ભારતના ઉપરાષ્ટ્રપતિ શ્રી સી. પી. રાધાકૃષ્ણને આજે ભારત મંડપમ, નવી દિલ્હી ખાતે મહામના પંડિત મદન મોહન માલવીયના સંગ્રહિત કાર્યોની અંતિમ શ્રેણી "મહામના વાંગ્મય"નું વિમોચન કર્યું હતું.

જનમેદનીને સંબોધતા, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ મહામના માલવીયાને એક પ્રખર રાષ્ટ્રવાદી, પત્રકાર, સમાજ સુધારક, વકીલ, રાજનેતા, શિક્ષણશાસ્ત્રી અને પ્રાચીન ભારતીય સંસ્કૃતિના પ્રતિષ્ઠિત વિદ્વાન તરીકે વર્ણવ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે પંડિત માલવીય એક દુર્લભ સ્વપ્નદ્રષ્ટા હતા જેઓ દ્રઢપણે માનતા હતા કે ભારતનું ભવિષ્ય તેના ભૂતકાળને છોડી દેવામાં નથી, પરંતુ તેને નવજીવન આપવામાં છે, આમ તેઓ ભારતના પ્રાચીન મૂલ્યો અને આધુનિક લોકશાહી આકાંક્ષાઓ વચ્ચે સેતુ તરીકે કાર્ય કરતા હતા.

પંડિત માલવીયની વૈજ્ઞાનિક અને તકનીકી શિક્ષણ પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાને હાઇલાઇટ કરતા ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે આ પ્રાચીન અને આધુનિક સંસ્કૃતિના શ્રેષ્ઠ તત્વો વચ્ચે સુમેળ સાધવાની તેમની ક્ષમતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

વસાહતી શાસન દરમિયાન રાષ્ટ્રીય જાગૃતિના સૌથી મજબૂત સાધન તરીકે શિક્ષણમાં મહામના માલવીયની શ્રદ્ધાને યાદ કરતા ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે બનારસ હિન્દુ યુનિવર્સિટીની સ્થાપના એ તેમની માન્યતાના જીવંત પુરાવા તરીકે ઉભી છે કે આધુનિક શિક્ષણ અને ભારતીય સંસ્કૃતિનો વિકાસ સાથે થવો જોઈએ.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ અવલોકન કર્યું કે મજબૂત, આત્મનિર્ભર અને પ્રબુદ્ધ ભારતના મહામના માલવીયના વિઝનનો પડઘો આત્મનિર્ભર ભારત, મેક ઇન ઇન્ડિયા અને 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતના મિશન જેવી સમકાલીન પહેલોમાં પડે છે, જેને પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે, જે પંડિત માલવીયના અવિરત વારસાને આગળ ધપાવી રહ્યા છે.

તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે મહામના માલવીયના સર્વસમાવેશક, મૂલ્ય-આધારિત અને કૌશલ્ય-લક્ષી શિક્ષણ પરના ભારનું રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020માં મજબૂત પ્રતિબિંબ જોવા મળે છે.

મહામના વાંગ્મયને માત્ર લખાણોના સંગ્રહ કરતાં વધુ ગણાવતા ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે તે ભારતના સ્વતંત્રતા સંગ્રામના બૌદ્ધિક ડીએનએ અને દેશના સાંસ્કૃતિક પુનરુત્થાન માટેની બ્લુપ્રિન્ટનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેમણે મહામના માલવીય મિશન અને પબ્લિકેશન્સ ડિવિઝનને તેમના મહાન પ્રયાસ માટે અભિનંદન પાઠવ્યા હતા અને યુનિવર્સિટીઓ, વિદ્વાનો અને યુવાન સંશોધકોને આ ગ્રંથો સાથે સક્રિયપણે જોડાવા વિનંતી કરી હતી, અને નોંધ્યું હતું કે તેઓ સમકાલીન પડકારોના કાયમી ઉકેલો પ્રદાન કરે છે.

મહામના વાંગ્મયની બીજી અને અંતિમ શ્રેણી, જે આશરે 3,500 પૃષ્ઠોમાં ફેલાયેલા 12 ગ્રંથો ધરાવે છે, તે પંડિત મદન મોહન માલવીયના લખાણો અને ભાષણોનો વ્યાપક સંગ્રહ છે. આ કાર્યક્રમનું આયોજન મહામના માલવીય મિશન દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે પુસ્તકો માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયના પબ્લિકેશન્સ ડિવિઝન દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા છે. સંગ્રહિત કૃતિઓની પ્રથમ શ્રેણીનું વિમોચન પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા 2023માં કરવામાં આવ્યું હતું.

આ પ્રસંગે કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી અર્જુન રામ મેઘવાલ; સંસદ સભ્ય શ્રી અનુરાગ સિંહ ઠાકુર; ઈન્દિરા ગાંધી નેશનલ સેન્ટર ફોર ધ આર્ટ્સના અધ્યક્ષ શ્રી રામ બહાદુર રાય; મહામના માલવીય મિશનના અધ્યક્ષ શ્રી હરિ શંકર સિંહ; અને પબ્લિકેશન્સ ડિવિઝનના પ્રિન્સિપલ ડાયરેક્ટર જનરલ શ્રી ભૂપેન્દ્ર કૈંથોલા સહિતના મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

SM/DK/GP/JD