਰਯਾਸ" ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਣਵੱਤਾਪੂਰਨ ਵਾਲੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਬਿੰਦੂ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਮਿਆਰ (NQAS) ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਇੱਕ ਅਣਿੱਖੜਵਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਗੁਣ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 50% ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲਈ NQAS ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅੰਤਰਿਮ ਟੀਚਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਦੇਖਭਾਲ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਦਾ ਹੈ।     

*********

ਐੱਸਆਰ/ਏਕੇ 

HFW- NQAS Milestone/07th January 2026/1